Правила страхования

1.      ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР

1.1. Осы өзге қаржылық шығындардан сақтандыру қағидалары (бұдан әрі-" қағидалар") Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексіне және"сақтандыру қызметі туралы" 2000 жылғы 18 желтоқсандағы №126-II Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес әзірленді.

1.2. Осы Қағидалардың талаптарында "НОМАД Иншуранс "СК" АҚ (бұдан әрі – "Сақтандырушы") заңды (меншік нысанына және ұйымдық – құқықтық нысанына қарамастан) немесе әрекетке қабілетті жеке тұлғалармен өзге қаржылық шығындардан ерікті сақтандыру шартын (бұдан әрі-"шарт") жасасу жолымен өзге қаржылық шығындардан ерікті сақтандыруды жүзеге асырады (азаматтығына қарамастан) (бұдан әрі - "Сақтанушы").

1.3. Сақтанушының немесе оның өкілінің шарттағы қолы оның осы Қағидалармен толық келісімін растау болып табылады.

1.4. Ережелерде келесі ұғымдар қолданылады:

1) сақтандыру қорғанысының қолданылу кезеңі-шартта белгіленген, сақтандыру жағдайы туындауы мүмкін уақыт кезеңі.

2) сақтандырушы - сақтандыруды жүзеге асыратын, яғни сақтандыру жағдайы басталған кезде сақтанушыға немесе пайдасына шарт жасалған өзге тұлғаға (пайда алушыға) шартта айқындалған сома (сақтандыру сомасы) шегінде сақтандыру төлемін жүргізуге міндетті тұлға. Сақтандырушы сақтандыру ұйымы ретінде тіркелген және сақтандыру қызметін жүзеге асыру құқығына лицензиясы бар заңды тұлға ғана бола алады.

3) Сақтанушы-сақтандырушымен сақтандыру шартын жасасқан тұлға. Егер шартта өзгеше көзделмесе, сақтанушы бір мезгілде сақтандырылған болып табылады. Сақтанушы сақтандырушыны таңдауда еркін.

4) Контрагент-бағалы қағаздарды сатып алу-сату немесе "своп" бойынша келісім және т. б. сияқты қаржылық мәміленің қарама-қарсы жағы.

5) сақтандыру төлемі – сақтандырушы сақтанушыға (пайда алушыға) сақтандыру жағдайы басталған кезде сақтандыру сомасы шегінде төлейтін ақша сомасы.

6) сақтандыру сыйлықақысы-сақтанушы сақтандырушыға шартта айқындалған мөлшерде сақтандыру төлемін жүргізу міндеттемелерін қабылдағаны үшін төлеуге міндетті ақша сомасы.

7) сақтандыру сомасы-сақтандырушы сақтандыру төлемін жүргізуге міндеттенетін және сақтандыру жағдайы басталған кезде Сақтандырушының жауапкершілігінің шекті көлемін білдіретін ақша сомасы.

8) пайда алушы - шартқа сәйкес сақтандыру төлемін алушы болып табылатын тұлға. Егер Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде немесе шартта өзгеше көзделмесе, сақтанушы пайда алушы болып табылады.

9) сақтандыру жағдайы-сақтандыру қорғау кезеңі ішінде туындаған, оның басталуымен шарт сақтандыру төлемін жүзеге асыруды көздейтін оқиға.

Сақтандыру жағдайы ретінде қарастырылатын оқиғаның кездейсоқтық белгілері және оның пайда болу ықтималдығы, сондай-ақ сақтанушы үшін оның зардаптарының зияндылығы болуы тиіс. Шартта сақтандыру жағдайы ретінде көрсетілген оқиға мен сақтанушыға келтірілген залал арасында тікелей себеп-салдар байланысы болуы керек.

10) сақтандыру аумағы-шарт бойынша сақтандырушыны сақтандыру қорғанысы қолданылатын аумақ.

11) залалдар – құқығы бұзылған немесе Қаржы-шаруашылық қызмет шарттарының өзгеруі, оның мүлкінің жоғалуы немесе бүлінуі (нақты залал) нәтижесінде, сондай-ақ жоғалған пайда нәтижесінде Сақтанушы жүргізген немесе жүргізуі тиіс шығыстар.

12) жоғалған пайда – егер оның құқығы бұзылмаса немесе Қаржы-шаруашылық қызметінің шарттары өзгермесе, Сақтанушы айналымның қалыпты жағдайлары кезінде алатын Қаржы-шаруашылық қызметтен алынбаған түсімдер (жемістер, өнімдер, кірістер) немесе өзге де мүліктік игіліктер.

13) Франшиза-сақтандыру шарттарында көзделген сақтандырушыны белгілі бір мөлшерден аспайтын залалды өтеуден босату. Шегерім шартты (шегерілмейтін) және шартсыз (шегерілетін) болып табылады және сақтандыру сомасына пайызбен немесе абсолютті мөлшерде белгіленеді. Шартты шегерім кезінде Сақтандырушы шегерімнің белгіленген мөлшерінен аспайтын залалды өтеуден босатылады, бірақ егер оның мөлшері осы сомадан көп болса, залалды толығымен өтеуге тиіс. Шартсыз франшиза кезінде залал барлық жағдайларда белгіленген соманы шегергенде өтеледі.

1.5. Жауапкершілік тәуекелі Сақтандырылған тұлға Шартта көрсетілуге тиіс. Егер бұл тұлға шартта көрсетілмесе, Сақтанушының жауапкершілігінің тәуекелі сақтандырылған болып саналады.

1.6. Сақтандырушы сақтандырудың тиісті сыныптарын көрсете отырып және "сақтандыру қызметі туралы"Қазақстан Республикасының 2000 жылғы 18 желтоқсандағы № 126-II Заңында белгіленген сақтандыру сыныптарын қоса атқару жөніндегі шектеулерді ескере отырып, лицензиясы болған жағдайда сақтандырудың екі және одан да көп сыныптарының белгілері мен мазмұнын біріктіретін сақтандыру түрін әзірлеуге құқылы.

2.      САҚТАНДЫРУ ОБЪЕКТІСІ

2.1. Сақтандыру объектісі Сақтанушының өзінің қаржылық-шаруашылық қызметін жүзеге асыру кезіндегі ықтимал шығындармен байланысты мүліктік мүддесі болып табылады.

3.      САҚТАНДЫРУ ЖАҒДАЙЫ

3.1. Ережеге сәйкес сақтанушының контрагенттерінің өз міндеттемелерін бұзуына немесе сақтанушыға тәуелді емес мән-жайлар бойынша осы қызмет шарттарының өзгеруіне байланысты сақтанушының Қаржы-шаруашылық қызметті жүзеге асыруы кезінде басқа да қаржылық шығындардан болатын тәуекелдер сақтандыруға жатады.

3.2. Ережеге сәйкес сақтандыру жағдайлары мынадай оқиғалар болып табылады, соның нәтижесінде сақтанушыға Шарттың қолданылу кезеңінде залалдар келтірілген:

1) Сақтанушы контрагенттерінің Сақтанушы алдындағы қаржы-шаруашылық қызметпен байланысты міндеттемелерді бұзуы;

2) Сақтанушының Қаржы-шаруашылық қызметі шарттарының өзіне тәуелді емес мән-жайлар бойынша өзгеруі, оның ішінде күтілетін табысты алмау тәуекелі. Бұл тәуекелге өндірістік және коммерциялық қызметтегі үзіліс тәуекелі, төлемеу тәуекелі, тауарларды жеткізудегі кідіріс, пайдаланушы үшін қауіпті және айналадағы өнімдерді шығарғаны үшін өндірушінің жауапкершілігі тәуекелі кіруі мүмкін;

3) меншік құқығын тоқтату нәтижесінде мүліктің жоғалуы;

4) жұмысынан айырылу;

5) табыстың жоғалуы;

6) табиғи апаттар;

7) үздіксіз және күтпеген шығындар;

8) мүліктің нарықтық құнын жоғалту;

9) инфляциялық тәуекелдер;

10) Қаржы-шаруашылық қызметті жүзеге асыру кезінде шетел валюталары бағамдарының өзгеруі;

11)Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін және шартта белгіленген өзге де оқиғалар.

