Правила страхования
1. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР
1.1. Осы автомобиль көлігі иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін ерікті сақтандыру қағидалары "doplimit" жобасы (бұдан әрі – "қағидалар") Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексіне (бұдан әрі-ҚР МК) және"сақтандыру қызметі туралы" 2000 жылғы 18 желтоқсандағы №126-II Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес әзірленді.
1.2. Осы Қағидалардың шарттарында "НОМАД Иншуранс "СК" АҚ (бұдан әрі-" Сақтандырушы") автомобиль көлігі иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін үшінші тұлғалардың мүлкіне залал келтірілген жағдайда, көлік құралын пайдалану нәтижесінде автомобиль көлігі иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін ерікті сақтандыру полисін заңды тұлғалармен жасасу жолымен ерікті сақтандыруды жүзеге асырады (Қазақстан Республикасының заңнамасына қарамастан). немесе әрекетке қабілетті жеке тұлғалар (азаматтығына қарамастан) (бұдан әрі – "Сақтанушы").
1.3. Автомобиль көлігі иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін ерікті сақтандыру шарты " doplimit "жобасы (бұдан әрі – сақтандыру шарты) сақтанушыны сақтандырушы біржақты тәртіппен әзірлеген осы Қағидаларға қосу және сақтандырушы сақтанушыға сақтандыру полисін электрондық нысанда (бұдан әрі - полис) ресімдеу жолымен жазбаша нысанда жасалады.
1.4. Осы Қағидаларда мынадай ұғымдар қолданылады:
1) сақтандырушы - сақтандыруды жүзеге асыратын тұлға, яғни сақтандыру жағдайы басталған кезде полисте айқындалған сома (сақтандыру сомасы) шегінде сақтанушыға немесе пайдасына полис ресімделген өзге тұлғаға (пайда алушыға) сақтандыру төлемін жүргізуге міндетті. Сақтандырушы сақтандыру ұйымы ретінде тіркелген және сақтандыру қызметін жүзеге асыру құқығына лицензиясы бар заңды тұлға ғана бола алады.
2) Сақтанушы - полисті сақтандырушымен электрондық нысанда ресімдеу арқылы сақтандыру шартын жасасқан тұлға. Егер полисте өзгеше көзделмесе, сақтанушы бір мезгілде сақтандырылған болып табылады.
3) сақтандырылушы - Сақтанушы (егер полисте өзгеше көзделмесе) және көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандырудың қолданыстағы полисінде (бұдан әрі - КҚИ МҚҰ) көрсетілген жеке тұлғалар.
4) пайда алушы - осы Қағидаларға сәйкес сақтандыру төлемін алушы болып табылатын тұлға.
5) сақтандыру жағдайы-басталған кезде Полис сақтандыру төлемін жүзеге асыруды көздейтін оқиға. Сақтандыру жағдайы ретінде қаралатын оқиғаның ҚР АК 817-бабының 3-тармағында көзделген белгілері болуы тиіс.
6) сақтандыру сомасы-сақтандыру объектісі сақтандырылған және сақтандыру жағдайы басталған кезде Сақтандырушының жауапкершілігінің шекті көлемін білдіретін ақша сомасы.
7) сақтандыру сыйлықақысы - полиспен айқындалған мөлшерде сақтанушыға (пайда алушыға) сақтандыру төлемін жүргізу міндеттемелерін қабылдағаны үшін сақтанушы сақтандырушыға төлеуге міндетті ақша сомасы.
8) сақтандыру төлемі — сақтандырушы сақтанушыға (пайда алушыға) сақтандыру жағдайы басталған кезде сақтандыру сомасы шегінде төлейтін ақша сомасы.
9) Франшиза - сақтандырушыны белгілі бір мөлшерден аспайтын залалды өтеуден сақтандыру шарттарында көзделген босату, онда залал барлық жағдайларда белгіленген соманы шегергенде өтеледі.
10) үшінші тұлғалар (жәбірленушілер) – Полис бойынша тарап болып табылмайтын, мүлкі көлік құралын пайдалану нәтижесінде залал келтірілген, оны өтеу жөніндегі міндеті Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес сақтанушыға (сақтандырылушыға) көлік құралының иесі ретінде жүктелген жеке және заңды тұлғалар. Осы Қағидаларға сәйкес сақтанушы, сақтандырылушы, сақтандыру жағдайы кезінде Сақтанушының көлік құралын басқаратын жүргізуші және онда болған жолаушылар үшінші тұлғалар (жәбірленушілер) болып табылмайды.
11) Автомобиль көлігі-жолдармен адамдарды, жүктерді немесе оларға орнатылған жабдықтарды тасымалдауға арналған механикалық көлік құралдары мен тіркемелер, сондай-ақ әртүрлі басым көліктік емес жұмыстарды орындауға арналған мамандандырылған көлік құралдары.
12)жол-көлік оқиғасы (бұдан әрі – "ЖКО") - КО-ның жол бойымен, іргелес аумақ (жолға тікелей іргелес және КО-ның Өтпелі қозғалысына арналмаған аумақ, оның ішінде аулалар, тұрғын алаптар, автотұрақтар, жанармай құю станциялары, кәсіпорындар) немесе оның қатысуымен адамдар қаза тапқан немесе жараланған, КО-ның зақымданған аумағы, құрылыстары, жүктері бойынша қозғалыс процесінде туындаған оқиға немесе өзге де материалдық залал келтірілді, сондай-ақ қозғалмайтын немесе қозғалатын заттарға (ғимараттар, құрылыстар, кедергілер, қоршаулар, Жануарлар, ағаштар, инженерлік коммуникациялар және өзге де КО) соғылу (соқтығысу), КО аударылу.
1.4. Сақтандыру шарты бұдан әрі Сақтанушы деп аталатын жеке (азаматтығына қарамастан) немесе заңды тұлғамен (меншік нысанына қарамастан) меншік құқығымен немесе өзге де заңды негіздерде (шаруашылық жүргізу немесе жедел басқару құқығы, жалға алу құқығы, автокөлік құралын басқару немесе билік ету құқығына сенімхат бойынша және т.б.) автомобиль көлігін пайдаланатын жеке (азаматтығына қарамастан) немесе заңды тұлғамен жасалады.
1.5. Заңды тұлғамен сақтандыру шартын жасасу кезінде сақтандыру қорғанысы Сақтанушының өкімі бойынша полисте Сақтанушы көрсеткен автомобиль көлігін пайдаланатын сақтанушыға, Сақтанушының жүргізушілеріне (қызметкерлеріне) қолданылады. Сақтанушы (заңды тұлға) полисте өздеріне қатысты сақтандыру жүзеге асырылатын өзге де заңды және жеке тұлғаларды көрсетуге құқылы.
2. САҚТАНДЫРУ ОБЪЕКТІСІ
2.1. Сақтанушының (сақтандырылушының) Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасында белгіленген, оның көлік құралын пайдалануына байланысты үшінші тұлғаларға келтірілген залалдың ішінара немесе толық өтемақысы мөлшерінде залалды өтеу міндетіне байланысты мүліктік мүддесі сақтандыру объектісі болып табылады.
3. САҚТАНДЫРУ ЖАҒДАЙЫ
3.1. Полисте көрсетілген сақтанушының (сақтандырылушының) сақтандырылған автомобиль көлігін пайдалануы нәтижесінде жәбірленуші деп танылған адамдардың мүлкіне келтірілген залалды өтеу бойынша сақтанушының (сақтандырылушының) азаматтық-құқықтық жауапкершілігінің басталу фактісі сақтандыру жағдайы деп танылады.
3.2. Сақтандыру жағдайларына қозғалатын автомобиль көлігінен бөлінген элементтердің (автомобиль көлігінің бөліктері немесе тасымалданатын заттар) залал келтіру жағдайлары да жатады.
3.3. Зақымдану себептері қасақана болмауы керек.
3.4. Сақтандыру жағдайының басталуын, сондай-ақ ол келтірген залалдың мөлшерін дәлелдеу сақтанушыға (сақтандырылушыға) және пайда алушыға жүктеледі.
3.5. Пайда алушыға зиян келтіру салдарынан міндеттемелер бойынша сақтанушының (сақтандырылушының) азаматтық-құқықтық жауапкершілігінің басталу фактісі сақтандыру жағдайы деп танылады:
1) Пайда алушының мүліктік мүдделеріне зиян келтіру полисте көрсетілген көлік құралын Сақтанушының (сақтандырылушының) иелену фактісімен тікелей себептік байланыста болады;
2) үшінші тұлғалардың мүлкіне залал келтірілген оқиға полистің қолданылу кезеңінде болған;
3) залалды өтеу туралы талап полистің қолданылу кезеңінде немесе полистің қолданылу мерзімі өткеннен кейін 1 (бір) ай ішінде сақтанушыға қойылады (немесе залалды өтеу туралы талаппен талап арызды жәбірленуші полистің қолданылу кезеңінде немесе полистің қолданылу мерзімі өткеннен кейін 1 (бір) ай ішінде – егер дау туындаса сот тәртібімен шешіледі);
4) Сақтанушының (сақтандырылушының) іс-әрекеттерінде ниет белгілері жоқ.
