Правила страхования
1. ЖАЛПЫ САҚТАНДЫРУ
1.1. Осы «АЕО» жобасы шеңберінде мүлікті залалдан ерікті сақтандыру қағидалары (бұдан әрі – "қағидалар") Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексіне (бұдан әрі-ҚР МК) және"сақтандыру қызметі туралы" 2000 жылғы 18 желтоқсандағы №126-II Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес әзірленді.
1.2. Ереженің шарттарына сәйкес, «НОМАД Иншуранс» СК» АҚ (бұдан әрі «Сақтандырушы») заңды (меншік нысанына қарамастан) немесе әрекетке қабілетті жеке тұлғалармен (азаматтығына қарамастан) (бұдан әрі «Сақтанушы») мүлікті залалдан ерікті сақтандыру шартын (бұдан әрі «Шарт») жасау арқылы, мүлікті залалдан ерікті сақтандыруды жүзеге асырады.
Мүлікті залалдан ерікті сақтандыру шарты " АЕО " жобасы (бұдан әрі – сақтандыру шарты) полис – Офертаны (бұдан әрі-полис) ресімдеу және сақтандырушы біржақты тәртіппен әзірлеген және сақтандырушының интернет-ресурсында орналастырылған полиске және осы Қағидаларға сақтанушыны қосу арқылы жазбаша нысанда жасалады nomad.kz (әрі қарай-сайт).
Сақтандыру сыйлықақысын төлей отырып, Сақтанушы Төменде баяндалған Полис-Офертаның сақтандырушы ұсынған шарттарында, сондай – ақ сайтта орналастырылған "мүлікті сақтандыру қағидаларына" (бұдан әрі-қағидалар) және Өтініш-сауалнамаға сәйкес сақтандыру шартын жасасуға өзінің келісімін білдіреді.
1.3. Ережеде мынадай ұғымдар пайдаланылады:
Пайда алушы - Шартқа сәйкес сақтандыру төлемін алушы болып табылатын тұлға. Егер Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде немесе шартта өзгеше көзделмесе, Сақтанушы Пайда алушы болып табылады.
Сақтандырушы - сақтандыру жағдайы басталған кезде Сақтанушыға немесе пайдасына шарт жасалған өзге тұлғаға (Пайда алушыға) Шартта белгіленген сома (сақтандыру сомасы) шегінде сақтандыру төлемін жүргізуге міндетті сақтандыруды жүзеге асырушы тұлға. Сақтандыру ұйымы ретінде тіркелген және сақтандыру қызметін жүзеге асыру құқығына лицензиясы бар заңды тұлға ғана Сақтандырушы бола алады;
Сақтанушы - Сақтандырушымен Шарт жасасқан тұлға. Егер сақтандыру шартында өзгеше көзделмесе, Сақтанушы бір мезгілде сақтандырылушы болып табылады;
Сақтандырылушы - мүліктік мүдделері сақтандырылған мүлікті оның бүлінуі немесе жоғалуы (жойылуы) салдарынан иеленуге, пайдалануға, оған билік етуге байланысты тұлға.
Сақтандыру жағдайы - басталған кезде Шарт сақтандыру төлемін жүзеге асыруды көздейтін оқиға. Сақтандыру жағдайы ретінде қарастырылатын жағдай оның басталуының кездейсоқтық және ықтималдық белгілеріне ие болуы тиіс.
Сақтандыру сомасы - сақтандыру объектісі сақтандырылған және сақтандыру жағдайы басталған кезде Сақтандырушы жауапкершілігінің шекті көлемін білдіретін ақша сомасы;
Сақтандыру сыйлықақысы – Сақтандырушының сақтандыру шартында айқындалған мөлшерде Сақтанушыға (Пайда алушыға) сақтандыру төлемін жүргізу міндеттемелерін қабылдағаны үшін Сақтанушының төлеуге міндетті ақша сомасы;
Сақтандыру төлемі - сақтандыру жағдайы басталған кезде Сақтандырушы Сақтанушыға (Пайда алушыға) сақтандыру сомасы шегінде төлейтін ақша сомасы;
Франшиза – сақтандыру талаптарымен көзделген Сақтандырушыны белгілі бір мөлшерден аспайтын залалды өтеуден босату. Франшиза шартты (шегерілмейтін) және шартсыз (шегерілетін) болады және сақтандыру сомасына пайызбен не абсолюттік мөлшерде белгіленеді. Шартты франшиза кезінде Сақтандырушы франшизаның белгіленген мөлшерінен аспайтын залалды өтеуден босатылады, бірақ егер оның мөлшері осы сомадан артық болса, залалды толық өтеуге тиіс. Шартсыз франшиза кезінде залал барлық жағдайларда белгіленген сомадан шегеріле отырып өтеледі.
Суброгация - өтелген залал шегінде Cақтанушыға келтірілген залал үшін жауапты тұлғадан өтемақыны талап ету құқығын төлеген Сақтандырушыға өтуі.
2. САҚТАНДЫРУ ОБЪЕКТІСІ
2.1. Шартта көрсетілген мүлікті иеленуге, пайдалануға, оған билік етуге байланысты сақтанушының (сақтандырылушының) Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін мүліктік мүдделері сақтандыру объектісі болып табылады.
2.2. Шартта көрсетілген мүлік сақтандырылған болып есептеледі, атап айтқанда:
1) жер учаскесіндегі кез келген жылжымайтын мүлік (ғимараттар, құрылыстар, өндірістік цехтар, қойма үй-жайлары, инженерлік жүйелерді қамтитын үйлер мен пәтерлер және т. б.). Сонымен қатар, осы тармақша бойынша тараптардың қосымша келісіміне сай шартқа сыртқы және ішкі әрлеу элементтері енгізілуі мүмкін;
2) кез келген жылжымалы мүлік (жеке өндірісте/шаруашылықта пайдаланылатын және тұрмыстық/өндірістік және мәдени қажеттіліктерді қанағаттандыруға арналған кеңселік/үй жағдайының, тұрмыстық және тұтыну заттары; үй-жайдағы не жабдықталған қойма алаңдарындағы тауарлық қорлар және басқа жылжымалы мүлік; көлік құралдары, жылжымалы құрылыс, ауыл шаруашылығы және өзге де машиналар, тиісті тіркеусіз пайдаланылуы мүмкін емес, сондай-ақ ішкі істер жол полициясы органдарында тіркеуге жатпайтын автомобиль тіркемелері мен тартқыштар; технологиялық жабдықтар; есептеу, электрондық, бейне -, радиотехника және т. б.).
2.3. Сақтанушы немесе пайдасына шарт жасалған өзге тұлға меншік құқығын немесе билік ету құқығы не шаруашылық жүргізу, жедел басқару құқығында, пайдалану құқығына тиесілі, Сақтанушыға қайта өңдеу, пайдалану, сақтау немесе сату үшін берілген иелену құқығын жүзеге асыратын кез келген жылжымалы және жылжымайтын мүлік, егер бұл мүліктің меншік иесі сақтандыруға қарсы болмаса, Сақтандырылған бола алады.
2.4.Егер шартта өзгеше көзделмесе, сақтандыру қорғанысы мүліктің мынадай түрлеріне қатысты сақтандыру төлемі туралы талаптарға қолданылмайды:
1) кез келген валютадағы қолма-қол ақша, құймалардағы бағалы металдар және жақтаусыз асыл тастар, бағалы металдардан жасалған бұйымдар, інжу мен асыл тастардан жасалған зергерлік бұйымдар, маркалар, монеталар, медальдар, картиналар, мүсіндер, коллекциялар немесе өзге де өнер туындылары;
2) қолжазбалар, жоспарлар, сызбалар, бухгалтерлік және іскерлік кітаптар, актілер, жоспарлар, есептер, картотекалар және өзге де құжаттар мен бағалы қағаздар, оның ішінде акциялар, облигациялар, жинақ кітапшалары, банктік чектер және т. б.;
3) компьютерлік және ұқсас жүйелердің техникалық ақпарат тасығыштары, атап айтқанда магниттік пленкалар мен кассеталар, магниттік дискілер, жад блоктары және басқа да электрондық ақпарат тасығыштар және т. б.;
4) үлгілер, модельдер, прототиптер және көрме үлгілері, сондай-ақ арнайы жабдық;
5) жарылғыш заттар;
6) монета қабылдағыштары бар автоматтар, оның ішінде айырбасталатын автоматтар, сондай-ақ олардың құрамымен бірге ақша беруге арналған автоматтар;
7) сақтандырылған үй-жайда тұрған, бірақ сақтанушыға тиесілі емес мүлік;
8) ауыл шаруашылығы жануарлары, көпжылдық екпелер және ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімі;
9) қаңқалы-Қамысты ғимараттар, ағаштан/ағаштан жасалған ғимараттар;
10) авариялық жағдайда тұрған ғимараттар мен құрылыстар, конструктивтік элементтер мен инженерлік жүйелер, сондай-ақ олардағы мүлік;
11) аяқталмаған құрылыс;
12) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес айналымнан алынған немесе айналымда шектелген өзге де мүлік.
3. САҚТАНДЫРУ СУБЪЕКТІСІ
3.1. Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен Қазақстан Республикасының аумағында сақтандыру қызметін жүзеге асыру құқығына лицензия алған "НОМАД Иншуранс" Сақтандыру компаниясы" Акционерлік қоғамы Cақтандырушы болып табылады.
3.2. Шарт болашақта "Сақтанушы"деп аталатын мүліктің меншік иесімен жасалады.
3.3. Егер шартта өзгеше көзделмесе, Сақтанушы бір мезгілде Сақтандырылушы болып табылады.
3.4.Сақтанушыда, Сақтанушы болып табылмайтын сақтанушыда немесе пайда алушыда сақтандырылған мүлікті сақтау мүддесі болмаған кезде жасалған шарт жарамсыз.
3.5.Пайда алушыны өзінің Сақтанушымен келісімінен туындайтын шарт бойынша белгілі бір міндеттерді орындағаннан немесе Сақтандырушыға сақтандыру төлемін жүзеге асыру жөнінде талап қойғаннан кейін басқа тұлғамен ауыстыруға болмайды.
4. САҚТАНДЫРУ ЖАҒДАЙЫ
4.1. Ережелер мен Шартта көзделген, басталған кезде Сақтандырушының Сақтанушыға немесе пайдасына Шарт жасалған өзге тұлғаға сақтандыру төлемін жүзеге асыру міндеті туындайтын болып қойған оқиға сақтандыру жағдайы болып табылады.
