Правила страхования

1. Жалпы ережелер

1.1. Осы автомобиль көлігі иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін сақтандыру қағидалары (бұдан әрі-" қағидалар") Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексіне және"сақтандыру қызметі туралы" 2000 жылғы 18 желтоқсандағы №126-II Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес әзірленді.

1.2.Осы Қағидалардың шарттарында "НОМАД Иншуранс" СК АҚ (бұдан әрі – "Сақтандырушы") автомобиль көлігі иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін ерікті сақтандыру шартын (бұдан әрі-"шарт")жасасу арқылы көлік құралын пайдалану нәтижесінде үшінші тұлғалардың мүлкіне зиян келтірілген жағдайда автомобиль көлігі иелерінің азаматтық – құқықтық жауапкершілігін ерікті сақтандыруды жүзеге асырады заңды (меншік нысанына қарамастан) немесе әрекетке қабілетті жеке тұлғалармен (азаматтығына қарамастан) (бұдан әрі – "Сақтанушы").

1.3. Осы Қағидаларда мынадай ұғымдар қолданылады:

1) сақтандырушы - сақтандыруды жүзеге асыратын тұлға, яғни сақтандыру жағдайы басталған кезде сақтанушыға немесе пайдасына шарт жасалған өзге тұлғаға (пайда алушыға) шартта белгіленген сома (сақтандыру сомасы) шегінде сақтандыру төлемін жүргізуге міндетті. Сақтандырушы сақтандыру ұйымы ретінде тіркелген және сақтандыру қызметін жүзеге асыру құқығына лицензиясы бар заңды тұлға ғана бола алады.

2) Сақтанушы-сақтандырушымен шарт жасасқан тұлға. Егер шартта өзгеше көзделмесе, сақтанушы бір мезгілде сақтандырылған болып табылады.

3) пайда алушы - шартқа сәйкес сақтандыру төлемін алушы болып табылатын тұлға.

4) сақтандыру жағдайы-Шарттың басталуымен сақтандыру төлемін жүзеге асыруды көздейтін оқиға. Сақтандыру жағдайы ретінде қарастырылатын оқиға оның пайда болу ықтималдығы мен кездейсоқтық белгілеріне ие болуы керек.

5) сақтандыру сомасы-сақтандыру объектісі сақтандырылған және сақтандыру жағдайы басталған кезде Сақтандырушының жауапкершілігінің шекті көлемін білдіретін ақша сомасы.

6) сақтандыру сыйлықақысы-сақтанушы сақтанушыға (пайда алушыға) шартта айқындалған мөлшерде сақтандыру төлемін жүргізу міндеттемелерін қабылдағаны үшін сақтанушыға төлеуге міндетті ақша сомасы.

7) сақтандыру төлемі — сақтандырушы сақтанушыға (пайда алушыға) сақтандыру жағдайы басталған кезде сақтандыру сомасы шегінде төлейтін ақша сомасы.

8) Франшиза - сақтандырушыны белгілі бір мөлшерден аспайтын залалды өтеуден сақтандыру шарттарында көзделген босату, онда залал барлық жағдайларда белгіленген соманы шегергенде өтеледі.

9) үшінші тұлғалар (жәбірленушілер) – шарт бойынша тарап болып табылмайтын, мүлкіне көлік құралын пайдалану нәтижесінде зиян келтірілген, оны өтеу жөніндегі міндет Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес сақтанушыға (сақтандырылушыға) көлік құралының иесі ретінде жүктелген жеке және заңды тұлғалар. Осы Қағидаларға сәйкес сақтанушы, сақтандырылушы, сақтандыру жағдайы кезінде Сақтанушының көлік құралын басқаратын жүргізуші және онда болған жолаушылар үшінші тұлғалар (жәбірленушілер) болып табылмайды.

10) Автомобиль көлігі-мамандандырылған/Құрылыс және өзге де техниканы қоса алғанда, адамдарды және/ немесе жүктерді (мотоциклдер, мотороллерлер, жеңіл, жүк және жүк-жолаушылар автомобильдері, тартқыштар, шағын автобустар, автобустар, троллейбустар, трамвайлар, тракторлар, тіркемелер мен жартылай тіркемелер, автопоездар) тасымалдауға арналған уәкілетті органдарда мемлекеттік тіркеуге жататын көлік.

11) жол-көлік оқиғасы (бұдан әрі – "ЖКО") - көлік құралының жол бойымен жүру процесінде және оның қатысуымен туындаған, денсаулыққа зиян келтіруге, адамның өліміне, көлік құралдарының, құрылыстардың, жүктердің бүлінуіне не өзге де материалдық залалға әкеп соққан оқиға.

1.4. Шарттар бұдан әрі Сақтанушы деп аталатын жеке (азаматтығына қарамастан) және заңды тұлғалармен (меншік нысанына қарамастан) меншік құқығымен немесе өзге де заңды негіздерде (шаруашылық жүргізу немесе жедел басқару құқығы, жалға алу құқығы, автокөлік құралын басқару немесе билік ету құқығына сенімхат бойынша және т.б.) автомобиль көлігін пайдаланатын жеке (азаматтығына қарамастан) және заңды тұлғалармен жасалады.

1.5. Егер шарт заңды тұлғамен жасалған болса, онда сақтандыру қорғанысы Сақтанушының өкімі бойынша Шартта Сақтанушы көрсеткен автомобиль көлігін пайдаланатын сақтанушыға, Сақтанушының жүргізушілеріне (қызметкерлеріне) қолданылады. Сақтанушы-заңды тұлға шартта өзіне қатысты сақтандыру жүзеге асырылатын өзге де заңды және жеке тұлғаларды көрсетуге құқылы.