3.3. Сақтандыру жағдайы ретінде қаралатын оқиға төменде көрсетілген барлық белгілерге ие болуы тиіс (жинақтаушы сақтандыру шарты бойынша көзделуі мүмкін оқиғаларды қоспағанда):

- оқиғаның ықтималдығы мен кездейсоқтығы;

- оқиғаның басталуының нақты уақытына немесе орнына, сондай-ақ оқиғаның басталуындағы шығындар мөлшеріне қатысты болжау мүмкіностистігі;

- шарттың қолданылу шегінде оқиға сөзсіз және объективті түрде болуы тиіс деген қауіптің болмауы, бұл туралы Тараптар немесе, ең болмағанда, Сақтанушы көрінеу білген немесе алдын ала хабардар болған;

- оқиғаның басталуы Сақтанушының (сақтандырылушының, пайда алушының)мүліктік мүддесі үшін теріс, тиімсіз экономикалық зардаптарға әкеп соғады;

- оқиғаның басталуы Сақтанушының (сақтандырылушының, пайда алушының) ерік білдіруімен және (немесе) ниетімен байланысты емес және пайда алу және (немесе) пайда алу мақсатын (алыпсатарлық тәуекел) көздемейді.

3.4. Шартта сақтандыру жағдайлары ретінде Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін өзге де оқиғалар көзделуі мүмкін.

4.      САҚТАНДЫРУ ОҚИҒАЛАРЫНАН АЛЫП ТАСТАУ ЖӘНЕ САҚТАНДЫРУДЫ ШЕКТЕУ

4.1. Барлық жағдайларда, егер сақтандыру жағдайы салдарынан болған болса, сақтандырушы сақтандыру төлемін жүзеге асырудан босатылады:

1) қажетті қорғаныс және аса қажеттілік жағдайында жасалған іс-әрекеттерді қоспағанда, сақтанушының сақтандыру жағдайының туындауына бағытталған не оның басталуына ықпал ететін қасақана іс-әрекеттері;

2) құзыретті органдар таныған әкімшілік және қылмыстық іс-әрекет белгілері бар сақтанушының немесе оның өкілінің іс-әрекеттері немесе әрекетсіздігі, сондай-ақ мас болу, алкогольдік немесе есірткілік масаң күйде жасалған кез келген іс-әрекеттер;

3) кез келген әскери іс-қимылдар немесе әскери операциялар/арнайы операциялар, соғыс, басып кіру, шет мемлекеттің дұшпандық әрекеттері (соғыс жарияланғанына немесе жарияланбағанына қарамастан) немесе азаматтық соғыс;

4) көтеріліс; локауттар; халық көтерілісіне дейін өсетін немесе өсіп келе жатқан азаматтық тәртіпсіздіктер; бүлік; азаматтық толқулар; әскери көтеріліс; революция; билікті әскери басып алу немесе басып алу; тәркілеу; мүлікті экспроприациялау, реквизициялау немесе мемлекет меншігіне алу; адам атынан немесе кез келген ұйыммен бірге жасаған терроризм актілері;

5) мораторий, эмбарго, салық саясатындағы өзгерістер және басқа да саяси тәуекелдерді енгізу;

6) Радиоактивті сәулелену немесе атом отынын жағудан радиоактивті отынмен немесе радиоактивті қалдықтармен ластану;

7) мемлекеттік органдардың өкімі бойынша сақтанушының немесе оның контрагентінің мүлкін алып қою, тәркілеу, реквизициялау, тыйым салу немесе жою;

8) контрагент Сақтанушының келісімшарт талаптары Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасының нормаларына сәйкес келмеген;

9) заңсыз (ойдан шығарылған, жалған) мәміле жасасу, оның ішінде мәміле жасауға уәкілеттік берілмеген тұлға мәміле жасасу салдарынан жасасу;

10) сақтанушының контрагенті сот шешімімен расталған шарт бойынша міндеттемелерді қасақана орындамаған;

11) контрагенттің Сақтанушының кінәсінен шарт бойынша өз міндеттемелерін бұзуы;

12) сақтанушы сақтандырушымен келісілген мерзім ішінде сақтандырушы сақтанушыға жою қажеттігін көрсеткен тәуекел дәрежесін елеулі түрде арттыратын мән-жайларды жоймаса.

4.2. Сақтандыру шартында, егер шартта өзгеше белгіленбесе, Сақтанушының тұрақсыздық айыбымен, кешіктірілген пайызбен, айыппұлмен және басқа да жанама шығыстармен байланысты шығындары, сондай-ақ жіберіп алған пайдасы өтелмейді.

4.3. Егер шарт жасасу туралы өтініш берілген күні ұқсас шарттар бойынша сақтанушыны қоса алғанда, контрагенттердің мерзімі өткен берешегі болса, шарт бойынша қаржылық тәуекел сақтандыруға жатпайды.

4.3-1. Егер сақтандыру жағдайы салдарынан болған болса, сақтандырушы сақтандыру төлемін жүзеге асырудан босатылады:

1) жұқпалы аурулардың кез келген түрімен (соның ішінде корона-вирустық ауру 2019 (COVID-19)және оның кез келген мутациясымен немесе вариациясымен) тікелей немесе жанама байланысты залалдар;

2) сақтандырушыға Санкциялар туралы Заңға және БҰҰ қарарларының нормативтік актілеріне немесе шектеулеріне немесе сауда немесе экономикалық санкцияларға, Еуропалық Одақтың, Біріккен Корольдіктің немесе АҚШ-тың және өзге де уәкілетті халықаралық ұйымдардың заңдарына немесе нормаларына сәйкес қандай да бір санкциялар туралы заңның немесе нормативтік актінің бұзылуы немесе кез келген айыппұл салынуы мүмкін;

3) серверлерде, интернет бұлтында, портативті құрылғыларда, компьютерлерде, интернет-ресурстарда, оның ішінде кибершабуыл, компьютерлік вирустың әсері, желілерді бұзу және т. б. нәтижесінде сақталатын ақпараттық қауіпсіздікті бұзу, дербес деректердің, құпия ақпараттың және жеке деректердің жоғалуы/ағып кетуі.;

4) асбесттің, асбест талшығының немесе құрамында асбест бар кез келген өнімдердің, сондай-ақ радиоактивті изотоптардың (осы Қағидаларды сақтандыру өніміне қолданған кезде) әсеріне жол берілмейді.

4.4. Егер бұл Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмесе, Шарттың талаптарында сақтандырудың басқа да ерекшеліктері мен шектеулері көзделуі мүмкін.

5.      САҚТАНДЫРУ ШАРТЫН ЖАСАУ ТӘРТІБІ

5.1. Шарт шарттың құрамдас және ажырамас бөлігі болып табылатын белгіленген нысандағы сақтанушының жазбаша өтініші негізінде жасалады. Егер сақтандыру шарты сақтандырушының қандай да бір сұрақтарына Сақтанушының жауаптары болмаған кезде жасалған болса, соңғысы тиісті мән-жайларды Сақтанушы хабарламағаны негізінде шартты бұзуды не оны жарамсыз деп тануды кейіннен талап ете алмайды.

5.2. Шарт жасасу үшін сақтанушы сақтандырушыға тәуекел дәрежесін бағалау үшін елеулі маңызы бар құжаттарды ұсынады, оның ішінде:

1) Сақтанушының контрагенттерінің келісімшарт бойынша өз міндеттемелерін бұзу тәуекелі сақтандырылуға тиіс келісімшарттың көшірмесі (бар болса);

2) заңды тұлғаның құқық белгілейтін құжаттары (жарғы, статистикалық карта, мемлекеттік тіркеу туралы куәлік және т. б.)

3) Сақтанушының қаржылық жағдайын көрсететін құжаттар (баланс, жылдық есеп және т.б.).

5.3. Сақтандырушы шарт жасасу үшін сақтанушыдан сақтандыру тәуекелін сипаттайтын қосымша құжаттар талап етілуі мүмкін.

5.4.Шарт жасасу кезінде сақтанушы сақтандырушыға сақтандыру жағдайының туындау ықтималдығын және оның басталуынан болуы мүмкін залалдардың мөлшерін айқындау үшін елеулі маңызы бар белгілі мән-жайларды (қажетті құжаттардың көшірмелерін қоса бере отырып) хабарлауға міндетті. Осы Қағидаларда немесе Сақтандырушының шарт жасасу кезеңінде сақтанушыға жіберілген жазбаша сұрау салуында нақты айтылған мән-жайлар Елеулі деп танылады

5.5. Сақтандыру шарты жазбаша түрде жасалады:

1) Тараптардың сақтандыру шартын жасауы;

2) сақтанушының Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде көзделген сақтандырудың үлгілік шарттарына не сақтандырушы біржақты тәртіппен әзірлеген сақтандыру қағидаларына (қосылу шарты) қосылуы және сақтандырушының сақтанушыға сақтандыру полисін ресімдеуі.

5.6. Шарт жоғалған жағдайда сақтандырушы сақтанушының жазбаша өтініші негізінде Шарттың телнұсқасын береді, содан кейін жоғалған шарт жарамсыз болып саналады.

5.7. Сақтанушы Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес сақтандырушының өтінішінде және жазбаша сұрақтарына жауаптарында өзі ұсынған деректердің дұрыстығы мен толықтығы үшін жауапты болады.