4.2. Ережеге сәйкес, Шартта айқындалған оқиға немесе оқиғалардың жиынтығының (сақтандырылған тәуекелдердің) туындауының нәтижесінде сақтандырылған мүліктің жойылуы, бүлінуі немесе жоғалуы сақтандыру жағдайы деп танылады Сақтандыру жағдайы сақтандырылған мүліктің жойылуы, зақымдануы немесе жоғалуы Шарттың қолданылу мерзімі ішінде болған кезде ғана орын алады.
4.3.Сақтандырылған тәуекелдер - бұл Шартта көрсетілген кездейсоқ пайда болуы сақтандырылған мүліктің жойылуына, зақымдануына немесе жоғалуына әкеп соғуы мүмкін болатын ықтималдық және кездейсоқ белгілері бар болжамды оқиғалар.
4.4.Сақтандыру жағдайының басталғанын, сондай-ақ ол келтірген зиянның мөлшерін дәлелдеу Сақтанушыға (Сақтандырылушыға) және Пайда алушыға жүктеледі.
5. САҚТАНДЫРЫЛҒАН ТӘУЕКУЕЛДЕР
5.1. Өрттен сақтандыру
5.1.1. Сақтандырушы сақтандырылған мүлікті жою, бүлдіру немесе жоғалту нәтижесінде келтірілген залал үшін сақтандыру төлемін мынадай оқиғалар (сақтандыру жағдайлары) орын алуы нәтижесінде жүзеге асырады:
1) өрт;
Өрт деп отты тұтатуға және жандыруға арналған арнайы орындардан тыс жерлерде оттың пайда болуы немесе олардың шегінен тыс жерлерде таралуы және өз бетінше тарату қабілеті түсініледі;
2) найзағай соққысы;
Найзағай соққысы деп сақтандыру затына найзағайдың тікелей түсуі түсініледі;
3) жарылыс;
Жарылыс деп газдардың немесе будың кеңеюіне негізделген кенеттен күш көрсетуі түсініледі. Резервуардың (қазандықтың, құбырдың және т.б.) жарылысы оның қабырғасы бұзылған және резервуардың ішіндегі және одан тыс қысымдағы айырмашылықтың кенеттен түзетілуі болған жағдайда ғана орын алады. Егер резервуардың ішіндегі жарылыс химиялық реакцияның нәтижесінде болса, онда резервуардың бүлінуіне байланысты оның қабырғаларының бүтіндігі бұзылғанына қарамастан, залал өтелуге тиіс. Төмен қысымның салдарынан келтірілген залал өтелуге жатпайды;
4) осы тармақтың 1-4-тармақшаларында көрсетілген оқиғалар салдарынан орын алған өртті сөндіру.
5.1.2. Егер Шартпен өзгеше келісілмесе, сақтандыру қорғауы оттың пайда болуымен немесе пайда болмауымен (мысалы, электр желісіндегі ток күші мен кернеудің ауытқуы; оқшаулаудың бұзылуы, оның ішінде қысқа тұйықталу, орамадағы тұйықталу, корпусқа немесе жерге тұйықталу; жеткіліксіз байланыс; қауіпсіздікті қамтамасыз ететін өлшеу, реттеуші аспаптар мен аспаптардың істен шығуы) электр тогының оған әсер етуі нәтижесінде сақтандырылған мүліктің (электр сымдарын қоса алғанда) жойылуына, зақымдануына немесе жоғалуына қолданылмайды.
5.1.3. Ереженің талаптарына сәйкес жасалған Шарт бойынша Сақтанушының мүліктік мүдделеріне келтірілген келесі залал өтелуге жатпайды:
1) отты немесе жылуды пайдаланатын қондырғылардан тыс, балқытуды, күйдіруді, пісіруді, ыстауды, кептіруді және басқа да осыған ұқсас мақсаттарға қажетті мақсатты пайдалы (жұмыс) оттың немесе жылудың әсері салдарынан сақтандырылған мүліктің опат болуы, зақымдануы немесе жоғалуы;
2) ықпал ету сақтандыру жағдайынан туындаған жағдайларды қоспағанда, көмегімен от (жылу) арнайы жағылатын және/немесе оны тұтатуға, жандыруға, таратуға, беруге арнайы арналған сақтандырылған мүліктің опат болуы, зақымдануы немесе жоғалуы;
3) Шартта көрсетілген оқиғалардың (сақтандырылған тәуекелдердің) басталуына байланысты болған жағдайларды қоспағанда, сақтандырылған мүліктің оған жоғары температураның (қызып кету, опат болу және т. б.) әсері нәтижесінде опат болуы, зақымдануы немесе жоғалуы;
4) Жану камерасындағы жарылыстар нәтижесінде іштен жану қозғалтқыштары бар сақтандырылған тетіктердің опат болуы, зақымдануы немесе жоғалуы; газ қысымы нәтижесінде электр қосқыштардың зақымдануы, мұндай әсер Шартта көрсетілген оқиғалардың (сақтандырылған тәуекелдердің) басталуына байланысты болған жағдайларды қоспағанда;
5) найзағай тікелей сақтандырылған электр жабдығына ұрған жағдайларды қоспағанда, сақтандырылған электр жабдығының (электр сымдарын қоса алғанда) найзағайдың ұру нәтижесінде опат болуы немесе зақымдануы;
Егер найзағайдың соққысы салдарынан өрт немесе жарылыс болса, онда сақтандырылған мүліктің опат болуы немесе зақымдануы салдарынан Cақтанушыға келтірілген залал Шарттың талаптарына сәйкес өтелуге тиіс.
6) түтіннің ұзақ мақсатты әсері.
5.2. Су құбыры, кәріз және жылыту жүйелерінен су басудан сақтандыру
5.2.1. Сақтандырушы су құбыры, жылыту және кәріз жүйелерінен су басу нәтижесінде сақтандырылған мүліктің жоғалуы (жойылуы), бүлінуі салдарынан келтірілген залалдарды өтейді.
Су буы суға тең.
5.2.2. Аталған жүйелерге құбырлардың өзі, су беру қондырғылары, садақтар, су алу нүктелері, құрастырушылар және т.б. мұндай жүйелерге қосылған өнеркәсіптік қондырғылар тұтыну жабдықтарының санатына жатады және жүйелердің элементтері болып табылмайды.
5.2.3. Егер шартта арнайы көзделген болса, сақтандыру сақтандырылған мүлікке жарылу немесе бүліну нәтижесінде, оның ішінде судың, құбырлардың кенеттен қатып қалуы нәтижесінде келтірілген залалды өтейді:
1) сақтандырылмаған мүлік топтарын қамтамасыз етсе де, сақтандыру аумағында салынған не
2) сақтандыру аумағынан тыс орналастырылған, бірақ сақтандырылған үй-жайды жабдықтауды қамтамасыз етеді.
5.2.4. Осы бөлімнің шарттарына сәйкес берілетін сақтандыру қорғанысы, егер сақтанушы осы Қағидаларда көрсетілген шарттарға қосымша мынадай қауіпсіздік шараларын сақтаған жағдайда ғана қолданылады:
1) сақтандыру орнындағы құбырларды және олармен тікелей байланысты сумен жабдықтау, кәріз және жылыту жүйелерінің аппараттары мен аспаптарын тиісті жағдайда ұстайды. Егер сарапшылардың пікірінше немесе биліктің заңды талабына сәйкес немесе пайдалану ережелеріне сәйкес қосымша жабдықтар орнату, Сумен жабдықтау, жылыту және кәріз жүйелеріне өзгерістер енгізу, сондай-ақ құбырлардағы судың қатып қалуына қарсы шаралар қабылдау қажет болса, онда бұл іс-шаралар дереу немесе Сақтандырушы белгілеген мерзімнен кешіктірілмей орындалуы тиіс;
2) мүмкіндігінше пайдаланылмайтын ғимараттардағы немесе олардың бөліктеріндегі сумен жабдықтау, жылыту және кәріз жүйелерін жабады және оларды Судан босатады (құбырлардан суды ағызады). Бұл жүйелермен тікелей байланысқан құрылғылар мен құрылғыларға да қатысты;
3) сақтандырылған мүлікті еден деңгейінен кемінде 12 сантиметр биіктікте сақтайды.