3.6. Ниет адамның саналы түрде білетіндігімен және заңсыз салдардың басталуына ұмтылуымен сипатталады.
3.7. Жұмысты еңбек шартының (келісімшарттың) негізінде орындайтын адамдар, сондай-ақ азаматтық-құқықтық шарт бойынша жұмысты орындайтын адамдар, егер бұл ретте олар Сақтанушының тапсырмасы бойынша және оның жұмыстардың қауіпсіз жүргізілуін бақылауымен әрекет еткен немесе әрекет етуге тиіс болса, қызметкерлер деп танылады.
4. САҚТАНДЫРУ ЖАҒДАЙЛАРЫНАН ЕРЕКШЕЛІКТЕР ЖӘНЕ САҚТАНДЫРУДЫ ШЕКТЕУ
4.1. Үшінші тұлғалардың мүлкіне залал келтіру сақтандыру жағдайы болып табылмайды:
1) кез келген әскери іс-қимылдар немесе әскери операциялар/арнайы операциялар, диверсиялар, соғыс, басып кіру, шет мемлекеттің дұшпандық әрекеттері (соғыс жарияланғанына немесе жарияланбағанына қарамастан) немесе азаматтық соғыс;
2) көтеріліс; ереуілдер; локауттар; халық көтерілісіне дейін өсетін немесе өсіп келе жатқан азаматтық тәртіпсіздіктер; бүлік; азаматтық толқулар; әскери көтеріліс; революция; билікті әскери басып алу немесе басып алу; тәркілеу; мүлікті реквизициялау немесе мемлекет меншігіне алу; терроризм актілері ;
3) Радиоактивті сәулелену немесе атом отынын жағудан радиоактивті отынмен немесе радиоактивті қалдықтармен ластану;
4) дүлей зілзалалар - төтенше сипаттағы және халықтың қалыпты қызметінің бұзылуына, адамдардың қаза болуына, материалдық құндылықтардың жойылуына және жойылуына әкеп соғатын табиғи құбылыстар, атап айтқанда-жер сілкінісі, жанартау атқылауы немесе жерасты от әрекеттері, топырақтың шөгуі, көшкін, тау құлауы, дауыл, құйын, дауыл, су тасқыны, бұршақ, нөсер, найзағай;
5) сақтанушының немесе сақтандырылушының автомобиль көлігін алкогольдік, уытты немесе есірткілік мас күйінде немесе автомобиль көлігін басқару кезінде қолдануға қарсы көрсетілімдері бар дәрі-дәрмек препараттарының әсерінен басқаруы;
6) тиісті санаттағы автомобиль көлігін басқару құқығына жүргізуші куәлігі жоқ адамға автомобиль көлігін басқару Не беру;
7) сақтанушының немесе сақтандырылушының қасақана әрекеттері, сондай-ақ сақтанушының немесе сақтандырылушының кінәсі болмаған кезде жәбірленушінің абайсыздығы нәтижесінде;
8) полисте көрсетілмеген адамның автомобиль көлігін басқаруы кезінде;
9) автомобиль көлігін иеленуге құқығы жоқ адамды басқару;
10) қозғалыста болмаған автомобиль көлігінің өртенуі, сондай-ақ автомобиль көлігінің өртенуі нәтижесінде;
11) егер ЖКО сақтандыру қорғаудың аумағынан немесе қолданылу кезеңінен тыс болған болса;
12) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес келтірілген залал үшін автомобиль көлігі иесінің жауапкершілігін болдырмайтын жағдайларда;
13) сақтандырушымен жазбаша келісімінсіз автомобиль көлігін сынақтарда, спорттық немесе оқу мақсаттарында пайдалану;
14) сақтанушы-заңды тұлғаның жүргізушісі (қызметкері) автомобиль көлігін қызметтік уақыттан және тапсырмадан тыс және/немесе жол парағынсыз пайдаланған;
15) сақтандырушымен жазбаша келісімінсіз автомобиль көлігін жалға, лизингке немесе жалға беру;
16) егер сақтанушы немесе сақтандырылушы автомобиль көлігіндегі ЖКО орнынан не онсыз қашып кетсе;
17) сақтанушының немесе сақтандырылушының автомобиль көлігін пайдалану қағидаларын бұзуы, оның ішінде белгіленген тәртіппен техникалық байқаудан өтпеген техникалық ақаулы автомобиль көлігін пайдалануы, сондай-ақ өрт қауіпсіздігі қағидаларын, от қауіпті және жарылыс қауіпті заттар мен заттарды тасымалдау және сақтау қағидаларын, жүктерді тасымалдау кезіндегі қауіпсіздік талаптарын (жол жүрісі қағидаларына сәйкес) бұзуы (жол жүрісі қағидаларына сәйкес) ЖКО себебі.
18) инфекциялық аурулардың кез келген түріне (оның ішінде корона-2019 вирустық ауруына (COVID-19)және оның кез келген мутациясына немесе вариациясына) тікелей немесе жанама байланысты залалдар;
19) сақтандырушыға Санкциялар туралы Заңға және БҰҰ қарарларының нормативтік актілеріне немесе шектеулеріне немесе сауда немесе экономикалық санкцияларға, Еуропалық Одақтың, Біріккен Корольдіктің немесе АҚШ-тың және өзге де уәкілетті халықаралық ұйымдардың заңдарына немесе нормаларына сәйкес қандай да бір санкциялар туралы заңның немесе нормативтік актінің бұзылуы немесе кез келген айыппұл салынуы мүмкін;
20) ақпараттық қауіпсіздіктің бұзылуы, серверлерде, интернет бұлтында, портативті құрылғыларда, компьютерлерде, интернет-ресурстарда, оның ішінде кибершабуыл, компьютерлік вирустың әсері, желілерді бұзу және т. б. нәтижесінде сақталатын дербес деректердің, құпия ақпараттың және жеке деректердің жоғалуы/ағуы.;
21) асбесттің, асбест талшығының немесе құрамында асбест бар кез келген өнімдердің, сондай-ақ радиоактивті изотоптардың (осы Қағидаларды сақтандыру өніміне қолданған кезде) әсеріне жол берілмейді.
4.2. Осы қағидалар бойынша Сақтанушы немесе Сақтандырылған үшінші тұлғаларға келтірілген тікелей мүліктік зиян ғана өтелуге жатады.
5. ПОЛИСТІ ЖАСАСУ ТӘРТІБІ
5.1. Сақтандыру шарты Сақтандырушы белгілеген нысан бойынша электрондық нысанда толтырылған Сақтанушының өтініші, автомобиль көлігін тіркеу құжаттары және автомобиль көлігін иелену құқығын растайтын құжаттар негізінде жасалады. Өтініште автомобиль көлігі туралы барлық қажетті мәліметтер болуы керек. Сақтанушы сақтандырылатын Автомобиль көлігіне қатысты тәуекел дәрежесін айқындау мақсатында сақтандырушы қойған барлық сұрақтарға жауап беруге міндетті. Сақтанушының Автомобиль көлігіне өтініші мен құжаттамасы (егер мұндай құжаттарды сақтандырушы/оның өкілі жасаған болса) полистің ажырамас бөлігі болып табылады және сақтандырушы электрондық нысанда сақтайды. Сақтанушы өтініште жалған мәліметтерді көрсеткен кезде сақтандырушы сақтандыру жағдайы басталған кезде сақтанушыға сақтандыру төлемінен бас тартуға құқылы. Көрсетілген өтінішті толтыру кезінде сақтанушы сақтандырушыға сақтандыру тәуекелін бағалау үшін елеулі маңызы бар өзіне белгілі барлық мән-жайлар туралы хабарлауға міндетті.
5.2. Келесі жағдайлар маңызды деп танылады:
1) Пайдалану аумағының өзгеруі;
2) көлік құралын жалға, лизингке, жалға алуға, кепілге және өзге де ауыртпалыққа беру;
3) көлік құралын сынақтарда, спорттық немесе оқу мақсаттарында пайдалану;
4) өтініште көрсетілген оны пайдалану мақсаттарының өзгеруі;
5) сақтандыру жағдайының басталуына қарамастан, көлік құралының Елеулі зақымдануы немесе жойылуы;
6) полисте айтылмаған адамға сенімхат беру немесе көлік құралына билік ету (басқару) құқықтарын беру;
7) тараптардың келісімі бойынша полиске өзге де елеулі өзгерістер енгізілуі мүмкін.