1.6. Егер шарт жеке тұлғамен жасалған болса, онда сақтанушы Шартта сақтандырылушы ретінде көрсеткен және аталған автомобиль көлігін заңды негіздерде пайдаланатын тұлғалардың ғана, сондай-ақ сақтанушының өзіне ғана азаматтық-құқықтық жауапкершілік сақтандырылушы болып табылады.

1.7. Шартта көрсетілген тұлғалар бұдан әрі сақтандырылған деп аталады.

1.8. Сақтанушы шартта сақтандырылушы ретінде өзге үшінші тұлғаларды да айқындауға құқылы.

2.Сақтандыру объектісі

2.1. Сақтандыру объектісі сақтанушының Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасында белгіленген, оның көлік құралын пайдалануына байланысты үшінші тұлғаларға келтірілген залалдың ішінара немесе толық өтемақысы мөлшерінде залалды өтеу міндетіне байланысты мүліктік мүддесі болып табылады.

3. Сақтандыру жағдайы

3.1.Сақтанушының Шартта көрсетілген сақтандырылған автомобиль көлігін пайдалануы нәтижесінде жәбірленуші деп танылған адамдардың мүлкіне келтірілген зиянды өтеу бойынша сақтанушының азаматтық-құқықтық жауапкершілігінің басталу фактісі сақтандыру жағдайы деп танылады.

3.2.Сақтандыру жағдайларына сондай-ақ қозғалатын автомобиль көлігінен бөлінген элементтердің (автомобиль көлігінің бөліктері немесе тасымалданатын заттар) зиян келтіру жағдайлары жатады.

3.3. Сақтандыру тәуекелдерінің нақты тізбесі тараптардың келісімі бойынша айқындалады және шартта көрсетіледі.

3.4. Зиянның себептері қасақана болмауы керек.

3.5.Сақтандыру жағдайының басталуын, сондай-ақ ол келтірген зиянның мөлшерін дәлелдеу сақтанушыға (сақтандырылушыға) және пайда алушыға жүктеледі.

3.6.Пайда алушыға зиян келтіру салдарынан міндеттемелер бойынша сақтанушының азаматтық-құқықтық жауапкершілігінің басталу фактісі сақтандыру жағдайы деп танылады:

1) Пайда алушының мүліктік мүдделеріне зиян келтіру Сақтанушының өз қызметін жүзеге асыруымен тікелей себептік байланыста болады;

2) үшінші тұлғалардың өміріне, денсаулығына және/немесе мүлкіне зиян келтірілген заңсыз әрекет (әрекетсіздік) осы Шарттың қолданылу кезеңінде жасалса;

3) зиянды өтеу туралы талап сақтанушыға Шарттың қолданылу кезеңінде немесе шарттың қолданылу мерзімі өткеннен кейін 1 (бір) ай ішінде қойылады (немесе залалды өтеу туралы талаппен талап арызды жәбірленуші шарттың қолданылу кезеңінде немесе Шарттың қолданылу мерзімі өткеннен кейін 1 (бір) ай ішінде – егер дау туындаса сот тәртібімен шешіледі);

4) Сақтанушының (оның қызметкерлерінің) іс-әрекеттерінде ниет белгілері жоқ.

3.7. Ниет адамның саналы түрде білетіндігімен және заңсыз салдардың басталуына ұмтылуымен сипатталады.

3.8. Жұмысты еңбек шартының (келісімшарттың) негізінде орындайтын адамдар, сондай-ақ азаматтық-құқықтық шарт бойынша жұмысты орындайтын адамдар, егер бұл ретте олар Сақтанушының тапсырмасы бойынша және оның жұмыстардың қауіпсіз жүргізілуін бақылауымен әрекет еткен немесе әрекет етуге тиіс болса, қызметкерлер деп танылады.

4. Сақтандыру жағдайларынан ерекшеліктер және сақтандыруды шектеу

4.1. Үшінші тұлғалардың өміріне, денсаулығына және мүлкіне зиян келтіру сақтандыру жағдайы болып табылмайды:

1) кез-келген әскери іс-қимыл немесе әскери операциялар/арнайы операциялар, соғыс, шапқыншылық, шет мемлекеттің дұшпандық әрекеттері (соғыс жарияланғанына немесе жарияланбағанына қарамастан) немесе азаматтық соғыс;

2) көтеріліс; ереуілдер; локауттар; халық көтерілісіне дейін өсетін немесе өсіп келе жатқан азаматтық тәртіпсіздіктер; бүлік; азаматтық толқулар; әскери көтеріліс; революция; билікті әскери басып алу немесе басып алу; тәркілеу; мүлікті реквизициялау немесе мемлекет меншігіне алу; терроризм актілері ;

3) Радиоактивті сәулелену немесе атом отынын жағудан радиоактивті отынмен немесе радиоактивті қалдықтармен ластану;

4) дүлей зілзалалар-жер сілкінісі, найзағай соғуы, су тасқыны, сел, дауыл, торнадо, дауыл, құлау, көшкін, көшкін;

5) сақтанушының немесе сақтандырылушының автомобиль көлігін алкогольдік, уытты немесе есірткілік мас күйінде немесе автомобиль көлігін басқару кезінде қолдануға қарсы көрсетілімдері бар дәрі-дәрмек препараттарының әсерінен басқаруы;

6) тиісті санаттағы автомобиль көлігін басқару құқығына жүргізуші куәлігі жоқ адамға автомобиль көлігін басқару Не беру;

7) сақтанушының немесе сақтандырылушының қасақана әрекеттері, сондай-ақ сақтанушының немесе сақтандырылушының кінәсі болмаған кезде жәбірленушінің абайсыздығы нәтижесінде;