6. САҚТАНДЫРУ ЖАҒДАЙЛАРЫНАН АЛЫП ТАСТАУ ЖӘНЕ САҚТАНДЫРУДЫ ШЕКТЕУ
6.1. Кез келген жағдайда сақтандырылған мүліктің жойылуы, бүлінуі немесе жоғалуы салдарынан сақтанушының мүліктік мүдделеріне келтірілген залал, сондай-ақ кез келген қосымша шығыстар/зиян (соның ішінде салдарынан) өтелуге жатпайды:
1) сақтандыру жағдайымен және оны уәкілетті органдарда дәлелдеумен байланысты істерді жүргізуге арналған шығындар (ксерокөшірмеге, нотариаттық куәландыруға, сараптамаға, адвокаттың, өкілдің, аудармашының және т. б. қызметтеріне ақы төлеуге байланысты шығындар);
2) сақтандырылған мүлікті жақсарту және жаңғырту жөніндегі шығындар;
3) үшінші тұлғаларға келтірілген зиян;
4) Сақтанушы Шартқа қол қойылған кезде болған және/немесе білген немесе білуге тиіс болған сақтандырылған мүліктің механикалық сынуы немесе ақаулары;
5) коррозия, эрозия немесе қоршаған ортаның кез келген басқа да ұзақ химиялық немесе атмосфералық әсері, сондай-ақ кірдің, тоттың, қақ пен т.б. шамадан тыс әсері салдарынан механикалық сынулар;
6) сақтандырылған мүлікті арнайы рұқсаты жоқ және арнайы оқудан өтпеген біліксіз персоналдың пайдалануы, сол сияқты ол үшін арнайы оқытылмаған және арнайы рұқсаты жоқ тұлғалардың немесе дайындаушы кәсіпорын белгілеген техникалық сипаттамасы мен пайдалану ережелерін бұза отырып, қызмет көрсетуі және/немесе жөндеуі салдарынан туындаған залал;
7) сақтандырылған мүлікті тиеу, түсіру және тасымалдау нәтижесінде келтірілген залал;
8) егер жинақтаушы және/немесе шығыс материалдары сақтандыру жағдайы басталған кезде ауыстыруды талап етсе немесе 70 (жетпіс) пайызға тозған болса, жинақтаушы және/немесе шығыс материалдарын ауыстыру жөніндегі шығындар;
9) жұмыс процестері және ілеспе факторлар (діріл, шу, электромагниттік кедергілер және т.б.) нәтижесінде болған тозумен, ескірумен, беріктіктің төмендеуімен байланысты кез келген ақаулар мен ресурстың өндірілуі, егер мұндай зақымданулар мен істен шығулардың салдары сақтандырылған мүліктің ішінде оқшауланса;
10) жинақтау немесе үдемелі сипаты бар жүктемелер мен қалыпты пайдалану жағдайларының әсеріне байланысты конструкция элементтерінің зақымдануы (коррозия, шаршаған жарықтар және қатпарлар);
11) қозғалтқыштың, сыртқы қаптама элементтерінің және басқа агрегаттардың жергілікті зақымдануы (жаншылуы және ұрылған жерлері), егер олар сақтандырылған мүлікпен нақты тіркелген оқиғаға байланысты болмаса және ол кезекті келгеннен кейін тексеру кезінде анықталса;
12) техниканы отпен, жылумен өңдеу немесе оны қайта өңдеу мақсатында немесе өзге де мақсаттарда оған өзге де термиялық әсер ету нәтижесінде туындаған техниканың зақымдануынан және/немесе жоғалуынан (жойылуынан) болатын залалдар;
13) сақтандырылған мүлікті бұзу ізінсіз, не сақтандырылған мүлік орналасқан үй-жайға күштеп кіріп ұрлау, сол сияқты құпия (белгісіз) мән-жайлар кезінде оның жоғалуы;
14) қажетті қорғаныс және аса қажеттілік жағдайында жасалған іс – әрекеттерді қоспағанда, Сақтанушының не оның қызметкерлерінің (жеке тұлғалар үшін- сондай-ақ отбасы мүшелері) сақтандыру жағдайының туындауына бағытталған қасақана іс-әрекеттері;
15) Сақтанушының сақтандыру оқиғасымен тікелей себептік байланыстағы қылмыс жасауы;
16) Сақтанушының не оның қызметкерлерінің алкогольмен, уытқұмарлықпен немесе есірткімен масаю күйінде, сондай-ақ ол өз әрекеттерінің мәнін түсіне алмайтын немесе оларға басшылық ете алмайтын күйде жасаған әрекетсіздігі немесе іс-әрекеттері;
17) ядролық энергияның кез келген нысандағы әсері;
18)кез-келген әскери іс-қимыл немесе әскери операциялар/арнайы операциялар, соғыс, шапқыншылық, шет мемлекеттің дұшпандық әрекеттері (соғыс жарияланғанына немесе жарияланбағанына қарамастан) немесе азаматтық соғыс;
19)ішкі халықтық толқулар мен тәртіпсіздіктер, революциялар, аумақтардың бөлінуі, халық көтерілісі, бүлікшілік, шатасу, бунт, мемлекеттік төңкеріс;
20) ереуілдер, SHAPE \* MERGEFORMAT , SHAPE \* MERGEFORMAT ;
21) әскери немесе азаматтық билік орындарының, тәркілеудің, реквизициялаудың, мәжбүрлеп мемлекет меншігіне алудың өкімдері;
22) төтенше немесе соғыс жағдайын жариялау;
23) дүлей зілзалалар-төтенше сипаттағы және халықтың қалыпты қызметінің бұзылуына, адамдардың қаза болуына, материалдық құндылықтардың жойылуына және жойылуына әкеп соқтыратын табиғи құбылыстар, атап айтқанда-жер сілкінісі, жанартаудың атқылауы немесе жер асты отының әрекеті, топырақтың шөгуі, көшкін, тау құлауы, дауыл, құйын, дауыл, су тасқыны, бұршақ, нөсер;
24) сақтандырылған заттардың өздігінен жануы, ашуы, шіруі немесе басқа да табиғи қасиеттері;
25) егер опырылу сақтандыру жағдайынан туындамаса (судың немесе басқа да сұйықтықтардың жібіту (ерітетін немесе ағытатын) әрекеті нәтижесінде) құрылыстардың немесе олардың бөліктерінің опырылуы;
26) жобадағы (дизайндағы), ерекшеліктердегі, өндірістегі, материалдардағы қателер мен қате есептеулер;
27) жану камераларында пайда болатын жарылыс (детонация) кезінде іштен жану қозғалтқышы бар механизмдердің зақымдануы;
28) мүлікті вакууммен немесе атмосферадан төмен қысыммен зақымдау.
6.2. Шарт бойынша сақтандыру қорғанысы мүліктің мынадай түрлеріне қатысты сақтандыру төлемі туралы талаптарға қолданылмайды:
1) шатырлардың ағып кетуі (егер сақтандыру жағдайы кезінде шатыр зақымдалмаса) немесе есіктер, терезелер немесе терезелер ашық қалдырылады;
2) саяси себептер бойынша үшінші тұлғалардың құқыққа қарсы іс-қимылдары;
3) сақтандырылған мүлікті мақсатсыз пайдалану;
4) сақтандырылған мүлікті арнайы бағдарламалар бойынша пайдалану, атап айтқанда: сынақтар, тест-драйвтар, рекордтар орнату, жарнамалық, ойын-сауық сипатындағы түрлі техниканы немесе декорацияларды көрсету, көлік жүргізуді, өрттермен күресуді үйрету, біреуді немесе бір нәрсені құтқару және тәуекелі жоғары басқа да оқиғалар үшін, сол сияқты сақтандырылған мүлікті Сақтанушының өтінішінде көрсетілгеннен өзге мақсаттарда пайдалану;
5) өздігінен орнатылған электр және өзге де қосымша жабдықтардың тұйықталуына байланысты сақтандырылған мүліктің ақаулығы нәтижесінде туындаған өрттің 8-і;
6) сақтанушыға оларға жалға, жалға, лизингке берілген сақтандырылған мүлікті қайтармау;
7) Сақтанушының заңнамалық немесе басқа да нормативтік актілерде белгіленген өртке қарсы қауіпсіздік, Үй-жайлар мен құндылықтарды қорғау, сақтау, жұмыстарды жүргізу қауіпсіздігі қағидалары мен нормаларын немесе өзге де осыған ұқсас нормаларды бұзуы немесе егер мұндай бұзушылықтар Сақтанушының хабардар етуімен жүзеге асырылса не анықталған бұзушылықтарды және/немесе кемшіліктерді жою туралы уәкілетті органдардың нұсқамаларын мерзімінде орындамауы;
8) сақтандырылған мүліктің сақталуын қамтамасыз етпеу, атап айтқанда тиісті күзетусіз қалдыру, тиек құрылғыларын және/немесе құрылғыларды, Дабылдарды жұмыс жағдайына келтірмеу, сол сияқты ондайлардың болмауы, өзге де қауіпсіздік шараларының болмауы, сол сияқты оларды жұмыс жағдайына келтірмеу;
9) сақтандыру шартында сақтандыру жағдайы ретінде көрсетілмеген 20 оқиға;
10) сақтандыру жағдайының сақтандыру аумағынан тыс немесе сақтандыру қорғаудың қолданылу кезеңінен тыс басталуы.
6.3. Сақтандыру қорғанысы мыналарға қолданылмайды:
1) 2 жалдау немесе пәтер ақысы түсімдерінің жоғалуы;
2) пайданың жоғалуы;
3) сақтандыру жағдайынан кейін аумақты тазарту және құрылыстарды бұзу;
4) тауар түрінің жоғалуы;
5) сақтандыру жағдайынан туындағанымен, өзге де жанама залалдар (мысалы, жоғалған пайда);
6) моральдық зиян;
7) сот шығындары.
6.4. Егер сақтандырушы 6.1-тармақтарда көрсетілген оқиғаларға сілтеме жасай отырып, залалды өтеуден бас тартса. -6.3. Сақтанушы сақтандыру төлемін алу үшін оған келтірілген залалдың осы оқиғалардың басталуымен тікелей де, жанама да байланысты связанстігін дәлелдеуге тиіс.
6.5. Сақтандырушы сақтанушының (сақтандырылушының) ықтимал залалдарды азайту үшін оған әдейі ақылға қонымды және қолжетімді шаралар қолданбауы салдарынан туындаған залалдар бөлігінде сақтандыру төлемін жүзеге асырудан босатылады.
6.6. Егер сақтандыру жағдайы салдарынан болған болса, сақтандырушы сақтандыру төлемін жүзеге асырудан босатылады:
1) жұқпалы аурулардың кез келген түрімен (соның ішінде корона-вирустық ауру 2019 (COVID-19)және оның кез келген мутациясымен немесе вариациясымен) тікелей немесе жанама байланысты залалдар;
2) сақтандырушыға Санкциялар туралы Заңға және БҰҰ қарарларының нормативтік актілеріне немесе шектеулеріне немесе сауда немесе экономикалық санкцияларға, Еуропалық Одақтың, Біріккен Корольдіктің немесе АҚШ-тың және өзге де уәкілетті халықаралық ұйымдардың заңдарына немесе нормаларына сәйкес қандай да бір санкциялар туралы заңның немесе нормативтік актінің бұзылуы немесе кез келген айыппұл салынуы мүмкін;
3) серверлерде, интернет бұлтында, портативті құрылғыларда, компьютерлерде, интернет-ресурстарда, оның ішінде кибершабуыл, компьютерлік вирустың әсері, желілерді бұзу және т. б. нәтижесінде сақталатын ақпараттық қауіпсіздікті бұзу, дербес деректердің, құпия ақпараттың және жеке деректердің жоғалуы/ағып кетуі.;
4) асбесттің, асбест талшығының немесе құрамында асбест бар кез келген өнімдердің, сондай-ақ радиоактивті изотоптардың (осы Қағидаларды сақтандыру өніміне қолданған кезде) әсеріне жол берілмейді.
7. САҚТАНДЫРУ ЖАҒДАЙЫНАН ШЫҒЫНДЫ АЗАЙТУҒА БАҒЫТТАЛҒАН ШЫҒЫСТАРДЫ ӨТЕУ.
7.1. Ережелерге сәйкес жасалған шарт бойынша, егер олар қажетті нәтижеге әкелмесе де, сақтандыру жағдайы нәтижесінде келтірілген залалдың алдын алуға немесе азайтуға бағытталған қажетті және орынды шығыстар өтелуге жатады.
7.2. Шартқа сәйкес, егер сақтандырушы бұл шығыстарды қалыптасқан жағдайларда ақылға қонымды және орынды деп таныса, сақтанушының себептерін тексеруге және залалдың мөлшерін белгілеуге байланысты шығыстары өтеледі.