5.3. Сақтанушы Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес сақтандырушының өтінішінде және жазбаша сұрақтарына жауаптарында өзі ұсынған деректердің дұрыстығы мен толықтығы үшін жауапты болады.
5.4. Сақтанушыда, САҚТАНДЫРЫЛУШЫДА сақтанушы болып табылмайтын ҚР АК 817-бабының 3-тармағында көзделген белгілер болмаған кезде жасалған сақтандыру шарты жарамсыз.
5.5. Сақтандырушы сақтанушыдан Полис бойынша міндеттерді, оның ішінде сақтанушыға жүктелген міндеттерді орындауды талап етуге құқылы.
5.6. Сақтандыру шартын жасасу үшін сақтандырушы жоғарыда көрсетілген талаптардың/құжаттардың тізбесін қысқартуы не сақтандыру тәуекелінің дәрежесін сипаттайтын қосымша құжаттар талап етуі мүмкін.
5.7. Сақтандырушы себептерін түсіндірместен Сақтанушымен сақтандыру шартын жасасудан бас тартуға құқылы.
5.8. Сақтандыру тәуекелінің ұлғаюына әкеп соғатын мән-жайлар туралы хабардар етілген сақтандырушы полисте көрсетілген шарттарды өзгертуді немесе тәуекелдің ұлғаюына пропорционалды түрде қосымша сақтандыру сыйлықақысын төлеуді талап етуге құқылы.
Егер сақтанушы немесе Сақтанушы полистің талаптарын өзгертуге немесе сақтандыру сыйлықақысын қосымша төлеуге қарсылық білдірсе, сақтандырушы сақтандыру шартын бұзуды талап етуге құқылы. Бұл ретте полис бойынша сақтандыру сыйлықақысының 35 (отыз бес) пайызы мөлшеріндегі әкімшілік шығыстарды және жүзеге асырылған сақтандыру төлемдерінің сомаларын шегергенде, сақтанушыға сақтандыру кезеңінің пайдаланылмаған қалдығына барабар есептелген сақтандыру сыйлықақысының бір бөлігі қайтарылады.
5.9. Сақтанушы өзінің келісімін растайды және сақтандырушының "Дербес деректер және оларды қорғау туралы"Қазақстан Республикасының №94-V Заңына сәйкес өзінің дербес деректерін жинауды, өңдеуді, сақтауды және беруді жүзеге асыруына рұқсат береді.
5.10. Қажет болған жағдайда Сақтанушы Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға(жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл жөніндегі ҚР заңнамасының талаптарын сақтау мақсатында сақтандырушы сұратқан барлық қажетті құжаттарды ұсынуға міндеттенеді.
Сауалнаманы толтыра отырып, Сақтанушы өзі жүзеге асыратын операция Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастырумен (жылыстатумен) және террористік қызметті қаржыландырумен, жаппай қырып-жою қаруын таратумен және оны қаржыландырумен байланысты емес екенін растайды.
6. ҚОСАРЛАНҒАН САҚТАНДЫРУ
6.1. Қосарланған сақтандыру-автомобиль көлігі иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін ерікті сақтандырудың дербес шарттары бойынша бірнеше сақтандырушыларда бір объектіні сақтандыру.
6.2. Автомобиль көлігі иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін қосарланған ерікті сақтандыру кезінде әрбір сақтандырушы сақтанушының алдында онымен жасалған сақтандыру шарты шегінде жауап береді, алайда Сақтанушының барлық сақтандырушылардан алған сақтандыру төлемдерінің жалпы сомасы нақты залалдан аспауға тиіс. Бұл ретте Сақтанушы кез келген сақтандырушыдан онымен жасалған сақтандыру шартында көзделген сақтандыру сомасы көлемінде сақтандыру төлемін алуға құқылы. Егер алынған сақтандыру төлемі нақты залалды өтемесе, Сақтанушы жетіспейтін соманы басқа сақтандырушыдан алуға құқылы.
6.3. Келтірілген залалды басқа сақтандырушылар өтегендіктен сақтандыру төлемінен толық немесе ішінара босатылған сақтандырушы сақтандыру сыйлықақыларының тиісті бөлігін, жұмсалған шығыстарды шегергенде, сақтанушыға қайтаруға міндетті.
7. САҚТАНДЫРУ СОМАСЫН АЙҚЫНДАУ ТӘРТІБІ. Франчайзинг
7.1. Сақтандыру сомасы тараптардың келісімімен белгіленеді және полисте көрсетіледі.
7.2. Осы Қағидаларда франшиза белгіленген: Егер Сақтанушының автомобиль көлігі ішкі істер органдарының жол полициясы бөлімшелерінде тіркелген болса (тіркелуге жататын болса), сақтандыру төлемінің сомасынан "көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру туралы"ҚР Заңына сәйкес міндетті сақтандыру шарты бойынша төленуге жататын сома шегеріледі.
7.3. Сақтандырушының Сақтанушы алдындағы жауапкершілігінің көлемі кез келген жағдайда сақтандыру сомасының мөлшерінен аспауға тиіс. Сақтандыру сомасының мөлшерінен тыс залалды өтеуді Сақтанушы өз есебінен жүзеге асырады.
8. САҚТАНДЫРУ СЫЙЛЫҚАҚЫСЫ, ОНЫ АЙҚЫНДАУ ЖӘНЕ ТӨЛЕУ ТӘРТІБІ
8.1. Сақтандыру сыйлықақысы-сақтанушы сақтандырушыға сақтандыру жағдайы басталған кезде полисте айқындалған мөлшерде сақтанушыға (пайда алушыға) сақтандыру төлемін жүргізу міндеттемелерін қабылдағаны үшін төлеуге міндетті ақша сомасы.
8.2. Тараптардың келісімі бойынша сақтандыру сыйлықақысын сақтанушы біржолғы немесе мерзімді сақтандыру жарналары түрінде бөліп-бөліп, қолма-қол немесе қолма-қол ақшасыз нысанда төлеуге тиіс.
8.3. Егер полисте өзгеше көзделмесе, сақтанушы полисте көрсетілген мерзімде сақтандыру сыйлықақысын (сақтандыру жарнасын) төлемеген жағдайда, сақтандырушы сақтандыру сыйлықақысын (бірінші немесе кезекті сақтандыру жарнасын) төлемеген күннен бастап сақтандыру шартынан бас тартуға құқылы. Мұндай жағдайда сақтандыру шарты сақтанушы төлемеген күннен кейінгі күннен бастап өз қолданысын тоқтатады, бұл ретте сақтандырушыға сақтандыру шартынан бас тарту туралы хабарлама біржақты тәртіппен талап етілмейді. Бұл ретте сақтандырушы көрсетілген кезеңде болған сақтандыру жағдайлары бойынша жауапты болмайды.
8.4. Сақтандыру сыйлықақыларын төлеу Қазақстан Республикасының ұлттық валютасы - теңгемен жүзеге асырылады.
9. ПОЛИСТІҢ ҚОЛДАНЫЛУ МЕРЗІМІ МЕН ОРНЫ. Ұзарту
9.1. Егер полисте өзгеше көзделмесе, Полис 12 ай мерзімге ресімделеді.
9.2. Егер полисте өзгеше көзделмесе, Полис сақтандыру сыйлықақысы төленген күннен кейінгі күннен бастап күшіне енеді. Сақтандыру сыйлықақысын төлеу күні банктік шотқа немесе Сақтандырушының кассасына ақша түскен күн болып есептеледі.
9.3. Егер полисте өзгеше көзделмесе, сақтандыру қорғаудың қолданылу мерзімі полистің қолданылу мерзіміне сәйкес келеді.
9.4. Егер полисте өзгеше көзделмесе, Полис полисте көрсетілген күннің 24 сағатында Полис аяқталған күн ретінде не сақтандырушы Полис бойынша сақтандыру сомасы мөлшерінде сақтандыру төлемін (сақтандыру төлемдерін) жүзеге асырған кезде өзінің қолданысын тоқтатады.
9.5. Егер полисте өзгеше көзделмесе, Қазақстан Республикасы сақтандыру аумағы болып табылады.
9.6. Полис бірінші сақтандыру жағдайына дейін және ол бойынша сақтандыру төлемін жүзеге асырғанға дейін немесе сақтандыру мерзімі ішінде, бірінші сақтандыру жағдайы бойынша өзінің қолданылуын тоқтатпай әрекет ете алады және полисте нақты көрсетіледі.