8) шартта көрсетілмеген адамның автомобиль көлігін басқаруы кезінде;

9) автомобиль көлігін иеленуге құқығы жоқ адамды басқару;

10) қозғалыста болмаған автомобиль көлігінің өртенуі, сондай-ақ автомобиль көлігінің өртенуі нәтижесінде;

11) егер ЖКО сақтандыру қорғаудың аумағынан немесе қолданылу кезеңінен тыс болған болса;

12) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес келтірілген залал үшін автомобиль көлігі иесінің жауапкершілігін болдырмайтын жағдайларда;

13) сақтандырушымен жазбаша келісімінсіз автомобиль көлігін сынақтарда, спорттық немесе оқу мақсаттарында пайдалану;

14) сақтанушы-заңды тұлғаның жүргізушісі (қызметкері) автомобиль көлігін қызметтік уақыттан және тапсырмадан тыс және/немесе жол парағынсыз пайдаланған;

15) сақтандырушымен жазбаша келісімінсіз автомобиль көлігін жалға, лизингке немесе жалға беру;

16) егер сақтанушы немесе сақтандырылушы автомобиль көлігіндегі ЖКО орнынан не онсыз қашып кетсе;

17) сақтанушының немесе сақтандырылушының автомобиль көлігін пайдалану қағидаларын бұзуы, оның ішінде белгіленген тәртіппен техникалық байқаудан өтпеген техникалық ақаулы автомобиль көлігін пайдалануы, сондай-ақ өрт қауіпсіздігі қағидаларын, от қауіпті және жарылыс қауіпті заттар мен заттарды тасымалдау және сақтау қағидаларын, жүктерді тасымалдау кезіндегі қауіпсіздік талаптарын (жол жүрісі қағидаларына сәйкес) бұзуы (жол жүрісі қағидаларына сәйкес) ЖКО себебі;

18) инфекциялық аурулардың кез келген түріне (оның ішінде корона-2019 вирустық ауруына (COVID-19)және оның кез келген мутациясына немесе вариациясына) тікелей немесе жанама байланысты залалдар;

19) сақтандырушыға Санкциялар туралы Заңға және БҰҰ қарарларының нормативтік актілеріне немесе шектеулеріне немесе сауда немесе экономикалық санкцияларға, Еуропалық Одақтың, Біріккен Корольдіктің немесе АҚШ-тың және өзге де уәкілетті халықаралық ұйымдардың заңдарына немесе нормаларына сәйкес қандай да бір санкциялар туралы заңның немесе нормативтік актінің бұзылуы немесе кез келген айыппұл салынуы мүмкін;

20) ақпараттық қауіпсіздіктің бұзылуы, серверлерде, интернет бұлтында, портативті құрылғыларда, компьютерлерде, интернет-ресурстарда, оның ішінде кибершабуыл, компьютерлік вирустың әсері, желілерді бұзу және т. б. нәтижесінде сақталатын дербес деректердің, құпия ақпараттың және жеке деректердің жоғалуы/ағуы.;

21) асбесттің, асбест талшығының немесе құрамында асбест бар кез келген өнімдердің, сондай-ақ радиоактивті изотоптардың (осы Қағидаларды сақтандыру өніміне қолданған кезде) әсеріне жол берілмейді.

4.2. Сақтандыру жағдайларынан ерекшеліктердің нақты тізбесі шарттағы тараптардың келісімі бойынша айқындалады.

4.3. Осы қағидалар бойынша Сақтанушы немесе Сақтандырылған үшінші тұлғаларға келтірілген тікелей мүліктік және (немесе) физикалық зиян ғана өтелуге жатады.

5. Шарт жасасу тәртібі

5.1.Шарт Сақтанушының Сақтандырушы белгілеген нысан бойынша толтырылған жазбаша өтініші, автомобиль көлігін тіркеу құжаттары, автомобиль көлігін сақтандыруға қабылдау актісі (егер оны сақтандырушы/оның өкілі жасаса) және сақтанушының Автомобиль көлігіне заттай құқықтарын және автомобиль көлігін пайдаланудың заңдылығын растайтын құжаттар негізінде жасалады.

5.2.Сақтанушы Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес сақтандырушының өтінішінде және жазбаша сұрақтарына жауаптарында өзі ұсынған деректердің дұрыстығы мен толықтығы үшін жауапты болады.

5.3.Шарттың мазмұнына осы Қағидалардағы шарттардан өзгеше шарттар енгізу қажеттілігі туындаған жағдайда, бұл шартта немесе оған қосымшаларда көрсетіледі.

5.4. Сақтанушы сақтандырылатын Автомобиль көлігіне қатысты тәуекел дәрежесін айқындау мақсатында өтініште қойылған барлық сұрақтарға жауап беруге міндетті. Сақтанушының өтініші және автомобиль көлігін сақтандыруға қабылдау актісі (егер оны сақтандырушы/оның өкілі жасаса) Шарттың ажырамас бөлігі болып табылады. Сақтанушы өтініште жалған мәліметтерді көрсеткен кезде сақтандырушы сақтандыру жағдайы басталған кезде сақтанушыға сақтандыру төлемінен бас тартуға құқылы. Көрсетілген өтінішті толтыру кезінде сақтанушы сақтандырушыға сақтандыру тәуекелін бағалау үшін елеулі маңызы бар өзіне белгілі барлық мән-жайлар туралы хабарлауға міндетті.