5.8. Шарт жасасу кезінде Сақтандырушы сақтандыру тәуекелін бағалауды жүргізуге, атап айтқанда, оның қаржылық тәуекелдерін сақтандыру үшін негіз болып табылатын Сақтанушы қызметінің ерекшеліктерімен танысуға құқылы.

Сақтанушы өз қолымен өзінің келісімін растайды және компанияның "дербес деректер және оларды қорғау туралы"№94-V Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес өзінің дербес деректерін жинауды, өңдеуді жүзеге асыруына рұқсат береді.

5.9.Қажет болған жағдайда Сақтанушы Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға(жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл жөніндегі ҚР заңнамасының талаптарын сақтау мақсатында сақтандырушы сұратқан барлық қажетті құжаттарды ұсынуға міндеттенеді.

5.10. Сауалнамаға қол қоя отырып, Сақтанушы өзі жүзеге асыратын операция Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастырумен (жылыстатумен) және террористік қызметті қаржыландырумен байланысты емес екенін растайды.

5.11. Сақтандырушы себептерін түсіндірместен Сақтанушымен шарт жасасудан бас тартуға құқылы.

5.12. Шарт интернет-ресурстар (онлайн) арқылы жасалуы мүмкін. Интернет ресурстар арқылы шарт жасасуға қойылатын талаптар Қазақстан Республикасының заңнамасында айқындалған.

5.13. Тараптардың келісімі бойынша шартқа өзге де талаптар енгізілуі мүмкін.

6.      ҚОСАРЛЫ САҚТАНДЫРУ

6.1. Қосарланған сақтандыру-әрқайсысымен дербес шарттар бойынша бірнеше Сақтандырушыларда бір объектіні сақтандыру.

6.2. Қосарланған сақтандыру кезінде сақтандырушы сақтанушының алдында онымен жасалған шарт шегінде жауап береді, алайда Сақтанушы не пайда алушы барлық сақтандырушылардан алған сақтандыру төлемдерінің жалпы сомасы нақты залалдан аспауға тиіс.

6.3.Сақтандыру жағдайы басталғаннан кейін қосарланған сақтандыру кезінде сақтанушы сақтандырушыға өзге сақтандыру компанияларында сақтандыру төлемі мәселесін реттеуге қатысты барлық мәліметтерді, оның ішінде өзге сақтандыру компанияларынан алынған сақтандыру төлемінің мөлшері туралы мәліметтерді беруге міндетті.

6.4. Қосарланған сақтандыру кезінде Сақтандырушы сақтандыру жағдайының белгілері бар оқиғаның себептері мен мән-жайларын анықтауға, сақтандыру жағдайының нәтижесінде келтірілген залалдардың мөлшерін басқа сақтандыру компанияларымен бірлесіп айқындауға құқылы.

7.      САҚТАНДЫРУ СОМАСЫН АНЫҚТАУ ТӘРТІБІ

7.1. Страховая сумма - сумма денег, на которую застрахован объект страхования и которая бұл сақтандыру жағдайы басталған кезде Сақтандырушының жауапкершілігінің шекті көлемін білдіреді. Сақтандыру шарты бойынша сақтандыру сомасы Сақтанушының сақтандырушымен келісімімен айқындалады.

7.2. Сақтандыру сомасының мөлшерін айқындау кезінде сақтандырушы сақтанушының Қаржы-шаруашылық қызметінің түрі мен ерекшеліктерін, сақтанушы мен оның контрагенттері арасындағы келісімшарттар бойынша міндеттемелердің көлемін, олардың орындалу шындығын, сақтанушының контрагенттерінің өз міндеттемелерін орындамауына/тиісінше орындамауына байланысты табысынан айырылу түріндегі Сақтанушының ықтимал залал көлемін және қаржылық залалдар сомасын ескереді.

7.3. Сақтандыру сомасының мөлшерін Сақтанушы шарт жасасу күнінің алдындағы өз қызметінің соңғы он екі айында алған табысының мөлшері туралы не Сақтанушының өзінің Қаржы-шаруашылық қызметінің өзге кезеңінде алған табысының бір жылға қарағанда орташа мөлшері туралы куәландыратын Сақтанушының бухгалтерлік есебінің және өзге де есепті құжаттарының деректері негізінде айқындайды.

7.4. Егер сақтанушы шарт жасасу сәтінде қандай да бір Қаржы-шаруашылық қызметті жүзеге асырмаған болса, онда Сақтандырушы ықтимал залалдың мөлшерін оның бизнес жоспарларының, саясатының және болжамды табыс көзделген басқа да құжаттардың деректері негізінде айқындайды.

7.5. Егер Шарттың қолданылу мерзімі ішінде Сақтанушының осы Қағидалардың 3.2-тармағына сәйкес сақтандыру жағдайы басталған кезде туындауы мүмкін залалдар сомасы ұлғаятын болса, сақтанушы сақтандырушының келісімімен қосымша сақтандыру сыйлықақысын төлеу арқылы шарт бойынша сақтандыру сомасын ұлғайта алады.

7.6. Егер сақтандыру сомасы ұлғайтылмаса, онда Сақтандырушы сақтандыру шартын жасасу кезінде келісілген талаптарға сәйкес сақтандыру шарты бойынша жауапкершілікті жалғастырады.

7.7. Шартпен белгіленуі мүмкін:

1) жауапкершіліктің жиынтық шекті көлемі, бұл жағдайда шарттың қолданылу кезеңіндегі барлық сақтандыру жағдайлары бойынша барлық сақтандыру төлемдерінің сомасы осы көлемнен аспауға тиіс;

2) әрбір сақтандыру жағдайы бойынша жауапкершіліктің шекті көлемі.

7.8. Шартта белгіленген жауапкершіліктің шекті көлемі шегінде сақтандырушы сақтанушыға да өтейді:

1) залалдарды өндіріп алу туралы істер бойынша сот шығыстары;

2) сақтандыру жағдайынан шығынды азайту бойынша барлық негізделген шығыстар.

8.      САҚТАНДЫРУ СЫЙЛЫҚАҚЫСЫ.ФРАНШИЗА

8.1. Сақтандыру сыйлықақысы шартта белгіленеді және сақтанушы сақтандырушыға шартта белгіленген сақтандыру төлемін жасау міндеттемесін қабылдағаны үшін төлеуге міндетті ақша сомасын білдіреді.

8.2. Шарт бойынша төленуге жататын сақтандыру сыйлықақысының мөлшері сақтандыру объектісі мен сақтандыру тәуекелінің сипатын ескере отырып, сақтандыру сомасының бірлігінен алынатын сақтандыру сыйлықақысының мөлшерлемесін айқындайтын сақтандыру тарифтеріне сәйкес есептеледі.

8.3. Сақтандыру сыйлықақысын сақтанушы біржолғы немесе мерзімдік сақтандыру жарналары түрінде бөліп-бөліп қолма-қол ақшамен не қолма-қол ақшасыз есеп айырысумен төлеуге тиіс. Сақтандыру сыйлықақысын төлеу тәртібі шартта айқындалады.

8.4. Егер шартта сақтандыру сыйлықақысын бөліп-бөліп енгізу көзделсе, шартта шартты мерзімінен бұрын бұзуды қоса алғанда, кезекті сақтандыру жарналарын белгіленген мерзімдерде төлемеудің салдары айқындалуы мүмкін.

8.5. Сақтандыру сыйлықақысын төлеу мерзімі өткен кезде сақтандырушының Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 353-бабына сәйкес залалдарды өтеуді, сондай-ақ кешіктіргені үшін өсімпұл төлеуді талап етуге құқығы бар. Өсімпұл мөлшері шартпен белгіленеді.

8.6. Сақтандырушының сақтанушының сақтандыру сыйлықақысын төлемеуіне байланысты шартты бұзуы соңғысын сақтандыру қорғанысы қолданылған кезең үшін сақтандыру сыйлықақысын төлеу міндетінен босатпайды және сақтандырушы сақтанушы алдындағы өз міндеттемелері бойынша жауап беруі тиіс еді.

8.7. Егер сақтандыру жағдайы сақтандыру сыйлықақысы немесе кезекті сақтандыру жарнасы төленгенге дейін орын алса, сақтандырушы сақтандыру төлемінің мөлшерін айқындау кезінде сақтанушыдан тиесілі сақтандыру сыйлықақысын немесе мерзімі өткен сақтандыру жарнасын есепке жатқызуға құқылы.

8.8. Шартта франшиза (шартты немесе шартсыз) көзделуі мүмкін, оны таңдау құқығы сақтанушыға беріледі.

8.9. Франшиза мөлшері тараптардың келісімі бойынша белгіленеді және әрбір нақты жағдай үшін жеке-жеке келісіледі.