10. ТАРАПТАРДЫҢ ҚҰҚЫҚТАРЫ МЕН МІНДЕТТЕРІ
10.1. Сақтанушының құқығы бар:
1) сақтандырушыдан автомобиль көлігі иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін, сақтандыру шарты бойынша өз құқықтары мен міндеттерін сақтандыру шарттарын түсіндіруді талап етуге;
2) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен Сақтандырушының сақтандыру төлемін жүзеге асырудан немесе оның мөлшерін азайтудан бас тартуына дау айтуға;
3) сақтандырылғандар тізіміне өзгерістер енгізуге құқылы. Сақтандырылушылар тізіміне өзгерістер енгізу үшін сақтанушы өзгерістердің болжамды күніне дейін демалыс және мереке күндерін есептемегенде кемінде 3 күн бұрын сақтандырушыға жазбаша өтінішпен жүгінуге тиіс;
4) осы Қағидаларға және Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін өзге де іс-әрекеттер жасауға құқылы.
10.2. Сақтанушының Міндеттері:
1) сақтандыру сыйлықақысын полисте белгіленген мөлшерде, тәртіппен және мерзімде төлеуге міндетті;
2) Полис жасалған кезде және қолданылу кезеңінде сақтандырушыға осы сақтандыру объектісіне қатысты ұқсас тәуекелдер бойынша қолданыстағы / жасалатын барлық сақтандыру шарттары туралы хабарлауға міндетті;
3) полисте көрсетілген автокөлік құралын жарамды күйде ұстауға;
4) сақтандырушыға сақтандыру тәуекелінің жай-күйі туралы хабарлауға міндетті;
5) Егер бұл өзгерістер сақтандыру тәуекелінің ұлғаюына елеулі әсер етуі мүмкін болса, Полис жасасу кезінде сақтандырушыға хабарланған мән-жайларда өзіне белгілі болған елеулі өзгерістер туралы сақтандырушыға дереу, бірақ 3 (үш) жұмыс күнінен кешіктірмей хабарлауға міндетті;
6) тәуекел дәрежесі ұлғайған кезде полиске өзгерістер енгізуге және/немесе сақтандырушы полистің өзгеруі және/немесе сақтандыру сыйлықақысының қосымша төленгені туралы хабарламаны алған күннен бастап 5 (бес) жұмыс күні ішінде қосымша сақтандыру сыйлықақысын төлеуге міндетті;
7) зиян келтіру мүмкіндігін азайту үшін сақтық шараларын қолдану;
8) сақтандырылған тұлғалардың назарына сақтандыру шарттары мен оның міндеттерін жеткізу;
9) сақтандыру шарттарын орындауға (Сақтандырылушылардың сақтандыру шарттарын бұзуы Сақтанушының өзі сақтандыру шарттарын бұзуы ретінде бағаланады);
10) сақтандыру жағдайының белгілері бар оқиға басталған кезде 12.1-тармақта көрсетілген қажетті әрекеттерді жасауға құқылы;
11) демалыс және мереке күндерін есептемегенде, кем дегенде 2 (екі) күн бұрын бүлінген мүлікті қарап-тексеру жүргізілгенге дейін сақтандырушыға оны өткізу орны мен уақыты туралы жазбаша хабарлауға міндетті;
12) өзіне белгілі болған күннен бастап дереу, бірақ 3 (үш) жұмыс күнінен (мереке және демалыс күндерін қоспағанда) кешіктірмей сақтандырушыға зиян келтіру фактісі бойынша құзыретті органдардың іс-әрекеттерінің басталғаны туралы (тергеп-тексеру, қылмыстық іс қозғау, сотқа шақыру және т. б.), сондай-ақ қойылатын барлық талаптар туралы хабарлауға міндетті үшінші тұлғаларды сотқа шақыру туралы, талап арыз беру туралы және т. б.;
13) Сақтандырушының келісімінсіз өтем төлемеуге, зиян келтіруге байланысты ішінара немесе толық қойылған талаптарды мойындамауға;
14) егер сақтанушының немесе сақтандырылушының бұл үшін негіздері болса, сақтандырушыға дереу хабарлауға және қойылатын талаптардың мөлшерін азайту бойынша барлық қолжетімді шараларды қабылдауға;
15) осы Қағидаларда, полисте және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де әрекеттерді жасауға құқылы.
10.3. Сақтандырушының құқығы бар:
1) Сақтанушы ұсынған ақпарат пен құжаттарды, сондай-ақ сақтанушының осы Қағидалар мен полистің талаптары мен талаптарын орындауын тексеруге;
2) сақтандыру тәуекелінің ұлғаюына әкеп соғатын мән-жайлар туралы хабарлама алғаннан кейін полистің талаптарын өзгертуді немесе тәуекелдің ұлғаюына мөлшерлес қосымша сақтандыру сыйлықақысын төлеуді талап етуге;
3) Сақтанушы сақтандыру шартын жасасу кезінде сақтандырушыға хабарланған мән-жайларда өзіне белгілі болған елеулі өзгерістер туралы сақтандырушыға хабарлау міндетін орындамаған кезде, Егер бұл өзгерістер сақтандыру тәуекелінің ұлғаюына елеулі әсер етуі мүмкін болса не Сақтанушы сақтандыру шарты талаптарының өзгеруіне немесе сақтандыру сыйлықақысының қосымша ақысына тәуекел дәрежесінің ұлғаюына барабар қарсылық білдірсе, сақтандыру шартын бұзуды талап етуге міндетті;
4) сақтандыру жағдайының белгілері бар оқиғаның себептері мен мән-жайларын дербес анықтауға, оның ішінде тиісті мемлекеттік органдар мен ұйымдардан олардың құзыретіне қарай сақтандыру жағдайының басталу фактісін және келтірілген залалдың мөлшерін растайтын құжаттарды сұратуға;
5) сақтанушыдан сақтандыру жағдайының фактісін, оның туындау мән-жайларын анықтау үшін қажетті ақпаратты талап етуге міндетті;
6) осы Қағидаларда көзделген негіздер бойынша сақтандыру төлемін толық немесе ішінара жүзеге асырудан бас тартуға құқылы;
7) сақтанушының "сақтандыру қызметі туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес жосықсыз мінез-құлық белгілері анықталған (анықталған) кезде сақтанушыға (пайда алушыға) сақтандыру төлемін тоқтата тұру туралы хабарлама жіберіле отырып, тиісті тексеру жүргізу туралы хабарлама жіберіле отырып, тиісті тексеруді тоқтата тұрған күннен кейінгі күннен кешіктірмей, күнтізбелік отыз күнге дейінгі мерзімге сақтандыру төлемін жүзеге асыруды тоқтата тұруға;
8) осы Қағидаларға және Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін өзге де іс-әрекеттер жасауға құқылы.
10.4. Сақтандырушының Міндеттері:
1) сақтанушыны сақтандыру қағидаларымен таныстыруға және оның талабы бойынша Қағидалардың көшірмесін ұсынуға (жіберуге) ;
2) сақтандыру құпиясын қамтамасыз ету;
3) Сақтанушы 13.2-тармақшада көзделген құжаттарды ұсынбаған жағдайда. осы сақтандыру қағидаларының 13-тармағы, дереу, бірақ бес жұмыс күнінен кешіктірмей, жетіспейтін құжаттар туралы оны жазбаша хабардар етсін;
4) пайда алушыға сақтандыру төлемін жүзеге асыруға немесе сақтанушыға және пайда алушыға осы Қағидалардың шарттарына сәйкес сақтандыру төлемін жүзеге асырудан жазбаша дәлелді бас тартуды жіберуге;
5) сақтанушыға (сақтандырылушыға) сақтандыру жағдайы кезінде шығындарды азайту үшін жұмсаған шығыстарын өтеуге міндетті;
6) осы Қағидаларда және Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасында көзделген басқа да әрекеттерді жасауға құқылы.
10.5. Пайда алушының құқығы бар:
1)сақтанушының (сақтандырылушының) өзіне залал келтірген көлік оқиғасы туралы сақтандырушыға хабарлауға;
2) Сақтанушының (сақтандырылушының) орнына сақтандыру төлемін жүзеге асыру үшін қажетті құжаттарды жинауды жүргізуге және оларды сақтандырушыға ұсынуға;
3) келтірілген залалдың және сақтандыру төлемінің мөлшерін айқындаудың жүргізілген бағалау (калькуляция, қорытынды) нәтижелерімен танысуға;
4) осы Қағидаларда көзделген тәртіппен сақтандыру төлемін алуға құқылы;
5) көлік құралының иесіне келтірілген залалды өтеу туралы келтірілген залал сомасының алынған сақтандыру төлемінің сомасынан асып кету мөлшерінде талап қоюға құқылы.
10.6. Осы бөлімде көзделген Тараптардың құқықтары мен міндеттері толық болып табылмайды. Тараптардың Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген құқықтары мен міндеттері болады.