5.5.      Мынадай мән жайлар елеулі өзгерістер деп танылады:

1) Пайдалану аумағының өзгеруі;

2) көлік құралын жалға, лизингке, жалға алуға, кепілге және өзге де ауыртпалыққа беру;

3) көлік құралын сынақтарда, спорттық немесе оқу мақсаттарында пайдалану;

4) өтініште көрсетілген оны пайдалану мақсаттарының өзгеруі;

5) сақтандыру жағдайының басталуына қарамастан, көлік құралының Елеулі зақымдануы немесе жойылуы;

6) шартта айтылмаған адамға сенімхат беру немесе көлік құралына билік ету (басқару) құқықтарын беру; тараптардың келісімі бойынша шартқа өзге де елеулі өзгерістер енгізілуі мүмкін.

5.6.Шарт бойынша сақтанушының өзі ғана емес, өзге тұлға (сақтандырылушы) да азаматтық-құқықтық жауапкершілік тәуекелі сақтандырылуы мүмкін.Сақтанушы сақтандыру жағдайы басталғанға дейін кез келген уақытта сақтандырушыны бұл туралы жазбаша хабардар ете отырып, сақтандырылған адамды басқасымен алмастыруға құқылы.

5.7.Сақтандырушы Сақтандырылушыдан сақтанушыға жүктелген міндеттерді қоса алғанда, шарт бойынша міндеттерді орындауды талап етуге құқылы.

5.8. Шартты жасасу үшін сақтандырушы жоғарыда көрсетілген талаптардың/құжаттардың тізбесін қысқартуы не сақтандыру тәуекелінің дәрежесін сипаттайтын қосымша құжаттар талап етуі мүмкін.

5.9. Сақтандырушы себептерін түсіндірместен Сақтанушымен шарт жасасудан бас тартуға құқылы.

5.10.Шарт жазбаша нысанда жасалады.

5.11. Шартта мыналар болуы керек:

1) Сақтандырушының атауы, орналасқан жері және банктік деректемелері;

2) Сақтанушының Тегі, Аты, Әкесінің аты (ол болған кезде) және тұрғылықты жері (егер ол жеке тұлға болып табылса) немесе оның атауы, орналасқан жері және банктік деректемелері (егер ол заңды тұлға болып табылса);

3) сақтандыру объектісін көрсету;

4) сақтандыру жағдайын көрсету;

5) сақтандыру сомасының мөлшері және сақтандыру төлемін жүзеге асыру тәртібі мен мерзімдері;

6) сақтандыру сыйлықақысының мөлшері, оларды төлеу тәртібі мен мерзімдері;

7) Шарттың жасалған күні мен қолданылу мерзімі;

8) егер олар сақтандыру қатынастарының қатысушылары болып табылса, сақтандырылған және пайда алушы туралы нұсқау;

9) Шарттың қолданылу аумағы;

10) шарттың нөмірі, сериясы;

11) шарт талаптарына өзгерістер енгізу жағдайлары мен тәртібі;

12) сақтанушыны немесе сақтандырылушыны сақтандыру төлемін жүзеге асыру үшін қажетті жетіспейтін құжаттар туралы хабардар ету мерзімдері;

13) сақтандыру сомасы валютасының, сақтандыру төлемінің және сақтандыру сыйлықақысының түрі;

14) сақтанушының сәйкестендіру нөмірін, резиденттік белгісін және экономика секторын көрсету;

15) сақтандыру шартында сақтандырылушы (пайда алушы) көрсетілген жағдайда, егер ол сақтандыру шарты бойынша сақтанушы болып табылмаса, сақтандырылушының (пайда алушының) сәйкестендіру нөмірін, резиденттік белгісін және экономика секторын көрсету;

16) Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін өзге де мәліметтер.

5.12. Шарт жоғалған жағдайда сақтандырушы сақтанушының жазбаша өтініші негізінде оған Шарттың телнұсқасын беруге міндетті, содан кейін жоғалған шарт жарамсыз болып саналады және ол бойынша сақтандыру төлемдері жүргізілмейді.

5.13.Тараптардың келісімі бойынша шартқа өзге де талаптар енгізілуі мүмкін.

6.Қосарланған сақтандыру

6.1.Қосарланған сақтандыру-әрқайсысымен дербес шарттар бойынша бірнеше сақтандырушыларда бір объектіні сақтандыру.

6.2. Мүлікті қосарланған сақтандыру кезінде әрбір сақтандырушы сақтанушының алдында онымен жасалған шарт шегінде жауап береді, алайда Сақтанушының барлық сақтандырушылардан алған сақтандыру төлемдерінің жалпы сомасы нақты залалдан аспауға тиіс.  Бұл ретте Сақтанушы кез келген сақтандырушыдан онымен жасалған шартта көзделген сақтандыру сомасы көлемінде сақтандыру төлемін алуға құқылы. Егер алынған сақтандыру төлемі нақты залалды өтемесе, Сақтанушы жетіспейтін соманы басқа сақтандырушыдан алуға құқылы.

6.3.Келтірілген залалды басқа сақтандырушылар өтегендіктен сақтандыру төлемінен толық немесе ішінара босатылған сақтандырушы сақтандыру сыйлықақыларының тиісті бөлігін, жұмсалған шығыстарды шегергенде, сақтанушыға қайтаруға міндетті.

6.4.Екі (бірнеше) жеке сақтандыру кезінде әрбір сақтандырушы сақтанушы алдындағы сақтандыру міндеттемелерін басқа сақтандырушылардың орындауына қарамастан дербес орындайды.

.

7. Сақтандыру сомасын айқындау тәртібі. Франчайзинг

7.1. Сақтандыру сомасы тараптардың келісімімен белгіленеді және шартта көрсетіледі.