8.10. Шартта сақтанушының сақтандыру жағдайынан келтірілген залалдарды өтеуге қатысуы франшизадан өзгеше көзделуі мүмкін.

8.11. Сақтандыру сыйлықақыларын төлеу Қазақстан Республикасының ұлттық валютасы - теңгемен жүзеге асырылады.

9.      ШАРТТЫҢ ӘРЕКЕТ ЕТУ МЕРЗІМІ МЕН АУМАҒЫ

9.1. Егер шартта өзгеше көзделмесе, шарт қолданысқа енеді және сақтанушы сақтандыру сыйлықақысын төлеген сәттен бастап тараптар үшін міндетті болады, ал оны бөліп төлеген кезде – бірінші сақтандыру жарнасы. Сақтандыру сыйлықақысын төлеу күні банктік шотқа немесе Сақтандырушының кассасына ақша түскен күн болып есептеледі.

9.2. Егер шартта өзгеше көзделмесе, шарт бірінші орын алған жағдай бойынша сақтандыру төлемін жүзеге асырған сәттен бастап өзінің қолданысын тоқтатады.

9.3. Егер шартта өзгеше көзделмесе, сақтандыру қорғаудың қолданылу кезеңі Шарттың қолданылу мерзіміне сәйкес келеді.

9.4. Егер шартта өзгеше көзделмесе, Қазақстан Республикасы сақтандыру аумағы және юрисдикция болып табылады.

9.5. Егер шартта өзгеше көзделмесе, шарт Шартта көрсетілген көрсетілген күннің 24 сағатында Шарттың аяқталған күні ретінде не сақтандырушы шарт бойынша сақтандыру сомасы мөлшерінде сақтандыру төлемін (сақтандыру төлемдерін) жүзеге асырған кезде өзінің қолданылуын тоқтатады.

9.6. Егер шартта өзгеше көзделмесе, онда тараптардың келісімі бойынша Тараптардың бірі бұл туралы шарт тоқтатылған және қосымша сақтандыру сыйлықақысы төленген күнге дейін күнтізбелік 30 (отыз) күн бұрын хабарлаған жағдайда шарт келесі мерзімге ұзартылуы мүмкін.

9.7. Егер шартта өзгеше көзделмесе, оны бір жылдан кем мерзімге жасасқан кезде сақтандыру сыйлықақысы жылдық сыйлықақыдан (бұл ретте толық емес ай толық деп есептеледі) мынадай мөлшерде белгіленеді:

10.  ТАРАПТАРДЫҢ ҚҰҚЫҚТАРЫ МЕН МІНДЕТТЕРІ

10.1. Сақтандырушының Құқықтары:

1) Сақтанушы ұсынған ақпарат пен құжаттарды, сондай-ақ сақтанушының шарттың талаптары мен талаптарын орындауын тексеруге;

2) сақтандыру тәуекелінің ұлғаюына әкеп соғатын мән-жайлар туралы хабарлама алғаннан кейін шарттың талаптарын өзгертуді немесе тәуекелдің ұлғаюына мөлшерлес қосымша сақтандыру сыйлықақысын төлеуді талап етуге;

3) Сақтанушы шарт жасасу кезінде сақтандырушыға хабарланған мән-жайларда өзіне белгілі болған елеулі өзгерістер туралы сақтандырушыға хабарлау міндетін орындамаған кезде, Егер бұл өзгерістер сақтандыру тәуекелінің ұлғаюына елеулі әсер етуі мүмкін болса не Сақтанушы шарт талаптарының өзгеруіне тәуекел дәрежесінің ұлғаюына пропорционалды түрде қарсылық білдірсе, шартты бұзуды талап етуге міндетті;

4) кез келген ақылға қонымды уақытта тәуекелдің туындауына ықпал ететін мән-жайлардың болуын тексеру;

5) сақтандыру жағдайының белгілері бар оқиғаның себептері мен мән-жайларын дербес анықтауға, оның ішінде тиісті мемлекеттік органдар мен ұйымдардан олардың құзыретіне қарай сақтандыру жағдайының басталу фактісін және келтірілген залалдың мөлшерін растайтын құжаттарды сұратуға;

6) сақтанушыдан сақтандыру жағдайының фактісін, оның туындау мән-жайларын анықтау үшін қажетті ақпаратты талап етуге міндетті;

7) осы Қағидаларда және шартта көзделген негіздер бойынша сақтандыру төлемін толық немесе ішінара жүзеге асырудан бас тартуға;

8) шарт жасасу кезінде де, оның қолданылу мерзімі ішінде де Сақтанушы қызметінің жай-күйін бақылауға;

9) шартты мерзімінен бұрын тоқтатуға және сақтанушының өз міндеттерін орындамауы нәтижесінде өзіне келтірілген залалдарды өтеуге;

9-1) сақтанушының "сақтандыру қызметі туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес жосықсыз мінез-құлық белгілері анықталған (анықталған) кезде сақтанушыға (пайда алушыға) сақтандыру төлемін тоқтата тұру туралы хабарлама жіберіле отырып, тиісті тексеру жүргізу туралы хабарлама жіберіле отырып, тиісті тексеруді тоқтата тұру күнінен кейінгі күннен кешіктірмей сақтандыру төлемін жүзеге асыруды күнтізбелік 30 (отыз) күнге дейінгі мерзімге тоқтата тұруға;

10) Қазақстан Республикасының ережелеріне, шартына және заңнамасына қайшы келмейтін өзге де іс-әрекеттер жасауға құқылы.

10.2. Сақтандырушының Міндеттері:

1) сақтанушыны сақтандыру қағидаларымен таныстыруға және оның талабы бойынша Қағидалардың көшірмесін ұсынуға (жіберуге) ;

2) сақтандыру құпиясын қамтамасыз ету;

3) осы Қағидалардың шарттарына сәйкес сақтандыру төлемін жүзеге асыруға немесе сақтанушыға сақтандыру төлемін жүзеге асырудан жазбаша дәлелді бас тартуды жіберуге құқылы;

4) сақтанушыға сақтандыру жағдайы кезінде шығындарды азайту үшін жұмсаған шығыстарын өтеуге міндетті;

5) Сақтанушы (сақтандырылған) немесе жәбірленуші (пайда алушы) не олардың өкілі осы Қағидаларда көзделген құжаттарды ұсынбаған жағдайда, оны сақтандыру шартында белгіленген мерзімде жетіспейтін және (немесе) дұрыс ресімделмеген құжаттар туралы хабардар етуге міндетті;

6) осы Қағидаларда немесе Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасында көзделген басқа да әрекеттерді жасауға құқылы.

10.3. Сақтанушының Құқықтары:

1) сақтандырушыдан осы Қағидалар мен шарт бойынша сақтандыру шарттарын, өз құқықтары мен міндеттерін түсіндіруді талап етуге;

2) сақтандырушыдан оның төлем қабілеттілігі және қаржылық орнықтылығы туралы ақпаратты талап етуге міндетті;

3) сақтандыру төлемін осы Қағидаларда және/немесе шартта көзделген тәртіппен және шарттарда алуға құқылы;

4) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен Сақтандырушының сақтандыру төлемін жүзеге асырудан немесе оның мөлшерін азайтудан бас тартуына дау айтуға құқылы;

4-1) егер Қазақстан Республикасының заңдарында және сақтандыру шартында өзгеше көзделмесе, кез келген уақытта сақтандыру шартынан бас тартуға;

5) Қазақстан Республикасының шартына және заңнамасына қайшы келмейтін өзге де іс-әрекеттер жасауға құқылы.

10.4. Сақтанушының Міндеттері:

1) сақтандыру сыйлықақысын осы Қағидаларда және/немесе шартта белгіленген мөлшерде, тәртіппен және мерзімдерде төлеуге міндетті;

2) шарт жасалған кезде және қолданылу кезеңінде сақтандырушыға сақтандырылған сақтандыру объектісіне қатысты ұқсас тәуекелдер бойынша қолданыстағы / жасалатын барлық сақтандыру шарттары туралы хабарлауға міндетті;

3) сақтандырушыға сақтандыру тәуекелінің жай-күйі туралы хабарлауға;

4) Егер бұл өзгерістер сақтандыру тәуекелінің ұлғаюына елеулі әсер етуі мүмкін болса, шарт жасасу кезінде сақтандырушыға хабарланған мән-жайларда өзіне белгілі болған елеулі өзгерістер туралы сақтандырушыға дереу, бірақ 3 (үш) жұмыс күнінен кешіктірмей хабарлауға міндетті;

5) тәуекел дәрежесі ұлғайған кезде шартқа өзгерістер енгізуге және/немесе Сақтанушы Шарттың өзгеруі және/немесе сақтандыру сыйлықақысының қосымша төленгені туралы хабарламаны алған күннен бастап 5 (бес) жұмыс күні ішінде қосымша сақтандыру сыйлықақысын төлеуге міндетті;

6) сақтандыру жағдайының белгілері бар оқиға болған кезде Қағидалардың 12.2-тармағында көрсетілген қажетті әрекеттерді жасауға құқылы;

7) сақтандыру төлемін алған кезде сақтандырушыға зиян келтіргені үшін кінәлі адамға талап ету құқығын Сақтандырушының іске асыруы үшін қажетті барлық құжаттарды сақтандырушыға уақтылы беруге міндетті

8) сақтандыру жағдайының басталуына жауапты тұлғаға талап ету құқығын сақтандырушыға көшуді қамтамасыз етуге міндетті.