11. . САҚТАНДЫРУ ШАРТЫНЫҢ (ПОЛИСТІҢ) ҚОЛДАНЫЛУ КЕЗЕҢІНДЕ САҚТАНДЫРУ ТӘУЕКЕЛІНІҢ ҰЛҒАЮЫНЫҢ САЛДАРЫ
11.1. Полистің қолданылу кезеңінде Сақтанушы (сақтандырылушы), егер бұл өзгерістер сақтандыру тәуекелінің ұлғаюына елеулі әсер етуі мүмкін болса, оның ішінде 5.2-де көрсетілген болса, сақтандырушыға Полис жасасу кезінде хабарланған мән-жайларда өзіне белгілі болған елеулі өзгерістер туралы сақтандырушыға дереу жазбаша хабарлауға міндетті.
11.2. Сақтандыру тәуекелінің ұлғаюына әкеп соғатын мән-жайлар туралы хабардар етілген сақтандырушы Полис шарттарын өзгертуді және сақтандыру тәуекелінің ұлғаюына пропорционалды түрде қосымша сақтандыру сыйлықақысын төлеуді талап етуге құқылы.
11.3. Егер сақтанушы Полис талаптарының және/немесе сақтандыру сыйлықақысының қосымша ақысының өзгеруіне қарсылық білдірсе, сақтандырушы Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес сақтандыру шартын бұзуды талап етуге құқылы. Бұл ретте Сақтандырушының сақтандыру сыйлықақысының сақтандыру қолданылған уақытына пропорционалды бөлігіне құқығы бар.
11.4. Сақтанушы немесе сақтандырылушылар осы Қағидалардың 11.1-тармағында көзделген міндеттерді орындамаған кезде сақтандырушы сақтандыру шартын бұзуды және полисті бұзудан келтірілген залалдарды өтеуді талап етуге немесе сақтандыру жағдайы басталған кезде сақтандыру төлемінің мөлшерін сақтандыру тәуекелінің ұлғаюына сәйкес азайтуға не сақтандыру төлемінен бас тартуға құқылы.
11.5. Егер сақтандыру тәуекелінің ұлғаюына әкеп соғатын мән-жайлар жойылған болса, Сақтандырушының сақтандыру шартын бұзуды талап етуге құқығы жоқ.
12. САҚТАНУШЫНЫҢ САҚТАНДЫРУ ЖАҒДАЙЫ БАСТАЛҒАН КЕЗДЕГІ ӘРЕКЕТТЕРІ
12.1. Сақтанушы / сақтандырылған автомобиль көлігін басқаруға жіберілген адам сақтандыру жағдайының белгілері бар және/немесе оның салдары сақтандыру жағдайының басталуы мүмкін оқиғаның басталғаны туралы білген/білуге тиіс болғаннан кейін міндетті:
1) ықтимал залалдардың алдын алу немесе азайту үшін қалыптасқан жағдайларда ақылға қонымды және қолжетімді шараларды, оның ішінде автомобиль көлігін құтқару мен сақтауға арналған шараларды қабылдауға;
2) сақтандырушыға және тиісті органдар мен ұйымдарға, олардың құзыретіне қарай (ішкі істер органдарының бөлімшелеріне) оқиғаның басталғаны туралы дереу хабарлауға; уәкілетті мемлекеттік және өзге де құзыретті органдардың оқиғаны Құжаттамалық ресімдеуін қамтамасыз етуге, сондай-ақ осы тармақтың 3) тармақшасына сәйкес сақтандырушымен одан арғы әрекеттерді келісуге;
3) авариялық комиссарды (Сақтандырушының өкілін)оқиға орнына дереу, бірақ кез келген жағдайда 1 (бір) сағаттан кешіктірмей шақыруға міндетті;
4) Егер авариялық комиссар оқиға орнына келмесе, сақтандыру жағдайы (оқиғасы) туралы сақтандырушыға дереу, бірақ кез келген жағдайда 3 (үш) жұмыс күнінен кешіктірмей жазбаша нысанда хабарлауға міндетті;
5) сақтандырушының өкіліне бүлінген автомобиль көлігін кедергісіз қарау, шығындарды азайту және автомобиль көлігін құтқару жөніндегі іс-шараларға қатысу мүмкіндігін қамтамасыз етуге;
6) сақтандырушының өкіліне оқиғаның басталу себептері мен мән-жайларын анықтауға жәрдемдесуге, оның ішінде сақтандырушыға оқиғаның себептері, барысы мен салдары, келтірілген залалдың сипаты мен мөлшері туралы соттауға мүмкіндік беретін оған қолжетімді барлық ақпарат пен құжаттаманы беруге;
7) егер сақтандырушы оқиғаның басталуына байланысты Сақтандырушының да, Сақтанушының да мүдделерін қорғау үшін өз өкілін тағайындауды қажет деп тапқан жағдайда – аталған сақтандырушы көрсеткен тұлғаларға осындай мүдделерді қорғау үшін сенімхат немесе өзге де қажетті құжаттар беруге құқылы. Сақтандырушының Сақтанушының мүддесін сотта білдіруге немесе оқиғаның басталуына байланысты сақтанушының құқықтық қорғалуын өзгеше түрде жүзеге асыруға құқығы бар;
8) сақтандыру жағдайының басталуын, сондай-ақ ол келтірген залалдарды дәлелдеу ауыртпалығын көтеруге, оның ішінде сараптама жүргізу ақысын төлеуге, сарапшылардың оқиға орнына баруына, мамандарды тартуға және консультациялауға, қажетті құжаттарды жинауға;
9) полисте және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де әрекеттерді орындауға міндетті.
12.3. Сақтанушы (пайда алушы) ЖКО-да бүлінген автокөлік құралдарын ЖКО-дан кейін болған күйінде қарау үшін сақтандырушының өкіліне ұсынуды қамтамасыз етуге міндетті.
12.4. Сақтандыру жағдайының белгілері бар және/немесе оның салдары сақтандыру жағдайының басталуы болуы мүмкін оқиғаның басталғаны туралы сақтандырушыны белгіленген мерзімде хабарламау, сондай-ақ сақтандырушының өкілінің бүлінген автокөлік құралдарын қарап-тексеруін қамтамасыз етпеуі оған сақтандыру төлемінен бас тарту құқығын береді.
Тиісті органдар мен ұйымдарды олардың құзыретіне (ішкі істер органдарының бөлімшелеріне) сүйене отырып, сақтандыру жағдайының белгілері бар оқиғаның басталғаны туралы келісілген мерзімде хабарламау сақтандырушыға сақтандыру төлемінен бас тартуға құқық береді.
12.5. Сақтанушы сақтандыру жағдайы бойынша барлық қосымша ақпаратты хабарлауға және сақтандырушыға қажетті көмек көрсетуге міндетті.
12.6. Сақтанушы сақтандырушыға оның сұрауы бойынша коммерциялық құпияны құрайтын мәліметтерді қоса алғанда, сақтандыру жағдайына байланысты мәліметтерді беруге міндетті.
12.7. Сақтанушы сақтандырушыға (соңғысының талабы бойынша) талаптарды сотқа дейінгі және сот тәртібімен реттеу кезінде Сақтанушының өкілеттігін беруге міндетті.
12.8. Сақтанушы сақтандырушының мүдделеріне қарсы бағытталған әрекеттерді жасамауға, сондай-ақ қандай да бір міндеттемелер жасамауға; қандай да бір ұсыныстарды қабылдамауға; Сақтандырушының жазбаша келісімінсіз осы сақтандыру жағдайына қатысы бар төлемдер жасамауға және қандай да бір төлемдер жасауға уәде бермеуге міндетті.
13. САҚТАНДЫРУ ТӨЛЕМІН ЖҮЗЕГЕ АСЫРУ ТУРАЛЫ ШЕШІМ ҚАБЫЛДАУ ҮШІН ҚАЖЕТТІ ҚҰЖАТТАР
13.1. Сақтандырушыға сақтандыру төлемі туралы талапты сақтанушы, сақтандырылған не жәбірленуші тиісті талапты негіздейтін құжаттарды қоса бере отырып, жазбаша нысанда береді.