7.2. Шартпен белгіленуі мүмкін:

1) жауапкершіліктің жиынтық шекті көлемі-бұл жағдайда шарттың қолданылу кезеңіндегі барлық сақтандыру жағдайлары бойынша барлық сақтандыру төлемдерінің сомасы осы көлемнен аспауға тиіс;

2) әрбір сақтандыру жағдайы бойынша жауапкершіліктің шекті көлемі;

3) шарттың қолданылу кезеңінде бір немесе бірнеше сақтандыру жағдайлары бойынша жауапкершіліктің шекті көлемі;

4) әрбір сақтандыру тәуекелі бойынша жауапкершіліктің бір немесе барлық сақтандыру жағдайлары бойынша шекті көлемі;

5) сақтандыру сомаларының/сублимиттердің өзге де түрлері.

7.3. Шартпен франшиза белгіленуі мүмкін.

7.4. Франшизаның түрі мен мөлшері тараптардың келісімі бойынша белгіленеді және шартта көрсетіледі.

7.5. Шарт шартсыз франшизамен жасалады (Франшиза – сақтандырушыны белгілі бір мөлшерден аспайтын залалдарды өтеуден босатуды көздейтін Шарттың талабы және сақтандыру сомасына пайызбен немесе абсолютті мөлшерде белгіленеді.түрі мен мөлшері тараптардың келісімі бойынша айқындалады және шартта көрсетіледі.

7.6. Шартсыз франшиза кезінде залал барлық жағдайларда шартта белгіленген франшиза шегеріле отырып өтеледі.

7.7. Шегерім бір сақтандыру жағдайы үшін, жауапкершіліктің әрбір шекті көлемі бойынша немесе әрбір сақтандырылған тәуекел үшін белгіленуі мүмкін. Егер бірнеше сақтандыру жағдайлары немесе тәуекелдер орын алса, шегерім сомасы олардың әрқайсысы бойынша залал сомасын есептеу кезінде ескеріледі.

7.8. Сақтандырушының Сақтанушы алдындағы жауапкершілігінің көлемі кез келген жағдайда сақтандыру сомасының мөлшерінен аспауға тиіс. Сақтандыру сомасының мөлшерінен тыс залалды өтеуді Сақтанушы өз есебінен жүзеге асырады.

8. Сақтандыру сыйлықақысы, оны айқындау және төлеу тәртібі

8.1. Сақтандыру сыйлықақысы-сақтанушы сақтандырушыға сақтандыру жағдайы басталған кезде шартта айқындалған мөлшерде сақтанушыға (пайда алушыға) сақтандыру төлемін жүргізу міндеттемелерін қабылдағаны үшін төлеуге міндетті ақша сомасы.

8.2. Сақтандыру сыйлықақысының мөлшері сақтандыру объектісінің сипаттамаларына, шарттарына, сақтандыру субъектісінің ерекшеліктеріне, таңдалған тәуекелдер тізбесіне, сақтандыру мерзіміне, сондай-ақ сақтандыру жағдайының туындау ықтималдығына және ықтимал залалдың шамасына әсер ететін өзге де факторларға байланысты және сақтандырушының тарифтік саясатына сәйкес есептеледі.

8.3. Шартта сақтандыру сомасы мен сақтандыру тарифіне сүйене отырып, әрбір объект бойынша және әрбір сақтандыру тәуекелі бойынша жалпы сақтандыру сыйлықақысы белгіленуі мүмкін.

8.4. Сақтандырушы төлеуге жататын сақтандыру сыйлықақысының мөлшерін айқындау кезінде тәуекел факторларына байланысты айқындалатын базалық сақтандыру тарифтеріне көтеретін және төмендететін коэффициенттерді: Шығарылған жылы, сигнализацияның болуы, коммерциялық мақсаттарда пайдалану және т. б. пайдалануға құқылы.

8.5.Тараптардың келісімі бойынша сақтандыру сыйлықақысын сақтанушы біржолғы немесе мерзімді сақтандыру жарналары түрінде бөліп-бөліп, қолма-қол немесе қолма-қол ақшасыз нысанда төлеуге тиіс. Егер шартта өзгеше көзделмесе, сақтандыру сыйлықақысын төлеу тараптардың уәкілетті өкілдері шартқа қол қойған күннен бастап 3 (үш) жұмыс күні ішінде жүргізіледі.

8.6. Егер шартта өзгеше көзделмесе, сақтанушы Шартта көрсетілген мерзімдерде сақтандыру сыйлықақысын (сақтандыру жарнасын) төлемеген жағдайда, сақтандырушы сақтандыру сыйлықақысын (бірінші немесе кезекті сақтандыру жарнасын) төлемеген күннен бастап шарттан бас тартуға құқылы. Мұндай жағдайда шарт сақтанушы төлемеген күннен кейінгі күннен бастап өзінің қолданысын тоқтатады, бұл ретте сақтандырушыға шарттан бас тарту туралы хабарлама біржақты тәртіппен талап етілмейді. Бұл ретте сақтандырушы көрсетілген кезеңде болған сақтандыру жағдайлары бойынша жауапты болмайды.

8.7. Егер шартта өзгеше көзделмесе, оны бір жылдан кем мерзімге жасасқан кезде сақтандыру сыйлықақысы жылдық сыйлықақыдан (бұл ретте толық емес ай толық деп есептеледі) мынадай мөлшерде белгіленеді:

8.8.Бір жылдан астам мерзімге сақтандыру кезінде шарт бойынша жалпы сақтандыру сыйлықақысы әр жыл үшін сақтандыру сыйлықақыларының сомасы ретінде белгіленеді.

8.9. Сақтандыру сыйлықақыларын төлеу Қазақстан Республикасының ұлттық валютасы - теңгемен жүзеге асырылады.