9) Шартта және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де әрекеттерді жасауға құқылы.

10.5. Пайда алушының құқығы бар:

1) сақтандырушыдан сақтандыру шарттарын, шарт бойынша өзінің құқықтары мен міндеттерін түсіндіруді талап етуге;

2) сақтандырушыға сақтандыру төлемі туралы талап қоюға;

3) сақтандыру жағдайы басталған кезде шартта көзделген тәртіппен және шарттарда сақтандыру төлемін алуға құқылы;

4) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен Сақтандырушының сақтандыру төлемін жүзеге асырудан немесе оның мөлшерін азайтудан бас тартуына дау айтуға құқылы;

5) сақтанушының немесе сақтандырылушының жасағанына немесе жасамағанына қарамастан, барлық жағдайларда сақтандырушыға сақтандыру жағдайының басталғаны туралы хабарлауға міндетті;

6) Қазақстан Республикасының шартына және заңнамасына қайшы келмейтін өзге де іс-әрекеттер жасауға құқылы.

10.6. Осы бөлімнің тараптарының құқықтары мен міндеттерінің тізбесі толық болып табылмайды, Тараптардың жекелеген міндеттері Қағидалардың басқа бөлімдерінде көзделген және шартта кеңейтілуі мүмкін.

11.  ШАРТТЫҢ ҚОЛДАНЫЛУ КЕЗЕҢІНДЕ САҚТАНДЫРУ ТӘУЕКЕЛІН ҰЛҒАЙТУДЫҢ САЛДАРЫ

11.1. Шарттың қолданылу кезеңінде Сақтанушы, егер бұл өзгерістер сақтандыру тәуекелінің ұлғаюына елеулі әсер етуі мүмкін болса, шарт жасасу кезінде сақтандырушыға хабарланған мән-жайларда өзіне белгілі болған елеулі өзгерістер туралы сақтандырушыға дереу жазбаша хабарлауға міндетті.

11.2. Маңызды өзгерістер келесідей болуы мүмкін:

1) келісімшарт талаптары мен мерзімдерін өзгерту;

2) Қызмет түрі мен сипатының өзгеруі;

3) қызмет аумағының өзгеруі;

4) Сақтанушының қаржылық жағдайының өзгеруі;

5) талап ету құқықтарын беру туралы шарт жасасу;

Шартта сақтандыру тәуекелінің ұлғаюына әсер ететін басқа да елеулі өзгерістер де айтылуы мүмкін.

11.3. Сақтандыру тәуекелінің ұлғаюына әкеп соғатын мән-жайлар туралы хабардар етілген сақтандырушы Шарт талаптарын өзгертуді және сақтандыру тәуекелінің ұлғаюына пропорционалды түрде қосымша сақтандыру сыйлықақысын төлеуді талап етуге құқылы.

11.4. Егер сақтанушы Шарттың талаптарын өзгертуге немесе сақтандыру сыйлықақысын қосымша төлеуге қарсылық білдірсе, сақтандырушы Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес шартты бұзуды талап етуге құқылы. Бұл ретте Сақтандырушының сақтандыру сыйлықақысының сақтандыру қолданылған уақытына пропорционалды бөлігіне құқығы бар.

11.5. Сақтанушы Қағидалардың 11.1-тармағында көзделген міндетті орындамаған кезде сақтандырушы шартты бұзуды және шартты бұзудан келтірілген залалдарды өтеуді талап етуге немесе сақтандыру жағдайы басталған кезде сақтандыру төлемінің мөлшерін сақтандыру тәуекелінің ұлғаюына пропорционалды түрде азайтуға не сақтандыру төлемінен бас тартуға құқылы.

11.6. Егер сақтандыру тәуекелінің ұлғаюына әкеп соғатын мән-жайлар жойылып кеткен болса, сақтандырушының шартты бұзуды талап етуге құқығы жоқ.

12.  САҚТАНДЫРУ ЖАҒДАЙЫ БАСТАЛҒАН КЕЗДЕГІ САҚТАНУШЫНЫҢ МІНДЕТТЕРІ

12.1. Сақтандыру жағдайының басталуын, сондай-ақ ол келтірген шығындарды дәлелдеу сақтанушыға жүктеледі.

12.2. Сақтандыру жағдайының белгілері бар және/немесе оған зиянды өтеу туралы талап қоюға себеп болуы мүмкін оқиға болған кезде сақтанушы:

1) ықтимал залалдардың алдын алу немесе азайту үшін қалыптасқан жағдайларда ақылға қонымды және қолжетімді шараларды, оның ішінде мүлікті құтқару мен сақтауға арналған шараларды қабылдауға;

2) дереу, бірақ кез келген жағдайда 3 (үш) жұмыс күнінен кешіктірмей сақтандыру жағдайы туралы сақтандырушыға және тиісті органдар мен ұйымдарға (ішкі істер органдарының жол полициясы бөлімшелері, өртке қарсы қызмет органдары, авариялық қызметтер, Төтенше жағдайлар жөніндегі агенттік), оқиғаның басталғаны туралы олардың құзыретіне қарай жазбаша нысанда хабарлауға міндетті. Уәкілетті мемлекеттік және өзге де құзыретті органдар оқиғаны құжаттамалық ресімдеуді қамтамасыз етсін, сондай-ақ сақтандырушымен бұдан арғы әрекеттерді келіссін;

3) зардап шеккен мүлікті (егер бұл қауіпсіздік мүдделеріне қайшы келмесе немесе залалдың ұлғаюына әкеп соқтырмаса) Сақтандырушының өкілі ол қайтыс болған кезде болған нысанда қарап шыққанға дейін сақтауға міндетті;

4) сақтандырушының өкіліне бүлінген мүлікті кедергісіз қарау, залалдарды азайту және мүлікті құтқару жөніндегі іс-шараларға қатысу мүмкіндігін қамтамасыз етуге;

5) Сақтандырушының өкіліне сақтандыру жағдайының басталу себептері мен мән-жайларын анықтауға жәрдемдесуге, оның ішінде сақтандырушыға сақтандыру жағдайының себептері, барысы мен салдары, келтірілген залалдың сипаты мен мөлшері туралы соттауға мүмкіндік беретін оған қолжетімді барлық ақпарат пен құжаттаманы беруге;

6) сақтандырушыны сақтандыру жағдайы нәтижесінде келтірілген залалдарды үшінші тұлғалардан алғаны, қандай да бір өтегені (өтемақысы) туралы дереу жазбаша хабардар етуге міндетті;

7) егер сақтандырушы сақтандыру жағдайының басталуына байланысты Сақтандырушының да, Сақтанушының да мүдделерін қорғау үшін өз өкілін тағайындауды қажет деп тапқан жағдайда – аталған сақтандырушы көрсеткен тұлғаларға осындай мүдделерді қорғау үшін сенімхат немесе өзге де қажетті құжаттар беруге құқылы. Сақтандырушының сотта Сақтанушының мүдделерін білдіруге немесе сақтандыру жағдайының басталуына байланысты сақтанушының құқықтық қорғалуын өзгеше түрде жүзеге асыруға құқығы бар, бірақ міндетті емес;

8) сақтандыру жағдайының басталуын, сондай-ақ ол келтірген залалдарды дәлелдеу ауыртпалығын көтеруге, оның ішінде сараптама жүргізу ақысын төлеуге, сарапшылардың оқиға орнына баруына, мамандарды тартуға және консультациялауға, қажетті құжаттарды жинауға және т. б.;

9) сақтандырушыға барлық құжаттар мен дәлелдемелерді беруге және оған келтірілген залал үшін жауапты адамға Сақтандырушының өзіне өткен регрессиялық талап ету құқығын жүзеге асыруы үшін қажетті барлық мәліметтерді хабарлауға міндетті;

10) дауды сотта реттеу кезінде Сақтандырушының сот шешім шығарғанға дейін дербес талаптарын мәлімдемейтін үшінші тұлға ретінде іске кіру құқығына кедергі келтірмеуге, сондай-ақ сақтандырушыны дербес талаптарын мәлімдемейтін үшінші тұлға ретінде сот ісіне тарту туралы сот алдында өтініш жасауға құқылы;

11) сот талқылауы басталғанға дейін және оның барысында Сақтандырушының мүдделеріне қарсы бағытталған қандай да бір іс-әрекеттер жасамауға, қаралатын істің мәні бойынша сақтандыру объектісіне қатысты өтініштер жасамауға, сондай-ақ қандай да бір міндеттемелер қабылдамауға, жауапкершілікті мойындамауға, қандай да бір ұсыныстар қабылдамауға, төлемдер мен төлемдер жасамауға Сақтандырушының жазбаша келісімінсіз осы сақтандыру жағдайына қатысы бар қандай да бір төлем жасауға уәде бермеуге;

12) осы Шартта және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де әрекеттерді орындауға міндетті.