7.3. Егер бұл келісілген және Шартта көрсетілген болса, сақтандырушы сақтанушының сақтандыру жағдайының нәтижесінде орын алған келесі шығындарын өтейді:
1) егер сақтанушы мен сақтандырушы бұл шығындарды орынды деп тапса, өртті сөндіруге;
2) тасымалдау мен қорғауға - мұндай шығыстар сақтандырылған мүлікті қалпына келтіру немесе бұрынғы орнына орнату кезінде басқа мүлікті жылжыту, өзгерту немесе қорғауды қамтамасыз ету қажет болуымен байланысты. Бұған, мысалы, ғимараттардың қабырғалары мен бөліктерін тасымалдау, бұзу және қалпына келтіру кезінде немесе қолда бар саңылауларды кеңейту кезінде машиналар мен жабдықтарды бөлшектеу және монтаждау шығындары жатады;
3) сақтанушының сақтандыру жағдайының басталуы нәтижесінде туындайтын басқа да қосымша шығыстары. 7.3-тармақта көрсетілген Сақтанушының шығыстары. Егер бұл шартта арнайы айтылған болса және сақтанушыға сақтандырылған мүліктің жойылуы, бүлінуі немесе жоғалуы салдарынан келтірілген залал өтелуге жататын болса ғана, қағидалар өтелуге жатады.
Жер мен суды зарарсыздандыруға және тазартуға байланысты шығындар өтелмейді.
Егер шартта өтелуге жататын шығыстардың ең жоғары сомасы көрсетілмесе, онда сақтандырушы жүзеге асыратын жалпы сақтандыру төлемі Шартта көрсетілген жалпы сақтандыру сомасынан аспауға тиіс.
7.4. ақтанушының Қағидалардың осы бөліміне сәйкес сақтандырылған шығыстары сақтандыру сомасы мен сақтандырылған мүліктің сақтандыру құнының арақатынасына барабар өтеледі.
7.5. Егер осы бөлімде көрсетілген шығыстарды сақтанушы сақтандырушының тікелей нұсқауларының нәтижесінде жүргізген жағдайда, тиісті шаралар сәтсіз болса да, олар сақтандыру сомасына қарамастан толық көлемде өтеледі.
8. ШАРТТЫ ЖАСАСУ ТӘРТІБІ
· 8.1. Шарт Сақтанушының Сақтандырушы белгілеген нысан бойынша толтырылған сақтандырушының сайтында орналастырылған өтінішке қосылуы негізінде жасалады. Сақтанушы өтінішке қосылған (сақтандыру сыйлықақысын төлеген) кезде осы өтініштің мазмұнымен келіседі және нақты деректер өтініште көрсетілген деректермен сәйкес келмеген жағдайда сақтандыру сыйлықақысын төлеуді жүзеге асырған күннен бастап 2 (екі) жұмыс күні ішінде сақтандырушының кез келген жақын жердегі кеңсесіне бару арқылы сақтандырушыға барлық қажетті ақпаратты беруге міндеттенеді. Сақтанушының өтініші Шарттың ажырамас бөлігі болып табылады.
· 8.2. Сақтандырушы себептерін түсіндірместен Сақтанушымен шарт жасасудан бас тартуға құқылы.
· 8.3. Сақтандыру сыйлықақысын төлей отырып, Сақтанушы "АЕО" ЖШС-не өзінің дербес деректерін сақтандырушыға беруге өзінің келісімін береді.
· 8.4. Сақтандыру сыйлықақысын төлей отырып, Сақтанушы өзінің келісімін, сондай-ақ сақтандырушының (пайда алушының) не үшінші тұлғаның "дербес деректер және оларды қорғау туралы" Қазақстан Республикасының № 94-V Заңына сәйкес Сақтанушының, сақтандырылушының (пайда алушының) дербес деректерін жинауға, өңдеуге және сақтауға келісімін, оның ішінде келісімін береді:
· 8.4.1. Сақтандырушының "Мемлекеттік кредиттік бюро" акционерлік қоғамынан (бұдан әрі – Бюро)деректерді алуына;
· 8.4.2. бюроның мемлекеттік дерекқор иелерінің Сақтанушы (сақтандырылған, пайда алушы) туралы ақпаратты тікелей немесе үшінші тұлғалар арқылы ұсынуына;
· 8.4.3. Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі бойынша Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес мемлекеттік қызметтер көрсету жөніндегі қызметті жүзеге асыратын заңды тұлғаның Сақтанушы, сақтандырылған (пайда алушы) Бюро және сақтандырушы туралы қолда бар және болашақта келіп түсетін ақпаратты Бюро арқылы ұсынуына.
· 8.4.4. дербес деректерді трансшекаралық беруге және дербес деректерді үшінші тұлғаларға беруге;
· 8.4.5. сақтандырушының Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 830-бабының 4-тармағына сәйкес сақтандыру құпияларын ашуға мынадай тұлғаларға: "Nomad Life "Өмірді сақтандыру компаниясы" АҚ және "Nomad digital Financial Services" ЖШС сақтандырушы қызметінің мақсаттарын тұтастай іске асыру үшін
· 8.5. Дербес деректерді сақтау мерзімін сақтандырушы дербес деректерді одан әрі сақтау қажеттілігі өткенге дейін айқындайды. Дербес деректерді пайдалану сақтандырушының не үшінші тұлғаның Шарттың және\немесе Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарын орындауы мақсатында, сондай-ақ сақтандырушы қызметінің мақсаттарын тұтастай іске асыру үшін жүзеге асырылады.
· 8.6. Сақтанушы сақтандырушыдан (пайда алушыдан) сақтандырушының не үшінші тұлғаның сақтанушының (пайда алушының) дербес деректерін жинауға және өңдеуге жазбаша келісімін, оның ішінде пп-да санамаланған келісімді талап етуге міндетті. 8.4.1.-8.4.5. Б.8.4.
· 8.7. Сақтанушы Сақтанушының (пайда алушының) сақтандырушының не үшінші тұлғаның сақтанушының (пайда алушының) дербес деректерін жинауға және өңдеуге келісімінің, оның ішінде КҚ-да көрсетілген келісімнің болмауына жауапты болады. 8.4.1.-8.4.5. Б.8.4.
·
9. ШАРТТЫҢ ҚОЛДАНЫЛУ МЕРЗІМІ МЕН ОРНЫ.ҰЗАРТУ
9.1. Шарт "АЕО" ЖШС шотына сақтандыру сыйлықақысы түскен күннен бастап жасалған болып есептеледі.
9.2. Жасалған шарттың (полистің) және сақтандыруды қорғаудың қолданылу мерзімі айдың 1 (бірінші) күнінен, одан кейінгі төлем айынан басталады және 1 ай қолданылады.
9.3. Сақтандырушы сақтанушыға Шарттың қолданылуы басталғанға дейін орын алған және Сақтанушы сақтандыру сыйлықақысын төлеуді жүзеге асыру кезінде білген немесе білуге тиіс сақтандыру жағдайы нәтижесінде келтірілген залалды өтемейді.
Сақтандыру аумағы мен юрисдикциясы " АЕО " ЖШС түбіртегінде көрсетілген мүліктің орналасқан жерімен сәйкес келеді.
9.4. Мүліктің орналасқан жері-сақтандырылған мүлік орналасқан пәтер. Сақтандыру аумағының мекенжайы полисте көрсетіледі
9.5. Егер шартта өзгеше көзделмесе, шарт сақтандыру сыйлықақысын төлеу айының алдындағы айдың соңғы күнінің 24 сағатында не бірінші орын алған сақтандыру жағдайы бойынша өзінің қолданылуын тоқтатады.
10. САҚТАНДЫРУ СОМАСЫН АЙҚЫНДАУ ТӘРТІБІ. ФРАНШИЗА
10.1. Сақтандыру сомасы-сақтандыру объектісі сақтандырылған және сақтандыру жағдайы басталған кезде Сақтандырушының жауапкершілігінің шекті көлемін білдіретін ақша сомасы. Мүлікті сақтандыру кезінде сақтандыру сомасы шарт жасасу сәтіндегі оның нақты құнынан (сақтандыру құнынан) аспауға тиіс.
10.2. Сақтанушы мен сақтандырушының келісімі бойынша мүліктің нақты құны тәуелсіз сараптамалық бағалау негізінде айқындалуы мүмкін, егер оны айқындау өзге тәсілмен қиын болса және сақтандырылған мүлік туралы ақпараттың бұрмалануына әкеп соғуы мүмкін. Бұл ретте Тәуелсіз сараптамалық бағалау жүргізу жөніндегі шығыстарды сақтанушы көтереді.
10.3. Франшиза бір сақтандыру жағдайы үшін белгіленген және 5 000 (бес мың) теңгені құрайды. Егер бірнеше сақтандыру жағдайлары немесе тәуекелдер орын алса, шегерім сомасы олардың әрқайсысы бойынша залал сомасын есептеу кезінде ескеріледі.
11. САҚТАНДЫРУ СЫЙЛЫҚАҚЫСЫ, ОНЫ АЙҚЫНДАУ ЖӘНЕ ТӨЛЕУ ТӘРТІБІ
11.1. Сақтандыру сыйлықақысы-Сақтанушы сақтанушыға (пайда алушыға) "АЕО" ЖШС түбіртегінде көрсетілген мөлшерде сақтандыру төлемін жүргізу міндеттемелерін қабылдағаны үшін сақтандырушыға төлеуге міндетті ақша сомасы және сақтандырушының тарифтері бойынша айқындалады (сақтандыру объектісі мен тәуекел сипатын ескере отырып, сақтандыру сомасының бірлігінен алынатын сақтандыру сыйлықақысының ставкасы).
11.2. Егер шартта өзгеше көзделмесе, сақтанушы сақтандыру сыйлықақысын "АЕО" ЖШС түбіртегінде көрсетілген мерзімде, екінші деңгейдегі банктің кассалар бөлімшесінде немесе банктің мобильді қосымшасында Коммуналдық қызметтерге ақы төлеу кезінде бір мезгілде төлеуге міндетті.
11.3. Сақтандыру сыйлықақыларын төлеу Қазақстан Республикасының ұлттық валютасы – теңгемен жүзеге асырылады.
12. ТАРАПТАРДЫҢ ҚҰҚЫҚТАРЫ МЕН МІНДЕТТЕРІ
12.1. Cақтандырушының міндеттері:
1) сақтанушыны сайтта орналастырылған сақтандыру ережелерімен таныстыруға және оның талабы бойынша көшірмесін ұсынуға (жіберуге) ;
2) сақтандыру құпиясын қамтамасыз ету;
3) пайда алушыға шартта белгіленген мөлшерде, тәртіппен және мерзімде сақтандыру төлемін жүзеге асыруға немесе сақтанушыға және пайда алушыға шарттың талаптарына сәйкес сақтандыру төлемін жүзеге асырудан жазбаша дәлелді бас тартуды жіберуге;
4) Сақтанушы (сақтандырылушы) немесе жәбірленуші (пайда алушы) не олардың өкілі осы Қағидалардың 14-бөлімінде көзделген құжаттарды ұсынбаған жағдайда, оны сақтандыру шартында белгіленген мерзімде жетіспейтін және (немесе) дұрыс ресімделмеген құжаттар туралы хабардар етуге, сақтанушыға (сақтандырылушыға) сақтандыру кезінде шығындарды азайту үшін жұмсаған ақылға қонымды және орынды шығыстарды өтеуге жағдайда;
5) осы Қағидаларда, шартта немесе Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасында көзделген басқа да әрекеттерді жасауға құқылы.