13.2. Келтірілген залалдарды өтеу туралы өтінішке мыналар қоса беріледі:
1) көлік құралын тіркеу туралы куәліктің көшірмелері / Сақтанушының және оның жәбірленушілерінің(тұлғаларының) техникалық паспорты; жол парағының көшірмелері, жүргізуші куәліктерінің көшірмелері, жеке басын куәландыратын құжаттардың көшірмелері;
2) бүлінген немесе жойылған мүлікті иелену құқығын, оның сақтандыру төлемін алу құқықтарының заңдылығын, сондай-ақ оның өкілдерінің құқықтарын растайтын пайда алушы құжаттарының көшірмелері-сақтандырушыда жәбірленушінің мүдделерін білдіру құқығына тиісті түрде ресімделген сенімхат;
3) Ішкі істер органдары бөлімшелері құжаттарының түпнұсқалары немесе уәкілетті тұлғалар куәландырған көшірмелері (жол жүрісі қағидаларын бұзу туралы хаттама, әкімшілік құқық бұзушылық туралы қаулы, ЖКО схемасы, жол жүрісі қағидаларын бұзу туралы хаттамаға толықтыру, ЖКО-ға қатысушыларды ішкі істер органдары бөлімшелеріне түсіндіру, заңды күшіне енген сот қаулысы);
4) тиісті лицензиясы бар сақтандырушы ұсынған тәуелсіз сарапшы жүргізген келтірілген залалдың сомасын айқындау жөніндегі сараптамалық бағалау актісі;
5) ауыстыруға жататын автомобиль көлігінің/мүліктің бүлінген бөлшектерін/бөліктерін беруге кепілдік хат.
13.3. Құжаттар сақтандырушыға түпнұсқада не нотариалды куәландырылған немесе түпнұсқалық мөрмен расталған және құзыретті ұйымның уәкілетті тұлғасы қол қойған көшірме түрінде ұсынылады.
13.4. Сақтандырушы жоғарыда баяндалған құжаттар тізбесін қысқартуға немесе егер нақты мән-жайларды ескере отырып, олардың болмауы сақтандыру жағдайының басталу фактісін анықтауға және залалдың мөлшерін айқындауға мүмкіндік бермейтін болса, қосымша құжаттарды талап етуге құқылы.
13.5. Сақтандыру төлемін жүзеге асыру үшін қажетті қандай да бір құжаттар ұсынылмаған жағдайда, сондай-ақ, егер сақтандыру төлемін жүзеге асыру туралы шешім осы Қағидаларда белгіленген мерзімдерде қабылданбаса, сақтандырушы төлемге өтініш пен осы Қағидаларда көзделген құжаттарды алған күннен бастап 5 (бес) жұмыс күні ішінде не құжаттар топтамасы толық емес, бұл туралы сақтанушыға (сақтандырылушыға) жазбаша хабарлайды, ) Жетіспейтін құжаттардың тізбесін көрсете отырып немесе қосымша құжаттарды талап етудің және (немесе) сақтандыру төлемін жүзеге асыру мерзімдерін ұзартудың себептерін түсіндіре отырып жүзеге асырады. Сақтандырушы, сақтанушы құжаттардың толық емес пакетін, оның ішінде 13.2-тармақта көзделген құжаттарды ұсынған кезде. Егер қолда бар құжаттар сақтандыру жағдайының фактісін, оның пайда болу себептері мен мән-жайларын, сондай-ақ келтірілген залалдың мөлшерін растауға мүмкіндік берсе, сақтандыру төлемін шешуді және жүзеге асыруға құқылы.
14. САҚТАНДЫРУ ТӨЛЕМДЕРІН ЖҮЗЕГЕ АСЫРУ ТӘРТІБІ МЕН ШАРТТАРЫ
14.1. Сақтанушыдан сақтандыру жағдайының басталғаны туралы жазбаша хабарлама алғаннан кейін сақтандырушы мынадай әрекеттерді жүзеге асырады:
1) сақтандыру жағдайының белгілері бар оқиғаның басталу фактісін белгілейді; Сақтанушының (пайда алушының) өтінішінде келтірілген мәліметтердің сәйкестігін тексереді; салдарынан залалдар келтірілген оқиғаның туындау фактісі мен себептерін айқындайды; сарапшыларды, авариялық комиссарларды тарту қажеттілігін айқындайды, өзге де әрекеттерді жүзеге асырады;
2) оқиға сақтандыру жағдайы деп танылған кезде тәуелсіз сарапшының өзі ұсынған бағалау негізінде сақтандыру төлемінің мөлшерін айқындайды.
14.2. Сақтандыру төлемін Сақтанушының (пайда алушының) төлем туралы жазбаша өтініші және ұсынылған құжаттар негізінде сақтандырушы жүргізеді.
14.3. Автомобиль көлігінің меншік иесі болып табылмайтын пайда алушыға сақтандыру төлемі оның сақтандыру төлемін алуға құқық беретін автомобиль көлігінің меншік иесінен нотариалды куәландырылған сенімхаты болған кезде жүргізіледі.
15. ШЫҒЫНДАР МӨЛШЕРІН ЖӘНЕ САҚТАНДЫРУ ТӨЛЕМІНІҢ МӨЛШЕРІН АНЫҚТАУ
15.1. Зақымдалған Автомобиль көлігіне келтірілген залалдың мөлшері тиісті лицензиясы бар сақтандырушы ұсынған тәуелсіз сарапшы жүргізген келтірілген залалдың сомасын айқындау жөніндегі сараптамалық бағалау актісінің негізінде айқындалады.
15.2. Тараптар арасында шығынның себептері мен мөлшері туралы даулар туындаған жағдайда Тараптардың әрқайсысының сараптама жүргізуді талап етуге құқығы бар. Сараптама оны жүргізуді талап еткен тараптың есебінен жүргізіледі.
15.3. Ауыстыруды қажет ететін бөлшектер мен тораптардың құны, зақымдалған бөлшектер мен тораптарды ауыстыру және жөндеу жұмыстарының құны, шығыс материалдарының құны өтелуге жатады. Сақтандыру жағдайынан зақымданған тораптар мен бөлшектерді ауыстыру және жөндеу құны өтелуге жатады. Бұл ретте көлік құралының бүлінген бөлшектері мен тораптарын ауыстыру оларды қалпына келтіру жөндеу жолымен одан әрі пайдалану үшін жарамды күйге келтіру мүмкін болмаған жағдайда не егер бұл жөндеу экономикалық тұрғыдан тиімсіз болса, оның құны ауыстырудың жалпы құнынан (бөлшектердің, шығыс материалдары мен жұмыстардың құнын ескере отырып) асып кеткен жағдайда есепке алынады.
15.4. Есептеу кезінде бөлшектер мен жұмыстардың орташа қолданыстағы нарықтық бағасы қолданылады.
15.5. Калькуляцияға (сараптамалық бағалау актісіне, қорытындыға) енгізілмейді және құны өтелуге жатпайды:
1) Автомобиль көлігіне техникалық және кепілдік қызмет көрсету;
2) Автомобиль көлігін реконструкциялауға және қайта жабдықтауға, оның жекелеген бөліктерін, бөлшектері мен тораптарын олардың тозуына, техникалық ақауына және т. б. байланысты жөндеуге немесе ауыстыруға байланысты жұмыстарды қамтиды.;
3) бүлінген автомобиль көлігін, қажетті қосалқы бөлшектер мен бөлшектерді жөндеуді жүзеге асыратын ТҚҚ-да болмауына байланысты автомобиль көлігінің тораптары мен агрегаттарын жинауда ауыстыру (жөндеудің орнына).
15.6. Сақтандыру төлемін есептеу кезінде жоқ немесе бүлінген бөлшектер мен агрегаттардың құны ескерілмейді, олардың болмауы немесе бүлінуі қарастырылып отырған сақтандыру жағдайына тікелей қатысы жоқ.
15.7. Барлық жәбірленушілердің (үшінші тұлғалардың) мүлкіне келтірілген залал үшін сақтандырушы жүзеге асыратын сақтандыру төлемінің жалпы мөлшері бір сақтандыру жағдайы үшін Полиспен айқындалатын сақтандыру сомасының мөлшерімен (жауапкершіліктің шекті көлемімен) шектеледі.
15.8. Егер үшінші тұлғалардың мүлкіне келтірілген залалдың мөлшері сақтандыру сомасының мөлшерінен асып кеткен жағдайда, сақтандыру төлемі барлық жәбірленушілерге тең үлестермен жүзеге асырылады.
15.9. Сақтанушының шығындарды болдырмау немесе азайту мақсатында шеккен шығыстарын, егер тиісті шаралар сәтсіз болса да, сақтандырушының нұсқауларын орындау үшін осындай шығыстар қажет болса немесе жүргізілсе, сақтандырушы өтеуге тиіс.
15.10. Мұндай шығыстар нақты мөлшерде өтеледі, алайда сақтандыру төлемі мен шығыстардың өтемақысының жалпы сомасы полисте көзделген сақтандыру сомасынан (жауапкершіліктің шекті көлемінен) аспауы үшін. Егер шығыстар сақтанушының сақтандырушының нұсқауларын орындауы нәтижесінде туындаса, олар сақтандыру сомасына қарамастан толық мөлшерде өтеледі.