12.3. Сақтандыру жағдайының белгілері бар және/немесе сақтанушыға зиянды өтеу туралы талап қоюға себеп болуы мүмкін оқиғаның басталғаны туралы сақтандырушыны белгіленген мерзімде хабардар етпеу сақтандырушыға сақтандыру төлемінен бас тарту құқығын береді. Сондай-ақ, егер сақтандыру оқиғасы бойынша құзыретті органдардың (құқық қорғау органдары, өрт қауіпсіздігі органдары, авариялық қызметтер, экологиялық қызметтер, Төтенше жағдайлар жөніндегі агенттіктер және т.б.) қажетті қорытындысы болмаса, сақтандырушы сақтандыру төлемінен бас тартуға құқылы.

12.4. Сақтанушы сақтандыру жағдайы бойынша барлық қосымша ақпаратты хабарлауға және сақтандырушыға қажетті көмек көрсетуге міндетті.

12.5. Сақтанушы сақтандырушыға оның жазбаша сұрау салуы бойынша коммерциялық құпияны құрайтын мәліметтерді қоса алғанда, сақтандыру жағдайына байланысты мәліметтерді беруге міндетті.

12.6. Егер сақтанушы/сақтандырылушы осы Қағидаларда және шартта көзделген міндеттемелерді орындамаса не сақтандырушыға мәлімделген талаптарды реттеуге немесе сот талқылауында кедергі келтірсе, сақтандырушы сақтанушының пікірінше, сақтанушының мұндай әрекеттері шығыстар сомасының ұлғаюына әкеп соққан шамада сақтандыру төлемін жүзеге асыру міндеттемесінен босатылады.

12.7. Сақтандырушы сақтанушының сақтандыру жағдайынан болуы мүмкін шығындарды азайту үшін әдейі ақылға қонымды және қолжетімді шаралар қолданбауы салдарынан туындаған залалдарды өтеуден босатылады.

13.  САҚТАНДЫРУ ТӨЛЕМІН ЖҮЗЕГЕ АСЫРУ ТУРАЛЫ ШЕШІМ ҚАБЫЛДАУ ҮШІН ҚАЖЕТТІ ҚҰЖАТТАР

13.1. Сақтандырушыға сақтандыру төлемі туралы талапты сақтанушы тиісті талапты негіздейтін құжаттарды қоса бере отырып, жазбаша нысанда ұсынады.

13.2. Сақтандыру төлемі туралы өтінішке қоса беріледі:

1) сақтандыру жағдайы туралы өтініш;

2) шарттың немесе оның телнұсқасының көшірмесі;

3) мүлікті иелену, пайдалану және/немесе оған билік ету құқығын растайтын құжаттар;

4) сақтандыру жағдайының басталу фактісін, оның басталу себептерін және ол келтірген залалдардың мөлшерін растайтын құзыретті органдардың құжаттары;

5) Ішкі істер органдарынан қылмыстық іс қозғау туралы анықтама (бар болса);

6) тиісті лицензиясы бар тәуелсіз сарапшы жүргізген мүлікке келтірілген залалдың сомасын айқындау жөніндегі сараптамалық бағалау актісі;

7)келтірілген залалдың мөлшерін дәлелдеу үшін – бухгалтерлік кітаптар мен олардан үзінді көшірмелер, түгендеу тізімдемелері, баланстық есептер, статистикалық есептілік, шоттар мен түбіртектер, сондай-ақ сақтандыру кезеңінде Сақтанушының Қаржы-шаруашылық қызметіне қатысты басқа да құжаттар негізінде жүзеге асырылған залалдар есебі.

13.3. Ұсынылған құжаттарды жасау тәртібі мен нысаны, егер олар үшін көзделген болса, Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес болуға тиіс. Егер осы Қағидаларда және/немесе шартта өзгеше көзделмесе, құжаттар сақтандырушыға түпнұсқада не нотариалды куәландырылған немесе түпнұсқалық мөрмен куәландырылған және құзыретті ұйымның уәкілетті тұлғасы қол қойған көшірме түрінде ұсынылады.

13.4. Алынып тасталды.

14.  САҚТАНДЫРУ ТӨЛЕМІН ЖҮРГІЗУ ТӘРТІБІ МЕН ТАЛАПТАРЫ

14.1. Сақтанушыдан сақтандыру жағдайының басталуы туралы жазбаша хабарлама (өтініш) алғаннан кейін сақтандырушы мынадай әрекеттерді жүзеге асырады:

1) сақтандыру жағдайының белгілері бар оқиғаның басталу фактісін белгілейді;

2) Сақтанушының өтінішінде келтірілген мәліметтердің сәйкестігін тексереді;

3) шығын келтірілген оқиғаның туындау фактісі мен себептерін айқындайды;

4) оқиға сақтандыру жағдайы деп танылған кезде сақтандыру төлемінің мөлшерін айқындайды, сақтандыру жағдайы туралы акт жасайды;

5) сарапшыларды, авариялық комиссарларды тарту қажеттілігін айқындайды, өзге де әрекеттерді жүзеге асырады;

14.2. Сақтандыру төлемінің мөлшері сақтандырушы тағайындаған авариялық комиссардың (сюрвейердің) және/немесе диспашердің (аджастердің) қорытындысы негізінде немесе сақтанушы ұсынған құжаттар негізінде тараптардың келісімі бойынша айқындалады және сақтандыру жағдайының туындауы нәтижесінде сақтанушы келтірген нақты залал мөлшерінен аспауға тиіс.

14.3. Сақтанушының контрагенттерінің өз міндеттемелерін бұзуына байланысты қаржы-шаруашылық қызметтен шығын тәуекелін сақтандыру кезінде сақтандыру төлемі кез келген жағдайда құзыретті (ең алдымен, сот) органдарының шешімі бойынша немесе шарт бойынша тараптардың келісімі бойынша контрагентке жүктелген жауапкершілік мөлшерінен аспауға тиіс.

14.4. Күтілетін кірістерді (жоғалған пайданы) алмау тәуекелін сақтандыру кезінде сақтандыру төлемі шарт жасасу кезінде Тараптар айқындаған соманың мөлшерінен аспауға тиіс.

14.5. Сақтанушының шығындарды болдырмау немесе азайту мақсатында шеккен шығыстарын, егер тиісті шаралар сәтсіз болса да, сақтандырушының нұсқауларын орындау үшін осындай шығыстар қажет болса немесе жүргізілсе, сақтандырушы өтеуге тиіс.

14.6. Мұндай шығыстар нақты мөлшерде өтеледі, алайда сақтандыру төлемі мен шығыстардың өтемақысының жалпы сомасы Шартта көзделген сақтандыру сомасынан аспауы үшін, егер шығыстар сақтанушының сақтандырушының нұсқауларын орындауы нәтижесінде туындаса, олар сақтандыру сомасына қарамастан толық мөлшерде өтеледі.

14.7. Сақтандырушы ықтимал залалдарды азайту үшін сақтанушының оған әдейі ақылға қонымды және қолжетімді шаралар қолданбауы салдарынан туындаған залалдар бөлігінде сақтандыру төлемін жүзеге асырудан босатылады.

14.8. Егер шартта өзгеше көзделмесе сақтандырушы сақтанушыға өтемейді:

1) іскерлік беделге зиянды өтеу туралы талаптар;

2) Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өтеу көлемі мен сомасынан тыс залалдарды өтеу туралы кез келген талаптар;

3) кез келген жанама залалдар, яғни сақтандыру жағдайына тікелей негізделмеген, бірақ өзге де жанама немесе ілеспе міндеттемелерге байланысты залалдар;

4) кәсіпкерлік қызметке байланысты міндеттеме бұзылған жағдайда, борышкер Контрагент сақтанушыға (кредиторға) төлеуге міндетті заңда немесе шартта айқындалған кез келген тұрақсыздық айыбын;

5) сақтандыру аумағынан тыс жерде келтірілген залалды өтеу туралы талаптар;

6) сақтандыру қорғау кезеңі аяқталғанға дейін немесе одан кейін келтірілген залалды өтеу туралы талаптар.