9. Шарттың қолданылу мерзімі мен орны. Ұзарту

9.1. Егер шартта өзгеше көзделмесе, шарт 12 ай мерзімге жасалады.

9.2. Егер шартта өзгеше көзделмесе, шарт сақтандыру сыйлықақысы төленген күннен кейінгі күннен бастап күшіне енеді. Сақтандыру сыйлықақысын төлеу күні банктік шотқа немесе Сақтандырушының кассасына ақша түскен күн болып есептеледі.

9.3. Егер шартта өзгеше көзделмесе, сақтандыру қорғаудың қолданылу кезеңі Шарттың қолданылу мерзіміне сәйкес келеді.

9.4. Егер шартта өзгеше көзделмесе, шарт Шартта көрсетілген күннің 24 сағатында Шарттың аяқталған күні ретінде не сақтандырушы шарт бойынша сақтандыру сомасы мөлшерінде сақтандыру төлемін (сақтандыру төлемдерін) жүзеге асырған кезде өзінің қолданылуын тоқтатады.

9.5. Егер шартта өзгеше көзделмесе, Қазақстан Республикасы сақтандыру аумағы болып табылады.

9.6.Шарт не бірінші сақтандыру жағдайына дейін, не сақтандырудың бүкіл мерзімі ішінде, бірінші орын алған сақтандыру жағдайы бойынша өзінің қолданылуын тоқтатпай әрекет ете алады және Шартта нақты көрсетіледі.

9.7.Егер шартта өзгеше көзделмесе, онда тараптардың келісімі бойынша Тараптардың бірі бұл туралы шарт тоқтатылған және қосымша сақтандыру сыйлықақысы төленген күнге дейін күнтізбелік 30 (отыз) күн бұрын хабарлаған жағдайда шарт келесі мерзімге ұзартылуы мүмкін.

10. Тараптардың құқықтары мен міндеттері

10.1. Сақтанушының құқығы бар:

1) сақтандырушыдан автомобиль көлігі иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін, шарт бойынша өз құқықтары мен міндеттерін сақтандыру шарттарын түсіндіруді талап етуге;

2) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен Сақтандырушының сақтандыру төлемін жүзеге асырудан немесе оның мөлшерін азайтудан бас тартуына дау айтуға;

3) сақтандырылғандар тізіміне өзгерістер енгізуге құқылы. Сақтандырылушылар тізіміне өзгерістер енгізу үшін сақтанушы өзгерістердің болжамды күніне дейін демалыс және мереке күндерін есептемегенде кемінде 3 күн бұрын сақтандырушыға Шарттың ажырамас бөлігіне айналатын жазбаша өтінішпен жүгінуге тиіс;

4) осы Қағидаларға, Шартқа және Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін өзге де іс-әрекеттер жасауға құқылы.

10.2. Сақтанушының Міндеттері:

1) шартта белгіленген мөлшерде, тәртіппен және мерзімде сақтандыру сыйлықақысын төлеуге міндетті;

2) шарт жасалған кезде және қолданылу кезеңінде сақтандырушыға осы сақтандыру объектісіне қатысты ұқсас тәуекелдер бойынша қолданыстағы / жасалатын барлық сақтандыру шарттары туралы хабарлауға міндетті;

3) Шартта көрсетілген автокөлік құралын жарамды күйде ұстауға;

4) сақтандырушыға сақтандыру тәуекелінің жай-күйі туралы хабарлауға міндетті;

5) Егер бұл өзгерістер сақтандыру тәуекелінің ұлғаюына елеулі әсер етуі мүмкін болса, шарт жасасу кезінде сақтандырушыға хабарланған мән-жайларда өзіне белгілі болған елеулі өзгерістер туралы сақтандырушыға дереу, бірақ 3 (үш) жұмыс күнінен кешіктірмей хабарлауға міндетті;

6) тәуекел дәрежесі ұлғайған кезде шартқа өзгерістер енгізуге және/немесе Сақтанушы Шарттың өзгеруі және/немесе сақтандыру сыйлықақысының қосымша төленгені туралы хабарламаны алған күннен бастап 5 (бес) жұмыс күні ішінде қосымша сақтандыру сыйлықақысын төлеуге міндетті;

7) зиян келтіру мүмкіндігін азайту үшін сақтық шараларын қолдану;

8) сақтандырылған тұлғалардың назарына сақтандыру шарттарын жеткізу;

9) сақтандыру шарттарын орындауға (Сақтандырылушылардың сақтандыру шарттарын бұзуы Сақтанушының өзі сақтандыру шарттарын бұзуы ретінде бағаланады);

10) сақтандыру жағдайының белгілері бар оқиға басталған кезде 12.1-тармақта көрсетілген қажетті әрекеттерді жасауға құқылы;

11) демалыс және мереке күндерін есептемегенде, кем дегенде 2 (екі) күн бұрын бүлінген мүлікті қарап-тексеру жүргізілгенге дейін сақтандырушыға оны өткізу орны мен уақыты туралы жазбаша хабарлауға міндетті;

12) өзіне белгілі болған күннен бастап дереу, бірақ 3 (үш) жұмыс күнінен (мереке және демалыс күндерін қоспағанда) кешіктірмей сақтандырушыға зиян келтіру фактісі бойынша құзыретті органдардың іс-әрекеттерінің басталғаны туралы (тергеп-тексеру, қылмыстық іс қозғау, сотқа шақыру және т. б.), сондай-ақ қойылатын барлық талаптар туралы хабарлауға міндетті үшінші тұлғаларды сотқа шақыру туралы, талап арыз беру туралы және т. б.;

13) Сақтандырушының келісімінсіз өтем төлемеуге, зиян келтіруге байланысты ішінара немесе толық қойылған талаптарды мойындамауға;

14) егер сақтанушының немесе сақтандырылушының бұл үшін негіздері болса, сақтандырушыға дереу хабарлауға және қойылатын талаптардың мөлшерін азайту бойынша барлық қолжетімді шараларды қабылдауға;

15) осы Қағидаларда, Шартта және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де әрекеттерді жасауға құқылы.