12.2. Сақтандырушы құқылы:
1) Сақтанушы ұсынған ақпарат пен құжаттарды, сондай-ақ сақтанушының шарттың талаптары мен талаптарын орындауын тексеруге;
2) бүлінген мүлікті қарауға, залалдың себептері мен мөлшерін анықтауға қатысуға;
3) сақтандыру тәуекелінің ұлғаюына әкеп соғатын мән-жайлар туралы хабарлама алғаннан кейін шарттың талаптарын өзгертуді немесе тәуекелдің ұлғаюына мөлшерлес қосымша сақтандыру сыйлықақысын төлеуді талап етуге;
4) Сақтанушы шарт жасасу кезінде сақтандырушыға хабарланған мән-жайларда өзіне белгілі болған елеулі өзгерістер туралы сақтандырушыға хабарлау міндетін орындамаған кезде, Егер бұл өзгерістер сақтандыру тәуекелінің ұлғаюына елеулі әсер етуі мүмкін болса не Сақтанушы шарт талаптарының өзгеруіне немесе сақтандыру сыйлықақысының қосымша ақысына тәуекел дәрежесінің ұлғаюына барабар қарсылық білдірсе, шартты бұзуды талап етуге міндетті;
5) сақтандыру жағдайының белгілері бар оқиғаның себептері мен мән-жайларын дербес анықтауға, оның ішінде тиісті мемлекеттік органдар мен ұйымдардан олардың құзыретіне қарай сақтандыру жағдайының басталу фактісін және келтірілген залалдың мөлшерін растайтын құжаттарды сұратуға;
6) сақтанушыдан сақтандыру жағдайының фактісін, оның туындау мән-жайларын анықтау үшін қажетті ақпаратты талап етуге міндетті;
7) шартта көзделген негіздер бойынша сақтандыру төлемін толық немесе ішінара жүзеге асырудан бас тартуға;
8)Сақтанушы немесе сақтандырылған адам шарттың талаптарын және осы Қағидаларды бұзған жағдайда шартты мерзімінен бұрын тоқтатуға;
9) сақтанушының "сақтандыру қызметі туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес жосықсыз мінез-құлық белгілері анықталған (анықталған) кезде сақтанушыға (пайда алушыға) сақтандыру төлемін тоқтата тұру туралы хабарлама жіберіле отырып, тиісті тексеру жүргізу туралы хабарлама жіберіле отырып, тиісті тексеруді тоқтата тұрған күннен кейінгі күннен кешіктірмей, күнтізбелік отыз күнге дейінгі мерзімге сақтандыру төлемін жүзеге асыруды тоқтата тұруға;
10)Осы Қағидаларға, Шартқа және Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін өзге де іс-әрекеттер жасауға құқылы.
12.3. Сақтанушының Міндеттері:
1) шарт жасасу кезінде сақтандырушыға сақтандыру тәуекелін бағалау және сақтандырушының шарт жасасу туралы шешім қабылдауы үшін өзіне белгілі барлық мән-жайлар туралы хабарлауға, егер мұндай мән-жайлар болған жағдайда;
2)"АЕО" ЖШС түбіртегінде белгіленген мөлшерде, тәртіппен және мерзімде сақтандыру сыйлықақысын төлеуге міндетті;
3) сақтандыру талаптарын орындауға (сақтандырылушының Шарт талаптарын бұзуын Сақтанушының өзі Шарт талаптарын бұзу деп бағалайды);
4) өртке қарсы қауіпсіздіктің барлық шараларын, оның ішінде өрт күзеті органдарының нұсқамаларын сақтауға, сондай-ақ уәкілетті орган белгілеген мерзімдерде өртке қарсы қауіпсіздік қағидаларының жол берілген бұзушылықтарын жоюға;
5) сақтандыру жағдайынан шығынды болғызбау немесе азайту жөнінде барлық мүмкін және орынды шаралар қолдануға;
6) шарт жасалған кезде және қолданылу кезеңінде сақтандырушыға осы сақтандыру объектісіне қатысты ұқсас тәуекелдер бойынша қолданыстағы / жасалатын барлық сақтандыру шарттары туралы хабарлауға міндетті;
7) сақтандырушыға сақтандыру тәуекелінің жай-күйі туралы хабарлауға;
8) егер бұл өзгерістер сақтандыру тәуекелінің ұлғаюына елеулі әсер етуі мүмкін болса, шарт жасасу кезінде сақтандырушыға хабарланған мән-жайларда өзіне белгілі болған елеулі өзгерістер туралы сақтандырушыға дереу, бірақ 3 (үш) жұмыс күнінен кешіктірмей хабарлауға міндетті;
9) тәуекел дәрежесі ұлғайған кезде шартқа өзгерістер енгізуге және/немесе Сақтанушы Шарттың өзгеруі және/немесе сақтандыру сыйлықақысының қосымша төленгені туралы хабарламаны алған күннен бастап 5 (бес) жұмыс күні ішінде қосымша сақтандыру сыйлықақысын төлеуге міндетті;
10) сақтандыру жағдайының басталуына жауапты тұлғаға суброгация тәртібімен талап ету құқығын сақтандырушыға көшуді қамтамасыз етуге міндетті;
11) сақтандырушының немесе оның өкілінің сақтандыру жағдайының басталғаны туралы дереу хабардар етуге міндетті. Егер сақтанушы сақтандырылмаған болса, мұндай міндет сақтанушыға жүктеледі;
12) осы Қағидаларда, Шартта және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де әрекеттерді жасауға құқылы.
12.4. Сақтанушы құқылы:
1) сақтандырушыдан сақтандыру шарттарын, шарт бойынша өзінің құқықтары мен міндеттерін түсіндіруді талап етуге;
2) егер сақтанушы шарт бойынша пайда алушы болып табылса, шартта көзделген тәртіппен және шарттарда сақтандыру төлемін алуға;
3) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен Сақтандырушының сақтандыру төлемін жүзеге асырудан немесе оның мөлшерін азайтудан бас тартуына дау айтуға құқылы;
4) сақтандырушыны міндетті жазбаша хабардар ете отырып, шартты болжамды бұзу күніне дейін 30 күннен кешіктірмей мерзімінен бұрын бұзуға;
5) осы Қағидаларға, Шартқа және Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін өзге де іс-әрекеттер жасауға құқылы.
12.5. Пайда алушының құқығы бар:
1) сақтандырушыдан сақтандыру шарттарын, шарт бойынша өзінің құқықтары мен міндеттерін түсіндіруді талап етуге;
2) сақтандырушыға сақтандыру төлемі туралы талап қоюға;
3) сақтандыру жағдайы басталған кезде шартта көзделген тәртіппен және шарттарда сақтандыру төлемін алуға құқылы;
4) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен Сақтандырушының сақтандыру төлемін жүзеге асырудан немесе оның мөлшерін азайтудан бас тартуына дау айтуға құқылы;
5) сақтанушының немесе сақтандырылушының жасағанына немесе жасамағанына қарамастан, барлық жағдайларда сақтандырушыға сақтандыру жағдайының басталғаны туралы хабарлауға міндетті;
6) Қазақстан Республикасының шартына және заңнамасына қайшы келмейтін өзге де іс-әрекеттер жасауға құқылы.
12.6. Осы бөлімде көзделген Тараптардың құқықтары мен міндеттері толық болып табылмайды. Тараптар шарттың өзге тармақтарында немесе талаптарында және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген құқықтарға ие және міндеттерді атқарады.
12.7. Тараптардың құқықтары мен міндеттерінің тізбесі Шартпен өзгертілуі (толықтырылуы) мүмкін.
13. САҚТАНДЫРУ ЖАҒДАЙЫ БАСТАЛҒАН КЕЗДЕГІ САҚТАНУШЫНЫҢ ІС-ӘРЕКЕТІ
13.1. Сақтанушы (сақтандырылушы) сақтандыру жағдайының белгілері бар және/немесе оның салдары сақтандыру жағдайының басталуы болуы мүмкін оқиға болған кезде, сондай-ақ ол сақтандыру жағдайының басталғаны туралы хабардар болғаннан/болуға тиіс болғаннан кейін:
1) ықтимал залалдардың алдын алу немесе азайту үшін қалыптасқан жағдайларда ақылға қонымды және қолжетімді шараларды, оның ішінде мүлікті құтқару мен сақтауға арналған шараларды қабылдауға;
2) болған оқиға туралы құзыретті органдарға дереу хабарлауға, уәкілетті мемлекеттік және өзге де құзыретті органдардың оқиғаны Құжаттамалық ресімдеуін қамтамасыз етуге және сақтандырушыны немесе оның өкілетті өкілін/авариялық комиссарды хабардар етуге міндетті;
3) дереу, бірақ кез келген жағдайда 3 (үш) жұмыс күнінен кешіктірмей сақтандырушыға немесе оның өкілетті өкіліне сақтандыру жағдайы туралы жазбаша нысанда өтініш беруге, сондай-ақ оған оқиғаның мән-жайы, келтірілген залалдың түрлері мен болжамды мөлшері туралы барлық белгілі мәліметтерді хабарлауға, сақтандырушымен одан арғы әрекеттерді келісуге міндетті. Егер шартта өзге мерзім және (немесе) хабарлау тәсілі көзделсе, ол Шартта көрсетілген тәсілмен және Шартта көрсетілген мерзімде жасалуы тиіс;
4) зардап шеккен мүлікті (егер бұл қауіпсіздік мүдделеріне қайшы келмесе немесе залалдың ұлғаюына әкеп соқтырмаса) Сақтандырушының өкілі оның зақымдануы/жойылуы кезінде болған күйінде қарап шыққанға дейін сақтауға міндетті;
5) 1 (бір) сағат ішінде Сақтандырушының өкілін шақыруға;
6) сақтандырушының өкіліне бүлінген мүлікті кедергісіз қарау, залалдарды азайту және мүлікті құтқару жөніндегі іс-шараларға қатысу мүмкіндігін қамтамасыз етуге;
7) Сақтандырушының өкіліне сақтандыру жағдайының басталу себептері мен мән-жайларын анықтауға жәрдемдесуге, оның ішінде сақтандырушыға сақтандыру жағдайының себептері, барысы мен салдары, келтірілген залалдың сипаты мен мөлшері туралы соттауға мүмкіндік беретін оған қолжетімді барлық ақпарат пен құжаттаманы беруге;
8) сақтандырушыны сақтандыру жағдайы нәтижесінде келтірілген залалдарды үшінші тұлғалардан алғаны, қандай да бір өтегені (өтемақысы) туралы дереу жазбаша хабардар етуге міндетті;
9) егер сақтандырушы сақтандыру жағдайының басталуына байланысты Сақтандырушының да, Сақтанушының да мүдделерін қорғау үшін өз өкілін тағайындауды қажет деп тапқан жағдайда – аталған сақтандырушы көрсеткен тұлғаларға осындай мүдделерді қорғау үшін сенімхат немесе өзге де қажетті құжаттар беруге құқылы. Сақтандырушының сотта Сақтанушының мүдделерін білдіруге немесе сақтандыру жағдайының басталуына байланысты сақтанушының құқықтық қорғалуын өзгеше түрде жүзеге асыруға құқығы бар, бірақ міндетті емес;
10) сақтандыру жағдайының басталуын, сондай-ақ ол келтірген залалдарды дәлелдеу ауыртпалығын көтеруге, оның ішінде сараптама жүргізу ақысын төлеуге, сарапшылардың оқиға орнына баруына, мамандарды тартуға және консультациялауға, қажетті құжаттарды жинауға және т. б.;
11) сақтандырушыға барлық құжаттар мен дәлелдемелерді беруге және оған келтірілген залал үшін жауапты адамға Сақтандырушының өзіне өткен регрессиялық талап ету құқығын жүзеге асыруы үшін қажетті барлық мәліметтерді хабарлауға міндетті;
12) осы Қағидаларда, Шартта және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де әрекеттерді орындауға міндетті.