14.9. Сақтандырушы сақтанушыға сақтандыру төлемін сақтандыру төлемі туралы шешім қабылданғаннан кейін 15 күн мерзімде не тараптардың келісімі бойынша айқындалған мерзімде жүзеге асырады.

14.10. Кез келген сақтандыру жағдайы бойынша:

1) сақтандыру төлемінің мөлшері шартта белгіленген сақтандыру сомасының мөлшерінен аспауға тиіс.

2) сақтандырушы сақтанушыға қарсы қылмыстық іс қозғалған немесе сақтандыру жағдайының басталу мән - жайларын әкімшілік тергеп-тексеру басталған жағдайда-қылмыстық іс бойынша заңды күші бар үкім шығарылғанға дейін немесе тергеп-тексеру аяқталғанға дейін және сақтандырушыға тиісті құжаттар ұсынылғанға дейін сақтандыру төлемін кейінге қалдыруға құқылы.

14.11. Сақтандырушы немесе оның өтініші бойынша тәуелсіз сарапшы жүргізген мүлікке келтірілген зиянның мөлшерін бағалау нәтижелерімен келіспеген жағдайда, Сақтанушы немесе жәбірленуші зиянның мөлшерін бағалау үшін басқа тәуелсіз сарапшыға жүгінуге құқылы. Бұл ретте Сақтанушы немесе жәбірленуші шеккен шығындарды сақтандырушы өтеуге жатпайды.

14.12. Егер шартта франшиза белгіленген жағдайда сақтандыру төлемін жүзеге асыру оны ескере отырып жүргізіледі.

14.13. Егер сақтандыру аумағында қолданыстағы заңнамада көзделген талап қою мерзімдері ішінде заң бойынша немесе осы қағидалар бойынша оларды сақтандыру төлеміне құқығынан толық немесе ішінара айыратын мән-жай анықталса, төлемді алған тұлғалар алынған төлем сомасын (немесе олардың тиісті бөлігін) сақтандырушыға қайтаруға міндетті.

15.  САҚТАНДЫРУ ТӨЛЕМІН ЖҮЗЕГЕ АСЫРУ НЕМЕСЕ САҚТАНДЫРУ ТӨЛЕМІН ЖҮЗЕГЕ АСЫРУДАН БАС ТАРТУ ТУРАЛЫ ШЕШІМ ҚАБЫЛДАУ

15.1. Сақтандырушы шешім қабылдау үшін барлық қажетті құжаттарды алғаннан кейін отыз күн мерзімде не тараптардың келісімінде айқындалған мерзімде сақтандыру төлемі туралы не сақтандыру төлемінен бас тарту туралы шешім қабылдайды, бұл туралы сақтанушыға (пайда алушыға) жазбаша нысанда хабарлайды. Егер сақтандырушы сақтандыру төлемінен бас тарту туралы шешім қабылдаса, ол бас тарту себебін негізді түрде ынталандырады.

15.2. Сақтандырушының сақтандыру төлемін жасаудан бас тартуына сақтанушы сотқа шағымдана алады.

15.3. Егер сақтандыру жағдайы салдарынан болған болса, сақтандырушы сақтанушыға сақтандыру төлемінен толық немесе ішінара бас тартуға құқылы:

1) қажетті қорғаныс және аса қажеттілік жағдайында жасалған іс-әрекеттерді қоспағанда, сақтанушының сақтандыру жағдайының туындауына бағытталған не оның басталуына ықпал ететін қасақана іс-әрекеттері;

2) Сақтанушының заңнамалық актілерде белгіленген тәртіппен, сақтандыру жағдайына себеп-салдарлық байланыстағы қасақана қылмыстық немесе әкімшілік құқық бұзушылық деп танылған әрекеттері.

15.4. Сақтандырушының сақтандыру төлемін жүзеге асырудан бас тартуы үшін мыналар да негіз бола алады:

1)Сақтанушы сақтандыру жағдайының басталуына бағытталған қасақана әрекеттер (әрекетсіздік) жасаған;

2) сақтанушының сақтандырушыға сақтандыру объектісі, сақтандыру тәуекелі, сақтандыру жағдайы және оның салдары туралы көрінеу жалған мәліметтерді хабарлауы;

3)сақтанушының сақтандыру жағдайынан шығынды азайту жөнінде шараларды қасақана қабылдамауы;

4) Сақтанушының залал келтіргені үшін кінәлі адамнан залалдың тиісті Өтемін алуы;

5) сақтанушының сақтандырушыға сақтандыру жағдайының басталу мән-жайларын тергеп-тексеруге және ол келтірген залалдың мөлшерін белгілеуге кедергі келтіруі;

6) Сақтандырушының сақтандыру жағдайының басталғаны туралы хабарламауы;

7) сақтанушының сақтандыру жағдайының басталуына жауапты адамға өзінің талап ету құқығынан бас тартуы, сондай-ақ сақтандырушыға талап ету құқығын сақтанушыға өту үшін қажетті құжаттарды беруден бас тартуы.

15.5. Сақтандырушының сақтандыру жағдайы немесе залал мөлшерін растайтын құжаттардың түпнұсқалығына дәлелді күмән туындаған жағдайда, мұндай құжаттардың түпнұсқалығы расталғанға дейін сақтандыру төлемі туралы шешім қабылдауды кейінге қалдыруға құқығы бар.

15.6. Сақтандыру төлемін жүзеге асыру тәртібі мен шарттары шартпен өзгертілуі (толықтырылуы) мүмкін.

16.  СУБРОГАЦИЯ

16.1. Төлемді жүзеге асырған сақтандырушыға төленген сома шегінде сақтанушының сақтандыру нәтижесінде өтелген залалдар үшін жауапты тұлғаға талап ету құқығы өтеді.

16.2. Осы Шартта көзделген кез келген негіз бойынша туындаған сақтандыру жағдайы бойынша сақтандыру төлемін жүзеге асырған сақтандырушының, егер сақтанушы келтірілген зиян үшін жауапты болса, төленген сома шегінде сақтанушыға кері талап қоюға құқығы бар.

16.3. Сақтанушы сақтандыру төлемін алған кезде сақтандырушыға барлық құжаттар мен дәлелдемелерді беруге және оған Сақтандырушының өзіне Өткен талап ету құқығын жүзеге асыруы үшін қажетті барлық мәліметтерді хабарлауға міндетті.

16.4. Сақтанушыға залалды өтеуді талап ету құқығы ұсынылған кезде, соңғысы Сақтандырушының сақтандыру төлемін сақтанушының пайдасына жүзеге асырған күнінен бастап 1 (бір) айдан кешіктірмей сақтандырушыға залалды өтеуге міндетті.

16.5. Егер сақтанушы сақтандырушы өтеген залалдар үшін жауапты тұлғаға өзінің талап ету құқығынан бас тартса немесе бұл құқықты жүзеге асыру Сақтанушының кінәсінен мүмкін болмаса, сақтандырушы сақтандыру төлемін толық немесе тиісті бөлігінде жүзеге асырудан босатылады және артық төленген соманы қайтаруды талап етуге құқылы.

16.6. Сақтанушы қайтыс болған жағдайда регрессиялық талап ету құқығы Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес оның мұрагерлеріне қойылады.

17.  ШАРТТЫ ӨЗГЕРТУ МЕН ТОҚТАТУ ТАЛАПТАРЫ

17.1. Шартқа өзгерістер мен толықтырулар енгізу Тараптардың бірінің жазбаша өтініші негізінде тараптардың келісімі бойынша жүргізіледі. Шартқа барлық өзгерістер мен толықтырулар оларды жазбаша ресімдеген және екі Тараптың уәкілетті өкілдері қол қойған жағдайда заңды күшіне ие болады.

17.2. Міндеттемелерді тоқтатудың жалпы негіздерінен, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген сақтандыру шартын мерзімінен бұрын тоқтату негіздерінен басқа, Шарт мынадай жағдайларда мерзімінен бұрын тоқтатылады:

1) егер шартта өзгеше көзделмесе, Шартта көрсетілген тәуекелдердің кез келгені бойынша бірінші туындаған сақтандыру жағдайы бойынша сақтандыру төлемін жүзеге асырғаннан кейін;

2) сақтандыру сыйлықақысын бөліп-бөліп төлеу кезінде Сақтанушының кезекті сақтандыру жарнасын төлемеуі;

3) сақтанушы сақтандырушыға шарт жасасу кезінде өзіне белгілі болған елеулі өзгерістер туралы хабарлау міндетін орындамаған жағдайда, егер бұл өзгерістер сақтандыру тәуекелінің ұлғаюына елеулі әсер етуі мүмкін болса не Сақтанушы шарт талаптарының өзгеруіне немесе сақтандыру сыйлықақысының қосымша ақысына тәуекел дәрежесінің ұлғаюына мөлшерлес қарсылық білдірсе;

4) сақтанушының немесе Сақтандырушының талабы бойынша, сондай-ақ тараптардың келісімі бойынша шартты бұзу;

5) Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасында көзделген өзге де жағдайлар.