10.3. Сақтандырушының құқығы бар:

1) Сақтанушы ұсынған ақпарат пен құжаттарды, сондай-ақ сақтанушының шарттың талаптары мен талаптарын орындауын тексеруге;

2) сақтандыру тәуекелінің ұлғаюына әкеп соғатын мән-жайлар туралы хабарлама алғаннан кейін шарттың талаптарын өзгертуді немесе тәуекелдің ұлғаюына мөлшерлес қосымша сақтандыру сыйлықақысын төлеуді талап етуге;

3) Сақтанушы шарт жасасу кезінде сақтандырушыға хабарланған мән-жайларда өзіне белгілі болған елеулі өзгерістер туралы сақтандырушыға хабарлау міндетін орындамаған кезде, Егер бұл өзгерістер сақтандыру тәуекелінің ұлғаюына елеулі әсер етуі мүмкін болса не Сақтанушы шарт талаптарының өзгеруіне немесе сақтандыру сыйлықақысының қосымша ақысына тәуекел дәрежесінің ұлғаюына барабар қарсылық білдірсе, шартты бұзуды талап етуге міндетті;

4) сақтандыру жағдайының белгілері бар оқиғаның себептері мен мән-жайларын дербес анықтауға, оның ішінде тиісті мемлекеттік органдар мен ұйымдардан олардың құзыретіне қарай сақтандыру жағдайының басталу фактісін және келтірілген залалдың мөлшерін растайтын құжаттарды сұратуға;

5) сақтанушыдан сақтандыру жағдайының фактісін, оның туындау мән-жайларын анықтау үшін қажетті ақпаратты талап етуге міндетті;

6) шартта көзделген негіздер бойынша сақтандыру төлемін толық немесе ішінара жүзеге асырудан бас тартуға;

7) сақтанушының "сақтандыру қызметі туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес жосықсыз мінез-құлық белгілері анықталған (анықталған) кезде сақтанушыға (пайда алушыға) сақтандыру төлемін тоқтата тұру туралы хабарлама жіберіле отырып, тиісті тексеру жүргізу туралы хабарлама жіберіле отырып, тиісті тексеруді тоқтата тұрған күннен кейінгі күннен кешіктірмей, күнтізбелік отыз күнге дейінгі мерзімге сақтандыру төлемін жүзеге асыруды тоқтата тұруға;

8) осы Қағидаларға, Шартқа және Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін өзге де іс-әрекеттер жасауға құқылы.

10.4. Сақтандырушының Міндеттері:

1) сақтанушыны сақтандыру қағидаларымен таныстыруға және оның талабы бойынша Қағидалардың көшірмесін ұсынуға (жіберуге) ;

2) сақтандыру құпиясын қамтамасыз ету;

3) Сақтанушы 13.2-тармақшада көзделген құжаттарды ұсынбаған жағдайда. осы сақтандыру қағидаларының 13-тармағы, дереу, бірақ бес жұмыс күнінен кешіктірмей, жетіспейтін құжаттар туралы оны жазбаша хабардар етсін;

4) пайда алушыға сақтандыру төлемін жүзеге асыруға немесе сақтанушыға және пайда алушыға осы Шарттың талаптарына сәйкес сақтандыру төлемін жүзеге асырудан жазбаша дәлелді бас тартуды жіберуге;

5) сақтанушыға (сақтандырылушыға) сақтандыру жағдайы кезінде шығындарды азайту үшін жұмсаған шығыстарын өтеуге міндетті;

6) осы Қағидаларда, Шартта және Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасында көзделген басқа да әрекеттерді жасауға құқылы.

10.5. Осы бөлімде көзделген Тараптардың құқықтары мен міндеттері толық болып табылмайды. Тараптар шарттың өзге де талаптарында және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген құқықтарға ие және міндеттерді атқарады.

10.6. Тараптардың құқықтары мен міндеттерінің тізбесі Шартпен өзгертілуі (толықтырылуы) мүмкін.

11. Шарттың қолданылу кезеңінде сақтандыру тәуекелінің ұлғаюының салдары

11.1. Шарттың қолданылу кезеңінде Сақтанушы (сақтандырылушы), егер бұл өзгерістер сақтандыру тәуекелінің ұлғаюына елеулі әсер етуі мүмкін болса, сақтандырушыға шарт жасасу кезінде хабарланған мән-жайларда өзіне белгілі болған елеулі өзгерістер туралы сақтандырушыға дереу жазбаша хабарлауға міндетті.

11.2.Елеулі өзгерістер деп танылады:

1) Пайдалану аумағының өзгеруі;

2) көлік құралын жалға, лизингке, жалға алуға, кепілге және өзге де ауыртпалыққа беру;

3) көлік құралын сынақтарда, спорттық немесе оқу мақсаттарында пайдалану;

4) өтініште көрсетілген оны пайдалану мақсаттарының өзгеруі;

5) сақтандыру жағдайының басталуына қарамастан, көлік құралының Елеулі зақымдануы немесе жойылуы;

6) шартта айтылмаған адамға сенімхат беру немесе көлік құралына билік ету (басқару) құқықтарын беру; 

Шартта сақтандыру тәуекелінің ұлғаюына әсер ететін басқа да елеулі өзгерістер де айтылуы мүмкін.