13.2. Егер сақтанушы 13.1-тармақта көрсетілген міндеттемелерді орындамаса. Сақтандырушының оған залалды өтеуден бас тартуға құқығы бар. Егер жоғалған (ұрланған) мүлік туралы құзыретті органдарға мәлімделмеген немесе уақтылы мәлімделмеген болса, онда сақтандырушы осы мүлікке қатысты бөлігінде ғана сақтандыру төлемін жүзеге асыру жөніндегі міндеттен босатылады.
13.3. Сақтандырушы мен оның өкілдері сақтандырылған мүлікті құтқаруға және сақтауға қатысуға құқылы, бұл үшін қажетті шараларды қабылдайды және көрсетеді, бірақ сақтандырушының немесе оның өкілдерінің бұл әрекеттері оның сақтандыру төлемін жүзеге асыру міндетін мойындау ретінде қарастырыла алмайды. Егер сақтанушы бұған кедергі келтірсе, сақтандыру төлемі шығынның өсуіне әкелген шамада азаяды.
13.4. Егер сақтанушы сақтандырылмаған болса, сақтандырушыға сақтандыру жағдайының басталғаны туралы хабарлау және ықтимал залалдардың, соның ішінде сақтандырылған мүлікті құтқару және сақтау шараларының алдын алу немесе азайту үшін қалыптасқан жағдайларда ақылға қонымды және қолжетімді шараларды қабылдау міндеті сақтандырылушыға, пайда алушыға жүктеледі, соңғысы үшін ол жасады ма, жоқ па Сақтанушы немесе Сақтандырылған.
13.5. Сақтандырушыны сақтандыру жағдайының басталғаны туралы белгіленген мерзімде хабардар етпеу оған сақтандыру төлемінен бас тарту құқығын береді.
Тиісті органдар мен ұйымдарды олардың құзыретіне (ішкі істер органдарының бөлімшелеріне) сүйене отырып, сақтандыру жағдайының белгілері бар оқиғаның басталғаны туралы белгіленген мерзімде хабардар етпеу сақтандырушыға сақтандыру төлемінен бас тартуға құқық береді.
14. САҚТАНДЫРУ ТӨЛЕМІН ЖҮЗЕГЕ АСЫРУ ТУРАЛЫ ШЕШІМ ҚАБЫЛДАУ ҮШІН ҚАЖЕТТІ ҚҰЖАТТАР
14.1. Сақтандырушының сақтандыру төлемі туралы шешім қабылдауы үшін сақтанушы (пайда алушы) сақтандырушыға мынадай құжаттарды ұсынуға міндетті:
1) сақтандыру жағдайының белгілері бар оқиғаның басталуы туралы өтініш;
2) жеке басын куәландыруға арналған құжаттарды қоса алғанда, мүлікті иелену, пайдалану және/немесе оған билік ету құқығын растайтын құжаттар, жеке тұлғаны дара кәсіпкер ретінде тіркеу туралы куәлік (егер сақтанушы жеке тұлға болып табылса және дара кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырса), сақтандыру компаниясында істерді жүргізу және сақтандыру төлемін алу құқығына сенімхат (заңды тұлға немесе пайда алушының мүдделері ұсынылған жағдайда);
3) сақтандыру жағдайының басталу фактісін, оның басталу себептерін және ол келтірген залалдардың мөлшерін растайтын құзыретті органдардың құжаттары, оның ішінде:
- өртке қарсы және құқық қорғау органдарының, гидрометеорологиялық қызметтердің, авариялық қызметтердің, Төтенше жағдайлар жөніндегі агенттіктің бөлімшелерінің, мемлекеттік комиссиялардың немесе басқа да ұйымдардың залалдың басталуының күнтізбелік күнін, себептері мен мән-жайларын және келтірілген залалға кінәлі адамдарды (егер бар болса)көрсете отырып, актілері, қорытындылары, өзге де құжаттары;
- прокуратура, тергеу, анықтау органдарының, сот органдарының, өрт қадағалау органдарының құжаттары (қылмыстық істің қозғалысы туралы қаулы (қозғау туралы, қозғаудан бас тарту туралы, тоқтата тұру, тоқтату туралы), оқиға болған жерді тексеру хаттамасы, айыпталушы ретінде тарту туралы қаулы, сот үкімі),
- шартта сақтандыру жағдайлары ретінде қаралатын оқиғаларды тексеруді, жіктеуді және есепке алуды жүзеге асыратын не сақтандыру жағдайының басталу фактісін және келтірілген залалдың мөлшерін растайтын өзге де құзыретті органдардың құжаттары;
4) Сақтанушы (сақтандырылған, пайда алушы) жасаған бүліну дәрежесі көрсетілген жоғалған және/немесе бүлінген мүліктің тізбесі; тауарлық жүкқұжаттар мен чектер, калькуляциялар, жөндеу-қалпына келтіру жұмыстарына арналған сметалар; уәкілетті орган аккредиттеген тәуелсіз сараптама (бағалау) ұйымдарының қорытындылары; келтірілген залалдың мөлшерін растайтын өзге де құжаттар;
14.2.Ұсынылған құжаттарды жасау тәртібі мен нысаны, егер олар үшін көзделген болса, Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес болуға тиіс. Егер шартта өзгеше көзделмесе, құжаттар сақтандырушыға түпнұсқада не нотариалды куәландырылған немесе түпнұсқалық мөрмен куәландырылған және құзыретті ұйымның уәкілетті тұлғасы қол қойған көшірме түрінде ұсынылады.
14.3.Сақтандырушы қосымша құжаттарды талап етуге құқылы.
14.4.Болған оқиға туралы неғұрлым толық ақпарат алу мақсатында сақтандырушы құзыретті органдардан (ішкі істер, өрт қадағалау органдары, авариялық-техникалық қызметтер, газ желісінің авариялық қызметтері), кәсіпорындар, мекемелер мен ұйымдардан оқиғаның басталу мән-жайлары туралы ақпараты бар мәліметтерді сұратуға, сондай-ақ оның пайда болу себептері мен мән-жайларын дербес анықтауға құқылы.
14.5.Қажет болған жағдайда оқиғаның басталу себептерін және сақтандырушының тапсырмасы бойынша шығын мөлшерін анықтау бойынша жұмысты тәуелсіз сарапшылар, бағалаушылар, авариялық Комиссарлар және т. б. орындай алады.
14.6.Сақтандыру төлемін жүзеге асыру үшін қажетті қандай да бір құжаттар ұсынылмаған жағдайда, сондай-ақ, егер сақтандыру төлемін жүзеге асыру туралы шешім осы Қағидаларда белгіленген мерзімдерде қабылданбаса, сақтандырушы төлемге өтініш пен осы Қағидаларда көзделген құжаттарды алған күннен бастап 5 (бес) жұмыс күні ішінде не құжаттар топтамасы толық емес, бұл туралы сақтанушыға (сақтандырылушыға) жазбаша хабарлайды, ) Жетіспейтін құжаттардың тізбесін көрсете отырып немесе қосымша құжаттарды талап етудің және (немесе) сақтандыру төлемін жүзеге асыру мерзімдерін ұзартудың себептерін түсіндіре отырып жүзеге асырады. Сақтандырушы, сақтанушы құжаттардың толық емес пакетін, оның ішінде 14.1-тармақта көзделген құжаттарды ұсынған кезде. Егер қолда бар құжаттар сақтандыру жағдайының фактісін, оның пайда болу себептері мен мән-жайларын, сондай-ақ келтірілген залалдың мөлшерін растауға мүмкіндік берсе, сақтандыру төлемін шешуді және жүзеге асыруға құқылы.
15. САҚТАНДЫРУ ТӨЛЕМДЕРІН ЖҮЗЕГЕ АСЫРУ ТӘРТІБІ МЕН ТАЛАПТАРЫ
15.1. Сақтанушыдан сақтандыру жағдайының белгілері бар оқиғаның басталуы туралы жазбаша өтініш алғаннан кейін, сондай-ақ сақтандыру төлемі үшін қажетті барлық құжаттарды ұсынғаннан кейін сақтандырушы мынадай әрекеттерді жүзеге асырады:
- сақтандыру жағдайының белгілері бар оқиғаның басталу фактісін белгілейді; Сақтанушының өтінішінде келтірілген мәліметтердің сәйкестігін тексереді; сақтандырылған мүлікті сақтауда Сақтанушының (сақтандырылушының, пайда алушының) мүддесінің болуын тексереді; сарапшыларды, авариялық комиссарларды тарту қажеттілігін айқындайды, өзге де әрекеттерді жүзеге асырады;
- оқиғаны сақтандыру жағдайы деп таныған кезде сақтандыру төлемінің мөлшерін анықтайды, сақтандыру жағдайы туралы акт жасайды.
15.2. Сақтандыру төлемін сақтандырушы пайда алушыға сақтандыру сомасы шегінде жүзеге асырады. Сақтандыру төлемі Сақтанушының (сақтандырылушының) сақтандыру жағдайының басталуы нәтижесінде келтірген нақты залал мөлшерінен аспауға тиіс.
15.3. Егер шартта өзгеше белгіленбесе, сақтандыру төлемі шартта айқындалған франшиза (шартты, шартсыз) және сақтандыру сомасы ескеріле отырып, әрбір сақтандырылған объект бойынша жүзеге асырылады.