15.11. Сақтандырушы ықтимал залалдарды азайту үшін сақтанушының оған әдейі ақылға қонымды және қолжетімді шаралар қолданбауы салдарынан туындаған залалдар бөлігінде сақтандыру төлемін жүзеге асырудан босатылады.
15.12. Сақтандырушы шешім қабылдау үшін барлық қажетті құжаттарды алғаннан кейін 15 (он бес) жұмыс күні ішінде сақтандыру төлемі туралы шешім қабылдайды, бұл туралы сақтанушыға (пайда алушыға, жәбірленушіге) хабарлайды.
15.13. Егер Сақтандырушының жазбаша келісімі бойынша сақтанушының өзі жәбірленушіге (үшінші тұлғаға) шығындарды өтесе, сақтандыру төлемі сақтанушыға сақтандыру төлемі туралы шешім қабылданған күннен бастап 15 (он бес) жұмыс күні ішінде не тараптардың келісімінде айқындалған мерзімде және тиісті түрде ресімделген үшінші тұлғаның қолхатын немесе өтемақы туралы куәландыратын басқа құжатты алғаннан кейін жүзеге асырылады және сақтанушыға шағымдардан бас тарту.
15.14. Егер құқық қорғау органдары сақтанушыға (сақтандырылушыға) қарсы қылмыстық іс қозғаса және залалдың туындауына әкеп соққан мән-жайларға тергеу жүргізілсе, сақтандыру төлемі туралы шешім оның нәтижелеріне байланысты тергеу аяқталғаннан кейін қабылданады.
16. САҚТАНДЫРУ ТӨЛЕМІНЕН БАС ТАРТУ
16.1. Егер сақтандыру жағдайы салдарынан болған болса, сақтандырушы сақтанушыға сақтандыру төлемінен толық немесе ішінара бас тартуға құқылы:
1) қажетті қорғаныс немесе аса қажеттілік жағдайында жасалған әрекеттерді қоспағанда, Сақтанушының (пайда алушының) сақтандыру жағдайының туындауына бағытталған не оның басталуына ықпал ететін қасақана іс-әрекеттері;
2) Сақтанушының (пайда алушының) заңнамалық актілерде белгіленген тәртіппен сақтандыру жағдайына себеп-салдарлық байланыстағы қасақана қылмыстар деп танылған әрекеттері.
16.2. Сақтандырушының сақтандыру төлемін жүзеге асырудан бас тартуы үшін мыналар да негіз бола алады:
1) сақтанушының сақтандырушыға сақтандыру объектісі, сақтандыру тәуекелі туралы көрінеу жалған мәліметтерді хабарлауы;
2) сақтанушының сақтандыру сыйлықақысын толық немесе ішінара төлемеуі/уақтылы төлемеуі;
3) сақтанушының сақтандыру жағдайынан шығынды азайту жөнінде шараларды қасақана қабылдамауы;
4) сақтанушының сақтандырушыға сақтандыру жағдайының басталу мән-жайларын тергеп-тексеруге және келтірілген залалдың мөлшерін белгілеуге кедергі келтіруі;
5) Сақтандырушының сақтандыру жағдайының басталғаны туралы хабарламауы/уақтылы хабарламауы;
6) Сақтанушының заңнамалық немесе басқа да нормативтік актілерде белгіленген өртке қарсы қауіпсіздік, Үй-жайлар мен құндылықтарды қорғау, сақтау, жұмыстарды жүргізу қауіпсіздігі қағидалары мен нормаларын немесе өзге де осыған ұқсас нормаларды бұзуы немесе егер мұндай бұзушылықтар Сақтанушының хабардар етуімен жүзеге асырылса.
16.3. Сақтандыру Полис заңды күшіне енгенге дейін болған оқиғаларды қамтымайды.
16.4. Пайда алушы залалдың орнын үшінші тұлғалардан, оның ішінде осы залалды келтіргені үшін кінәлі адамнан – осындай өтеуге сәйкес келетін бөлігінде алған жағдайда сақтандырушы сақтандыру төлемінен босатылады.
16.5. Осы Қағидалар мен полистің талаптарын сақтамау сақтанушыға сақтандыру төлемін жүзеге асырудан бас тартуға әкеп соғады. Сақтандырушыны сақтанушыға сақтандыру төлемін жүзеге асырудан босату бір мезгілде сақтандырушыны пайда алушыға сақтандыру төлемін жүзеге асырудан босатады. Бұл жағдайда пайда алушыға келтірілген залалды өтеу үшін жауапкершілік Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген тәртіппен тікелей зиян келтірушіге жүктеледі.
16.6. Сақтандыру сақтанушының (пайда алушының) ар-намысына, қадір-қасиетіне және іскерлік беделіне нұқсан келтіретін мәліметтерді таратудан келтірілген моральдық зиянды, зиянды (оның ішінде айыппұлдар, өсімпұлдар, тұрақсыздық айыбы, сот шығындары, басқа мүлікті жалға алу, басқа үй-жайды жалға алу немесе мүлікті жөндеу кезінде қонақ үйде тұру шығындары, іссапар шығындары, мүлікті қорғау бойынша шығыстар, өндірістің тоқтап қалуына байланысты залалдар, мүліктің тауарлық құнының/тауарлық түрінің жоғалуы, жоғалған пайда).
16.7. Сақтандырушы сақтандыру төлемін жүзеге асырудан бас тарту туралы шешім қабылдауға және барлық қажетті құжаттарды алған күннен бастап 15 (он бес) жұмыс күні ішінде сақтанушыға жазбаша дәлелді хабарлама жіберуге міндетті.
16.8. Сақтандырушының сақтандыру төлемін жасаудан бас тартуына сақтанушы/пайда алушы сотқа шағымдана алады.
17. САЯСАТТЫ ӨЗГЕРТУ
17.1. Саясат келесі жағдайларда өзгертілуі мүмкін:
1) тәуекел дәрежесінің өзгеруі;
2) ко ауыстыру;
3) сақтандыру сомасының өзгеруі;
4) ко иесінің өзгерістері;
5) сақтандырылушыны ауыстыру;
6) Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген басқа жағдайларда.
17.2. Полиске өзгерістер мен толықтырулар енгізу Сақтанушының (сақтандырылушының) жазбаша келісімімен оны бұзу және жаңа Полис жасасу жолымен жүзеге асырылады, бұл ретте сақтандырушы бұзылған полистің қолданылу мерзімі өтпеген соманы жаңа Полис есебіне есепке жатқызуды жүргізеді.
18. САҚТАНДЫРУ ШАРТЫН ТОҚТАТУ ШАРТТАРЫ
18.1. Сақтандыру шарты келесі жағдайларда мерзімінен бұрын тоқтатылады:
1) сақтандыру объектісі өмір сүруін тоқтатқан кезде;
2) егер сақтандырушы сақтанушыны ауыстыруға қарсылық білдірсе, сақтанушының мүліктік сақтандыру объектісін иеліктен шығаруы;
3) сақтандыру жағдайының туындау мүмкіндігі жойылып, сақтандыру тәуекелінің болуы сақтандыру жағдайынан өзгеше мән-жайлар бойынша тоқтатылған кезде;
4) "сақтандыру қызметі туралы"Қазақстан Республикасының Заңында көзделген жағдайларды қоспағанда, сақтандырушыны мәжбүрлеп тарату туралы сот шешімі заңды күшіне енген;
5) Сақтандырушының полис бойынша өзінің барлық міндеттемелерін орындауы;
6) тараптардың келісімі бойынша;
7) сақтандыру шарты тараптарының бірінің талабы бойынша;
8) "сақтандыру қызметі туралы"Қазақстан Республикасының Заңында көзделген жағдайларда.
Көрсетілген жағдайларда сақтандыру шарты оны тоқтату үшін негіз ретінде көзделген мән-жай туындаған кезден бастап тоқтатылды деп есептеледі, бұл туралы мүдделі Тарап басқа біреуді дереу хабардар етуге тиіс.
18.2. Егер Қазақстан Республикасының заңдарында және осы сақтандыру шартында өзгеше көзделмесе, сақтанушы кез келген уақытта сақтандыру шартынан бас тартуға құқылы. Сақтандыру шартын бұзу үшін сақтанушыдан бұзу туралы өтініш негіз болып табылады.
18.3. Сақтандыру шартын мерзімінен бұрын тоқтатудың салдары:
1) 18.1-тармақшада көзделген мән-жайлар бойынша сақтандыру шарты мерзімінен бұрын тоқтатылған кезде. Сақтандырушының сақтандыру сыйлықақысының жалпы сомасының 35% (отыз бес) пайызы мөлшерінде сақтандыру және істерді жүргізуге арналған шығыстарды өтеу қолданылған уақытқа пропорционалды түрде сақтандыру сыйлықақысының бір бөлігіне құқығы бар. Сақтандырушы таратылған кезде сақтандыру сыйлықақыларын (жарналарын) қайтару Қазақстан Республикасының сақтандыру және сақтандыру қызметі туралы заңнамасында белгіленген кредиторлардың талаптарын қанағаттандыру кезектілігіне сәйкес жүзеге асырылады.