17.3. Пп-да көзделген негіз бойынша шартты мерзімінен бұрын тоқтату тәртібі.1) және пп.2) Осы Қағидалардың 17.2-тармағы:

Көрсетілген жағдайларда шарт шартты тоқтату үшін негіз ретінде көзделген мән-жайлар туындаған кезден бастап тоқтатылды деп есептеледі, бұл ретте шартты тоқтату туралы хабарлама талап етілмейді.

17.4. Пп-да көзделген негіздер бойынша шартты мерзімінен бұрын тоқтату тәртібі.3) осы Қағидалардың 17.2-тармағы:

Көрсетілген жағдайларда шарт тәуекел дәрежесінің ұлғаюына әкеп соғатын мән-жайлар туындаған кезден бастап тоқтатылды деп есептеледі.

Бұл ретте сақтандырушы сақтанушыға Шарттың тоқтатылғаны туралы күннен бастап 3 (үш) жұмыс күні ішінде хабарлауға міндетті:

1) сақтандырушыға сақтанушының тәуекел дәрежесінің ұлғаюы туралы хабарлау міндетін орындамағаны туралы хабарланған кезде;

2) Сақтанушының шартқа өзгерістер енгізуден бас тартуын немесе сақтандыру сыйлықақысын қосымша төлеуді алған;

3) Сақтандырушының талаптарын акцептеу үшін Шартта белгіленген мерзім өткеннен кейін шартты өзгертіңіз және / немесе сақтандыру сыйлықақысын қосымша төлеңіз.

17.5. Пп-да көзделген негіздер бойынша шартты мерзімінен бұрын тоқтату тәртібі.4) осы Қағидалардың 17.2-тармағы:

Шарт тараптар шартты тоқтату туралы келісімге қол қойған күннен бастап немесе соттың тиісті шешімі күшіне енген күннен бастап (егер дау сот тәртібімен шешілсе) тоқтатылды деп есептеледі, бұл ретте бастамашы тарап шартты бұзу ниеті туралы шартты бұзудың болжамды күніне дейін кемінде күнтізбелік 30 күн бұрын екінші Тарапты хабардар етуге міндетті.

17.6. Пп көзделген шарт мерзімінен бұрын тоқтатылған кезде.4) осы Қағидалардың 17.2-тармағы бойынша сақтандырушы сақтанушыға Шарттың қолданылу мерзімі өтпеген кезеңі үшін өзі төлеген сақтандыру сыйлықақысын сақтандыру сыйлықақысының жалпы сомасының 35% - % құрайтын істі жүргізуге жұмсалған шығыстарды шегергенде, сондай-ақ шарт бойынша жүргізілген сақтандыру төлемдерін шегергенде қайтарады.

17.7. Пп-да көзделген негіздер бойынша шартты мерзімінен бұрын тоқтатудың салдары.1) - пп.3) осы Қағидалардың 17.2-тармағы:

Көрсетілген негіздер бойынша шарт тоқтатылған кезде сақтандырушыға төленген сақтандыру сыйлықақысы не сақтандыру жарналары қайтарылуға жатпайды.

Шарттың мерзімінен бұрын тоқтатылуы Сақтандырушының кінәсінен оның талаптарын орындамау/тиісінше орындамау салдарынан туындаған жағдайларда, соңғысы сақтанушыға өзі төлеген сақтандыру сыйлықақысын не сақтандыру жарналарын толығымен қайтаруға міндетті.

17.7-1. Сақтанушы-жеке тұлға шарттан бас тартқан кезде, ол жасалған күннен бастап күнтізбелік 14 (он төрт) күн ішінде сақтандырушы сақтанушы-жеке тұлғаға сақтандыру сыйлықақысының (сақтандыру жарналарының) бір бөлігін шегергендегі алынған (алынған) сақтандыру сыйлықақысын (сақтандыру жарналарын) сақтандыру қолданылған уақытқа және сақтандыруға байланысты шығындарға барабар қайтаруға міндетті. алынған (алынған) сақтандыру сыйлықақысының (сақтандыру жарналарының) 10% - % құрайтын Шартты бұза отырып.

17.7-2. Сақтанушы-жеке тұлға қарыз шартына байланысты шарттан бас тартқан кезде, оның (қарыз алушының) қарыз шарты бойынша қарыз беруші алдындағы міндеттемелерін орындауы себебінен сақтандырушы алынған (алынған) сақтандыру сыйлықақысын (сақтандыру жарналарын) сақтандыру сыйлықақысының (сақтандыру жарналарының) бір бөлігін шегергендегі Сақтанушы-жеке тұлғаға қайтаруға міндетті. сақтандыру және Шартты бұзуға байланысты шығындар болды, олар алынған (алынған) сақтандыру сыйлықақысының (сақтандыру сыйлықақыларының) 10% құрайды.

17.8. Шартта шартты тоқтатудың өзге тәртібі мен талаптары көзделуі мүмкін.

18.  ЕРЕКШЕ ТАЛАПТАР

18.1. Тараптардың келісімі бойынша ережеге сәйкес жасалатын шартқа ерекше талаптар (сақтандыру ескертпелері, ұйғарымдар, алып тастаулар және т.б.) енгізілуі мүмкін.

18.2. Осы Ережеде айтылмағанның бәрі Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес реттеледі.

18.3. Сақтанушы өзінің қолымен "Дербес деректер және оларды қорғау туралы" Қазақстан Республикасының №94-V Заңына сәйкес сақтанушының, сақтандырылушының (пайда алушының) дербес деректерін жинауға, өңдеуге, сақтауға және үшінші тұлғаның беруіне өзінің келісімін, сондай-ақ Сақтандырушының (пайда алушының) келісімін растайды:

1)Сақтандырушының "Мемлекеттік кредиттік бюро" акционерлік қоғамынан (бұдан әрі – Бюро) деректерді алуына;

2) мемлекеттік дерекқор иелерінің Сақтанушы (сақтандырылған, пайда алушы) туралы ақпаратты тікелей немесе үшінші тұлғалар арқылы беруіне;

3) Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі бойынша Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес мемлекеттік қызметтер көрсету жөніндегі қызметті жүзеге асыратын заңды тұлғаның бюро арқылы Сақтанушы, сақтандырылған (пайда алушы) Бюро және сақтандырушы туралы қолда бар және болашақта келіп түсетін ақпаратты ұсынуына;

4) дербес деректерді трансшекаралық беруге және дербес деректерді үшінші тұлғаларға беруге;

5) сақтандырушының Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 830-бабының 4-тармағына сәйкес сақтандыру құпиясын ашуға мынадай тұлғаларға: "Nomad Life "Өмірді сақтандыру компаниясы" АҚ және "Nomad digital Financial Services" ЖШС сақтандырушы қызметінің мақсаттарын тұтастай іске асыру үшін.

18.4. Дербес деректерді сақтау мерзімін сақтандырушы дербес деректерді одан әрі сақтау қажеттілігі өткенге дейін айқындайды. Дербес деректерді пайдалану сақтандырушының не үшінші тұлғаның Шарттың және\немесе Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарын орындауы мақсатында, сондай-ақ сақтандырушы қызметінің мақсаттарын тұтастай іске асыру үшін жүзеге асырылады.

18.5. Сақтанушы сақтандырушыдан (пайда алушыдан) сақтандырушының не үшінші тұлғаның сақтанушының (пайда алушының) дербес деректерін жинауға және өңдеуге жазбаша келісімін, оның ішінде пп-да санамаланған келісімді талап етуге міндетті. 1) -5) Б.18.3.

18.6. Сақтанушы Сақтанушының (пайда алушының) сақтандырушының не үшінші тұлғаның сақтанушының (пайда алушының) дербес деректерін жинауға және өңдеуге келісімінің, оның ішінде КҚ-да көрсетілген келісімнің болмауына жауапты болады. 1) -5) Б.18.3.

19.  ЛАУДАРДЫ ШЕШУ ТӘРТІБІ

19.1. Шарттан немесе оған байланысты туындайтын кез келген даулар және/немесе келіспеушіліктер келіссөздер арқылы шешіледі.

19.2. Тараптар арасында келісімге қол жеткізілмеген жағдайда, дау Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес шешіледі.

19.3. Шартта Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін дауларды шешудің өзге тәртібі көзделуі мүмкін.