15.4. Залалдың мөлшерін Сақтанушы (пайда алушы) ұсынған құжаттар және/немесе тиісті лицензиясы бар, сақтандырушы ұсынған және уәкілетті орган аккредиттеген тәуелсіз сарапшы негізінде сақтандырушы айқындайды.
15.5. Сақтандыру төлемі тәуелсіз сарапшының бағалауы бойынша жөндеу-қалпына келтіру жұмыстары мөлшерінде жүзеге асырылады. Тәуелсіз сарапшының бағалауы бойынша шығындарды Сақтанушы көтереді.
15.6. Залалдың мөлшері сақтандыру жағдайы басталғанға дейін орын алған мүліктің есептелген амортизациясын (тозуын) шегергендегі бүлінген мүлікті қалпына келтіру құнын есептеу негізінде айқындалады.
15.7. Сақтандыру төлемі осы залалды үшінші тұлғалардан өтеу тәртібімен алынған сомалар шегеріле отырып жүргізіледі.
15.8. Егер сақтанушы (сақтандырылған, пайда алушы) келтірілген залал үшін жауапты адамнан өтем алған болса, сақтандырушы осы тармаққа сәйкес есептелген сақтандыру төлемінің мөлшері шартта көзделген франшиза мөлшерінен аспаған жағдайда, келтірілген нақты залалдың мөлшері мен көрсетілген тұлғадан алынған өтемнің арасындағы айырма мөлшерінде сақтандыру төлемін жүзеге асырады.
15.9. Егер сақтандыру төлемі жүзеге асырылғаннан кейін Сақтанушы (сақтандырылған немесе пайда алушы) келтірілген залал үшін жауапты адамнан өтемақы алса, оның осы Қағидалардың тармақтарына сәйкес есептелген сақтандыру төлемінің бір бөлігіне ғана құқығы бар, осыған байланысты сақтандырушы сақтандыру төлемінің артық төленген сомасын қайтаруды талап етуге құқылы, ал сақтанушы (сақтандырылған, пайда алушы) келтірілген залал үшін жауапты тұлғадан өтем алған адам сақтандырушыға артық алынған соманы қайтаруға міндетті.
15.10. Егер залал шартсыз франшиза сомасынан аспаса, сақтандырушы сақтандыру төлемін жүзеге асырудан босатылады. Егер залал шартсыз шегерім сомасынан асып кетсе, онда сақтандыру төлемінің мөлшерін анықтаған кезде залал сомасынан шегерім алынады.
15.11. Шартты шегерім кезінде Сақтандырушы шегерімнің белгіленген сомасынан аспайтын залал үшін жауапкершіліктен босатылады және егер оның сомасы шегерімнен артық болса, залалды толық өтеуге тиіс.
15.12. Сақтандырушының сақтандыру жағдайы басталған күні осы мүліктің нарықтық құны мөлшерінде сақтандыру төлемін жүзеге асырған жағдайда мүлікке немесе оның қалдықтарына құқығы бар.
15.13. Сақтанушы, егер сақтандырушы 15.11-тармаққа сәйкес мүлікке құқық туралы өзінің жазбаша келісімін бермесе, сақтандырудан кейін қалған мүліктен бүлінген болса да, бас тартуға құқылы емес. осы Қағидалардың
15.14. Қосарланған мүліктік сақтандыру кезінде (бір сақтандыру объектісін бірнеше сақтандырушыларда әрқайсысымен дербес шарттар бойынша сақтандыру) әрбір сақтандырушы сақтанушының алдында онымен жасалған шарт шегінде жауап береді, алайда Сақтанушының барлық сақтандырушылардан алған сақтандыру төлемдерінің жалпы сомасы нақты залалдан аспауға тиіс.
15.15. Сақтанушының (сақтандырылушының) шығындарды болдырмау немесе азайту мақсатында шеккен шығыстарын, егер тиісті шаралар сәтсіз болса да, сақтандырушының нұсқауларын орындау үшін осындай шығыстар қажет болса немесе жүргізілсе, сақтандырушы өтеуге тиіс.
Мұндай шығыстар нақты мөлшерде өтеледі, алайда сақтандыру төлемі мен шығыстардың өтемақысының жалпы сомасы шартта көзделген сақтандыру сомасынан (жауапкершіліктің шекті көлемінен) аспауы үшін. Егер шығыстар Сақтанушының (сақтандырылушының) сақтандырушының нұсқауларын орындауы нәтижесінде туындаса, олар сақтандыру сомасына қарамастан толық мөлшерде өтеледі.
15.16. Сақтандырушы сақтанушының (сақтандырылушының) ықтимал залалдарды азайту үшін оған әдейі ақылға қонымды және қолжетімді шаралар қолданбауы салдарынан туындаған залалдар бөлігінде сақтандыру төлемін жүзеге асырудан босатылады.
15.17. Егер сақтанушы (сақтандырылушы немесе пайда алушы) осы Қағидалардың 14-бөлімінде көрсетілген құжаттарды ұсынбаса немесе залалдың туындау мән-жайлары мен оның мөлшеріне қатысты көрінеу жалған мәліметтер ұсынбаса, сақтандыру төлемі жүзеге асырылмайды.
15.18. Сақтандырушы сақтандыру төлемі туралы шешім қабылдау үшін барлық қажетті құжаттарды алғаннан кейін 15-он бес күн мерзімде сақтандыру төлемі туралы не сақтандыру төлемінен бас тарту туралы шешім қабылдайды, бұл туралы сақтанушыға (сақтандырылушыға, пайда алушыға) жазбаша нысанда хабарлайды.
15.19. Сақтандыру төлемін уақтылы жүзеге асырмағаны үшін сақтандырушы Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 353-бабына сәйкес жауапты болады.
16. САҚТАНДЫРУ ТӨЛЕМІНЕН БАС ТАРТУ
16.1. Егер сақтандыру жағдайы салдарынан болған болса, сақтандырушы сақтанушыға сақтандыру төлемінен толық немесе ішінара бас тартуға құқылы:
1) қажетті қорғаныс немесе аса қажеттілік жағдайында жасалған әрекеттерді қоспағанда, Сақтанушының (пайда алушының) сақтандыру жағдайының туындауына бағытталған не оның басталуына ықпал ететін қасақана іс-әрекеттері;
2) Сақтанушының (пайда алушының) заңнамалық актілерде белгіленген тәртіппен сақтандыру жағдайына себеп-салдарлық байланыстағы қасақана қылмыстық немесе әкімшілік құқық бұзушылық деп танылған әрекеттері.
16.2. Шарт бойынша сақтандыру қорғанысы мүліктің мынадай түрлеріне қатысты сақтандыру төлемі туралы талаптарға қолданылмайды:
1) пайдалануға дайын емес ғимараттар (егер шатырдың, сыртқы қабырғалардың құрылысы немесе жөндеуі аяқталмаса, терезе мен есік ойықтары толығымен жабылмаған және құрылыс тіректері мен қоршаулары бөлшектелмеген болса) және осы ғимараттардағы мүлік.
2) белгілер, электрлік жарнама, шатырлар, жапқыштар, антенналар және т. б.;
3) дүкен сөрелерін, көрме дисплейлерін, көркем өңделген әйнекті, терезе әйнектерін, көп қабатты оқшаулағыш әйнектерді, брондалған, қорғасын және жезден жасалған шыныларды, шыны блоктарды, бейінді шыныларды, органикалық шыныны, шыны шатырларды, сондай-ақ көрсетілген шыны түрлерін орнату үшін пайдаланылатын жақтаулар мен профильдерді қоса алғанда, шыныдан жасалған барлық беттер;
4) Құрылыс және монтаждау жұмыстары кезінде пайдаланылатын машиналар мен жабдықтар, сондай-ақ Орнатылатын жабдықтар мен құрылыс объектілері;
5) кез келген валютадағы қолма-қол ақша, бағалы металдар және олардан жасалған бұйымдар, асыл тастардан жасалған зергерлік бұйымдар, маркалар, монеталар, медальдар, картиналар, мүсіндер, антиквариат, коллекциялар немесе өзге де өнер туындылары;
6) Құжаттар мен бағалы қағаздар, оның ішінде акциялар, облигациялар, жинақ кітапшалары, банктік чектер және т. б.;
7) актілер, жоспарлар, бухгалтерлік және іскерлік кітаптар мен есептер, картотекалар, дискілер, иілгіш дискілер және басқа да электрондық ақпарат тасығыштар және оларда сақталатын ақпарат;
8) үлгілер, модельдер, прототиптер және көрме үлгілері;
9) автомобиль құралдары;
10) монета қабылдағыштары бар автоматтар, оның ішінде айырбасталатын автоматтар, сондай-ақ олардың құрамымен бірге ақша беруге арналған автоматтар;
11) Сақтанушының және оның сақтандыру орнындағы қызметкерлерінің жеке заттары;
12) өсіп келе жатқан егін, тұрған орман, көгалдар, бұталар, өзге де өсімдіктер мен екпелер; Жануарлар.
16.3. Сақтандырушы мемлекеттік органдардың өкімі бойынша сақтандырылған мүлікті алып қою, тәркілеу, реквизициялау, тыйым салу немесе жою салдарынан туындаған залалдар үшін сақтандыру төлемін жүзеге асырудан босатылады.
16.4. Сақтандырушының сақтандыру төлемін жүзеге асырудан бас тартуы үшін мыналар да негіз бола алады:
1) сақтанушының сақтандырушыға сақтандыру объектісі, сақтандыру тәуекелі, сақтандыру жағдайы және оның салдары туралы көрінеу жалған мәліметтерді хабарлауы;
2) сақтанушының сақтандыру жағдайынан шығынды азайту жөнінде шараларды қасақана қабылдамауы;
3) сақтанушының мүліктік сақтандыру бойынша залалдың келтірілген залалға кінәлі адамнан тиісті Өтемін алуы;
4) сақтанушының сақтандырушыға сақтандыру жағдайының басталу мән-жайларын тергеп-тексеруге және ол келтірген залалдың мөлшерін белгілеуге кедергі келтіруі;
5) Сақтандырушының сақтандыру жағдайының басталғаны туралы хабарламауы;
6) сақтанушының сақтандыру жағдайының басталуына жауапты адамға өзінің талап ету құқығынан бас тартуы, сондай-ақ талап ету құқығын сақтандырушыға өту үшін қажетті құжаттарды сақтандырушыға беруден бас тартуы. Егер сақтандыру төлемі жүзеге асырылған болса, сақтандырушы оны толық немесе ішінара қайтаруды талап етуге құқылы;
7) заңнамалық актілерде көзделген басқа да жағдайлар.