2) Сақтанушы сақтандыру шартынан бас тартқан кезде, Егер бұл 18.1-тармақшада көрсетілген мән-жайларға байланысты болмаса. сақтандырушыға төленген сақтандыру сыйлықақысы не сақтандыру жарналары осы Ереженің қайтарылуына жатпайды.
3) сақтанушы-жеке тұлға сақтандыру шартынан бас тартқан кезде, ол жасалған күннен бастап күнтізбелік он төрт күн ішінде сақтандырушы алынған (алынған) сақтандыру сыйлықақысын (сақтандыру жарналарын) сақтандыру сыйлықақысының (сақтандыру жарналарының) бір бөлігін шегергендегі сақтанушы-жеке тұлғаға сақтандыру қолданылған уақытқа және сақтандыруға байланысты шығындарға барабар қайтаруға міндетті. алынған (алынған) сақтандыру сыйлықақысының (сақтандыру жарналарының) он пайызынан аспайтын сақтандыру шартын бұзу арқылы жүзеге асырылады.
18.4. Сақтандыру шартының мерзімінен бұрын тоқтатылуы Сақтандырушының кінәсінен оның талаптарының орындалмауынан туындаған жағдайларда, соңғысы сақтанушыға өзі төлеген сақтандыру сыйлықақысын не сақтандыру жарналарын толығымен қайтаруға міндетті.
18.5. 18.1-тармақшаларда көзделген міндеттемелерді тоқтату негіздерінен басқа. осы Қағидалардың талаптарына сәйкес сақтандыру шарты мерзімінен бұрын тоқтатылады:
1) Сақтандырушының полисте көрсетілген сақтандыру сомасы мөлшерінде сақтандыру төлемін (сақтандыру төлемдерін) жүзеге асыруы, бұл ретте сақтандыру шартын тоқтату туралы хабарлама талап етілмейді;
2) сақтанушының сақтандыру сыйлықақысын бөліп-бөліп төлеген кезде кезекті сақтандыру жарнасын төлемеуі, бұл ретте сақтанушыны хабардар ету талап етілмейді;
3) Сақтанушы сақтандыру шартын жасасу кезінде сақтандырушыға хабарланған мән-жайларда сақтандырушыға өзіне белгілі болған елеулі өзгерістер туралы хабарлау міндетін орындамаған жағдайда, егер бұл өзгерістер сақтандыру тәуекелінің ұлғаюына елеулі әсер етуі мүмкін болса не Сақтанушы сақтандыру шартының талаптарын өзгертуге немесе сақтандыру сыйлықақысын қосымша төлеуге тәуекел дәрежесінің ұлғаюына мөлшерлес қарсылық білдірсе, бұл ретте сақтандыру шарты сақтандыру шартын жасасу сәтінен бастап тоқтатылған болып есептеледі. тәуекел дәрежесінің ұлғаюына әкеп соғатын мән-жайлардың туындауы.
18.6. 18.5-тармақшада көрсетілген мән-жайлар бойынша. сақтандырушыға төленген сақтандыру сыйлықақысы не сақтандыру сыйлықақылары осы Ережені қайтаруға жатпайды.
18.7. 18.1-тармақтарда көрсетілмеген себептер бойынша сақтандыру шарты біржақты тәртіппен бұзылған кезде. және 18.5. Тарап екінші Тарапты сақтандыру шарты бұзылған күнге дейін 15 (он бес) жұмыс күні бұрын хабардар етуге тиіс.
19. ТАРАПТАРДЫҢ ЖАУАПКЕРШІЛІГІ
19.1. Полис бойынша міндеттемелерді орындамаған немесе тиісінше орындамаған тарап, егер тиісті орындау еңсерілмейтін күштің, яғни осы жағдайлар кезінде төтенше және алдын алуға болмайтын мән-жайлардың салдарынан мүмкін невозможстігін дәлелдесе, міндеттемелерді орындамағаны/тиісінше орындамағаны үшін мүліктік жауаптылықта болмайды.
19.2. Форс-мажорлық мән - жайлар-бұл еңсерілмейтін күштің салдарынан тараптардың міндеттемелерін тиісінше орындау мүмкін болмайтын мән-жайлар, яғни су тасқыны, өрт, жер сілкінісі және басқа да табиғи апаттар, кез келген сипаттағы соғыстар немесе әскери іс-қимылдар, блокадалар, мемлекеттік органдардың тыйым салулары, басқа саяси факторлар және басқалар.
19.3. Форс-мажорлық мән-жайлардың әсерін сезінетін Тарап осындай мән-жайлардың басталғаны туралы екінші Тарапқа 3 (үш) жұмыс күні ішінде хабарлауға міндетті.
19.4. Форс-мажорлық мән-жайлардың қолданылуы құзыретті органдардың тиісті құжаттарымен расталуға тиіс, бұл ретте шарт тараптарының міндеттемелері осы мән-жайлар кезеңіне көрсетілген бөлікте өзгертілген (ұзартылған) деп есептелуі мүмкін.
19.5. Осы бөлімде көзделген Тараптардың жауапкершілігі Полис шарттарымен өзгертілуі (толықтырылуы) мүмкін.
20. ДАУЛАРДЫ ШЕШУ ТӘРТІБІ
20.1. Сақтандыру шартынан немесе оған байланысты туындайтын кез келген даулар және/немесе келіспеушіліктер келіссөздер арқылы шешіледі.
20.2. Тараптар уағдаластыққа қол жеткізбеген жағдайда даулар және / немесе келіспеушіліктер Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасында көзделген тәртіппен Сақтандырушының бас кеңсесінің орналасқан жері бойынша сотта реттелуге жатады.
21. ҚОСЫМША ШАРТТАР
21.1. Осы Ережеде айтылмағанның бәрі Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес реттеледі.
21.2. Полис пен осы сақтандыру қағидалары арасында қайшылықтар болған жағдайда полистің ережелері қолданылады.
21.3. Сақтанушы өз қолымен өзінің келісімін, сондай-ақ сақтандырушының не үшінші тұлғаның "дербес деректер және оларды қорғау туралы" Қазақстан Республикасының №94-V Заңына сәйкес сақтандырылған Сақтанушының дербес деректерін жинауға, өңдеуге, сақтауға және беруге келісімін, оның ішінде келісімін растайды:
1)Сақтандырушының "Мемлекеттік кредиттік бюро" акционерлік қоғамынан (бұдан әрі – Бюро) деректерді алуына;
2) мемлекеттік дерекқор иелерінің Сақтанушы (сақтандырылған, пайда алушы) туралы ақпаратты тікелей немесе үшінші тұлғалар арқылы беруіне;
3) Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі бойынша Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес мемлекеттік қызметтер көрсету жөніндегі қызметті жүзеге асыратын заңды тұлғаның бюро арқылы Сақтанушы, сақтандырылған (пайда алушы) Бюро және сақтандырушы туралы қолда бар және болашақта келіп түсетін ақпаратты ұсынуына;
4) дербес деректерді трансшекаралық беруге және дербес деректерді үшінші тұлғаларға беруге;
5) сақтандырушының Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 830-бабының 4-тармағына сәйкес сақтандыру құпиясын ашуға мынадай тұлғаларға: "Nomad Life "Өмірді сақтандыру компаниясы" АҚ және "Nomad digital Financial Services" ЖШС сақтандырушы қызметінің мақсаттарын тұтастай іске асыру үшін.
21.4. Дербес деректерді сақтау мерзімін сақтандырушы дербес деректерді одан әрі сақтау қажеттілігі өткенге дейін айқындайды. Дербес деректерді пайдалану сақтандырушының не үшінші тұлғаның полистің және\немесе Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарын орындауы мақсатында, сондай-ақ сақтандырушы қызметінің мақсаттарын тұтастай іске асыру үшін жүзеге асырылады.
21.5. Сақтанушы сақтанушыдан сақтандырушының не үшінші тұлғаның сақтанушының дербес деректерін жинауға және өңдеуге жазбаша келісімін, оның ішінде пп-да көрсетілген келісімді талап етуге міндетті. 1) -5) Б.21.3.
21.6. Сақтанушы сақтанушының сақтандырушының не үшінші тұлғаның сақтанушының дербес деректерін жинауға және өңдеуге келісімінің болмауы үшін, оның ішінде пп-да көрсетілген келісімнің болмауы үшін жауап береді. 1) -5) Б.21.3.