16.5. Сақтандыру сақтанушының (пайда алушының) ар-намысына, қадір-қасиетіне және іскерлік беделіне нұқсан келтіретін мәліметтерді таратудан келтірілген моральдық зиянды, зиянды (оның ішінде айыппұлдар, өсімпұлдар, тұрақсыздық айыбы, сот шығындары, басқа мүлікті жалға алу, басқа үй-жайды жалға алу немесе мүлікті жөндеу кезінде қонақ үйде тұру шығындары, іссапар шығындары, мүлікті қорғау бойынша шығыстар, өндірістің тоқтап қалуына байланысты залалдар, мүліктің тауарлық құнының/тауарлық түрінің жоғалуы, жоғалған пайда).
16.6. Сақтандырушы сақтанушыға және пайда алушыға барлық қажетті құжаттарды алған күннен бастап 15 (он бес) жұмыс күні ішінде сақтандыру төлемінен жазбаша дәлелді бас тартуды жіберуге міндетті.
16.7. Сақтандырушының сақтандыру төлемін жасаудан бас тартуына сақтанушы сотқа шағымдана алады.
17. СУБРОГАЦИЯ
17.1. Төлемді жүзеге асырған сақтандырушыға төленген сома шегінде сақтанушының сақтандыру нәтижесінде өтелген залалдар үшін жауапты тұлғаға талап ету құқығы өтеді.
17.2. Сақтанушы (пайда алушы) сақтандыру төлемін алған кезде сақтандырушыға барлық құжаттар мен дәлелдемелерді беруге және оған Сақтандырушының өзіне Өткен талап ету құқығын жүзеге асыруы үшін қажетті барлық мәліметтерді хабарлауға міндетті.
17.3. Егер сақтанушы (пайда алушы) сақтандырушы өтеген залалдар үшін жауапты тұлғаға өзінің талап ету құқығынан бас тартса немесе бұл құқықты жүзеге асыру Сақтанушының (пайда алушының) кінәсінен мүмкін болмаса, сақтандырушы сақтандыру төлемін толық немесе тиісті бөлігінде жүзеге асырудан босатылады және артық төленген соманы қайтаруды талап етуге құқылы.
18. ШАРТТЫ ӨЗГЕРТУ
18.1. Саясатқа өзгерістер мен толықтырулар енгізуге жол берілмейді.
19. ШАРТТЫ ТОҚТАТУ ТАЛАПТАРЫ
19.1. Шартты мерзімінен бұрын тоқтату.
Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінде көзделген міндеттемелерді тоқтатудың жалпы негіздерінен басқа, шарт мынадай жағдайларда мерзімінен бұрын тоқтатылады:
1) сақтандыру объектісі өмір сүруін тоқтатқан кезде;
2) егер сақтандырушы сақтанушыны ауыстыруға қарсылық білдірсе, ал шартта немесе Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде өзгеше белгіленбесе, Сақтанушы мүліктік сақтандыру объектісін иеліктен шығарғанда (Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 836-бабының 1-тармағы);
3) сақтандыру жағдайының туындау мүмкіндігі жойылып, сақтандыру тәуекелінің болуы сақтандыру жағдайынан өзгеше мән-жайлар бойынша тоқтатылған кезде;
4) "сақтандыру қызметі туралы"Қазақстан Республикасының Заңында көзделген жағдайларды қоспағанда, сақтандырушыны мәжбүрлеп тарату туралы сот шешімі заңды күшіне енген;
5) сақтандырушы Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде көзделген тәртіппен ресімдеген полиске енгізілген шарттар мен мәліметтердің өзгеруі;
6) "сақтандыру қызметі туралы" Қазақстан Республикасының Заңында көзделген жағдайларда;
7) Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасында көзделген өзге де жағдайлар.
19.1.1. Көрсетілген жағдайларда шарт шартты тоқтату үшін негіз ретінде көзделген мән-жайлар туындаған кезден бастап тоқтатылды деп есептеледі, бұл туралы мүдделі Тарап басқа біреуді дереу хабардар етуге тиіс. Сақтанушы осы тармақта көзделген бұзу негіздері бойынша растайтын құжаттарды ұсынуға міндетті.
19.1.2. Сақтанушы кез келген уақытта сақтандыру шартынан бас тартуға құқылы. Сақтандыру шартын бұзу үшін сақтанушыдан бұзу туралы өтініш негіз болып табылады.
19.2. Шартты мерзімінен бұрын тоқтатудың салдары:
19.2.1. 19.1-тармақта көзделген мән-жайлар бойынша шарт мерзімінен бұрын тоқтатылған кезде. сақтандырушы сақтандыру сыйлықақысының бір бөлігін сақтандыру қолданылған уақытқа пропорционалды түрде алуға құқылы. Сақтандырушы таратылған кезде сақтандыру сыйлықақыларын (жарналарын) қайтару Қазақстан Республикасының сақтандыру және сақтандыру қызметі туралы заңнамасында белгіленген кредиторлардың талаптарын қанағаттандыру кезектілігіне сәйкес жүзеге асырылады.
19.2.2. Сақтанушы шарттан бас тартқан кезде (Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 841-бабының 2-тармағы), егер бұл 19.1-тармақта көрсетілген мән-жайларға байланысты болмаса. егер шартта өзгеше көзделмесе, сақтандырушыға төленген сақтандыру сыйлықақысы не сақтандыру жарналары қайтарылуға жатпайды.
19.2.3. Шарттың мерзімінен бұрын тоқтатылуы Сақтандырушының кінәсінен оның талаптарының орындалмауынан туындаған жағдайларда, соңғысы сақтанушыға өзі төлеген сақтандыру сыйлықақысын не сақтандыру жарналарын толығымен қайтаруға міндетті.
19.2.4. Шарттың мерзімінен бұрын тоқтатылуы Сақтанушының кінәсінен оның талаптарының орындалмауынан/ тиісінше орындалмауынан туындаған жағдайларда сақтандырушыға төленген сақтандыру сыйлықақысы не сақтандыру жарналары қайтарылуға жатпайды.
19.3. 19.1-тармақтарда көзделген міндеттемелерді тоқтату негіздерінен басқа. және 19.2. осы Қағидалардың, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген шартты мерзімінен бұрын тоқтату негіздерінің шарты мынадай жағдайларда мерзімінен бұрын тоқтатылады:
1) Сақтандырушының бірінші сақтандыру жағдайы бойынша сақтандыру төлемін жүзеге асыруы;
2) сақтанушы сақтандырушыға шарт жасасу кезінде өзіне белгілі болған елеулі өзгерістер туралы хабарлау міндетін орындамаған жағдайда, егер бұл өзгерістер сақтандыру тәуекелінің ұлғаюына елеулі әсер етуі мүмкін болса не Сақтанушы шарт талаптарының өзгеруіне немесе сақтандыру сыйлықақысының қосымша ақысына тәуекел дәрежесінің ұлғаюына мөлшерлес қарсылық білдірсе;
3) сақтанушының немесе Сақтандырушының талабы бойынша, сондай-ақ тараптардың келісімі бойынша шартты бұзу.
19.4. Шарт тараптар шартты тоқтату туралы келісімге қол қойған күннен бастап немесе соттың тиісті шешімі күшіне енген күннен бастап (егер дау сот тәртібімен шешілсе) тоқтатылды деп есептеледі, бұл ретте бастамашы тарап шартты бұзу ниеті туралы шартты бұзудың болжамды күніне дейін кемінде күнтізбелік 30 күн бұрын екінші Тарапты хабардар етуге міндетті.
19.5. Шартты мерзімінен бұрын тоқтатқан кезде сақтандырушы сақтанушыға шарттың қолданылу мерзімі өтпеген кезең үшін өзі төлеген сақтандыру сыйлықақысын сақтандыру сыйлықақысының жалпы сомасының 35% - % құрайтын істі жүргізуге жұмсалған шығыстарды шегергенде, сондай-ақ шарт бойынша жүргізілген сақтандыру төлемдерін шегергенде қайтарады.
19.5.1. Сақтанушы-жеке тұлға сақтандыру шартынан бас тартқан кезде, ол жасалған күннен бастап күнтізбелік он төрт күн ішінде сақтандырушы сақтанушы-жеке тұлғаға сақтандыру сыйлықақысының (сақтандыру жарналарының) бір бөлігін шегергендегі алынған (алынған) сақтандыру сыйлықақысын (сақтандыру жарналарын) сақтандыру қолданылған уақытқа және бұзуға байланысты шығындарға барабар қайтаруға міндетті алынған (алынған) сақтандыру сыйлықақысының (сақтандыру сыйлықақыларының) он пайызын құрайтын сақтандыру шарттары.
19.6. Сақтандыру шартында шартты тоқтатудың өзге тәртібі мен талаптары белгіленуі мүмкін.
20. ТАРАПТАРДЫҢ МІНДЕТТЕРІ ЖӘНЕ ФОРС-МАЖОЛРЫҚ МӘН-ЖАЙЛАР
20.1. Шарт бойынша міндеттемелерді орындамаған немесе тиісінше орындамаған тарап, егер тиісті орындау еңсерілмейтін күштің, яғни осы жағдайлар кезінде төтенше және алдын алуға болмайтын мән – жайлардың (бұдан әрі-Форс-мажор) салдарынан мүмкін невозможстігін дәлелдесе, міндеттемелерді орындамағаны/тиісінше орындамағаны үшін мүліктік жауаптылықта болмайды.
20.2. Форс-мажорлық жағдайларға мыналар жатады, бірақ олармен шектелмейді: су тасқыны, өрт, жер сілкінісі және басқа да табиғи апаттар, кез келген сипаттағы соғыстар немесе соғыс әрекеттері, блокадалар, мемлекеттік органдардың тыйымдары.
20.3. Форс-мажорлық мән-жайлардың әсерін сезінетін Тарап осындай мән-жайлардың басталғаны туралы екінші Тарапқа 3 (үш) жұмыс күні ішінде хабарлауға міндетті.
20.4. Форс-мажорлық мән-жайлардың қолданылуы құзыретті органдардың тиісті құжаттарымен расталуы тиіс.
21. ДАУЛАРДЫ ШЕШУ ТӘРТІБІ
21.1. Шарттан немесе оған байланысты туындайтын кез келген даулар және/немесе келіспеушіліктер келіссөздер арқылы шешіледі.
21.2. Тараптар уағдаластыққа қол жеткізбеген жағдайда даулар және / немесе келіспеушіліктер Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасында көзделген тәртіппен Сақтандырушының бас кеңсесінің орналасқан жері бойынша сотта реттелуге жатады.
22. ҚОСЫМША ТАЛАПТАР
22.1. Қағидаларда көзделмеген барлық мәселелер Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес реттеледі.