11.3. Сақтандыру тәуекелінің ұлғаюына әкеп соғатын мән-жайлар туралы хабардар етілген сақтандырушы Шарт талаптарын өзгертуді және сақтандыру тәуекелінің ұлғаюына пропорционалды түрде қосымша сақтандыру сыйлықақысын төлеуді талап етуге құқылы.

11.4. Егер сақтанушы Шарттың талаптарын өзгертуге немесе сақтандыру сыйлықақысын қосымша төлеуге қарсылық білдірсе, сақтандырушы Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес шартты бұзуды талап етуге құқылы. Бұл ретте Сақтандырушының сақтандыру сыйлықақысының сақтандыру қолданылған уақытына пропорционалды бөлігіне құқығы бар.

11.5. Сақтанушы немесе сақтандырылушылар осы Қағидалардың 11.1-тармағында көзделген міндеттерді орындамаған кезде сақтандырушы шартты бұзуды және шартты бұзудан келтірілген залалдарды өтеуді талап етуге немесе сақтандыру жағдайы басталған кезде сақтандыру төлемінің мөлшерін сақтандыру тәуекелінің ұлғаюына пропорционалды түрде азайтуға не сақтандыру төлемінен бас тартуға құқылы.

11.6. Егер сақтандыру тәуекелінің ұлғаюына әкеп соғатын мән-жайлар жойылып кеткен болса, сақтандырушының шартты бұзуды талап етуге құқығы жоқ.

12. Сақтанушының сақтандыру жағдайы басталған кездегі әрекеттері

12.1. Сақтанушы / сақтандырылған автомобиль көлігін басқаруға жіберілген адам сақтандыру жағдайының белгілері бар және/немесе оның салдары сақтандыру жағдайының басталуы мүмкін оқиғаның басталғаны туралы білген/білуге тиіс болғаннан кейін міндетті:

1) ықтимал залалдардың алдын алу немесе азайту үшін қалыптасқан жағдайларда ақылға қонымды және қолжетімді шараларды, оның ішінде автомобиль көлігін құтқару мен сақтауға арналған шараларды қабылдауға;

2) сақтандырушыға және тиісті органдар мен ұйымдарға, олардың құзыретіне (ішкі істер органдарының бөлімшелеріне) сүйене отырып, оқиғаның басталғаны туралы дереу хабарлауға; уәкілетті мемлекеттік және өзге де құзыретті органдардың оқиғаны Құжаттамалық ресімдеуін қамтамасыз етуге, сондай-ақ сақтандырушымен осы тармақтың 3) тармақшасына сәйкес одан әрі іс-қимылдарды келісуге;

3) авариялық комиссарды (Сақтандырушының өкілін)оқиға орнына дереу, бірақ кез келген жағдайда 1 (бір) сағаттан кешіктірмей шақыруға міндетті;

4) Егер авариялық комиссар оқиға орнына келмесе, сақтандыру жағдайы (оқиғасы) туралы сақтандырушыға дереу, бірақ кез келген жағдайда 3 (үш) жұмыс күнінен кешіктірмей жазбаша нысанда хабарлауға міндетті;

5) сақтандырушының өкіліне бүлінген автомобиль көлігін кедергісіз қарау, шығындарды азайту және автомобиль көлігін құтқару жөніндегі іс-шараларға қатысу мүмкіндігін қамтамасыз етуге;

6) сақтандырушының өкіліне оқиғаның басталу себептері мен мән-жайларын анықтауға жәрдемдесуге, оның ішінде сақтандырушыға оқиғаның себептері, барысы мен салдары, келтірілген залалдың сипаты мен мөлшері туралы соттауға мүмкіндік беретін оған қолжетімді барлық ақпарат пен құжаттаманы беруге;

7) егер сақтандырушы оқиғаның басталуына байланысты Сақтандырушының да, Сақтанушының да мүдделерін қорғау үшін өз өкілін тағайындауды қажет деп тапқан жағдайда – аталған сақтандырушы көрсеткен тұлғаларға осындай мүдделерді қорғау үшін сенімхат немесе өзге де қажетті құжаттар беруге құқылы. Сақтандырушының Сақтанушының мүддесін сотта білдіруге немесе оқиғаның басталуына байланысты сақтанушының құқықтық қорғалуын өзгеше түрде жүзеге асыруға құқығы бар;

8) сақтандыру жағдайының басталуын, сондай-ақ ол келтірген залалдарды дәлелдеу ауыртпалығын көтеруге, оның ішінде сараптама жүргізу ақысын төлеуге, сарапшылардың оқиға орнына баруына, мамандарды тартуға және консультациялауға, қажетті құжаттарды жинауға;

9) Шартта және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де әрекеттерді орындауға міндетті.

12.3. Сақтанушы сақтандырушының өкіліне ЖКО-дан кейін болған күйінде ЖКО-да бүлінген автокөлік құралдарын тексеру үшін ұсынуды қамтамасыз етуге міндетті.

12.4.Сақтандыру жағдайының белгілері бар және/немесе оның салдары сақтандыру жағдайының басталуы болуы мүмкін оқиғаның басталғаны туралы сақтандырушыны белгіленген мерзімде хабардар етпеу, сондай-ақ сақтандырушының өкілінің бүлінген автокөлік құралдарын қарап-тексеруін қамтамасыз етпеуі оған сақтандыру төлемінен бас тарту құқығын береді.

12.5. Сақтанушы сақтандыру жағдайы бойынша барлық қосымша ақпаратты хабарлауға және сақтандырушыға қажетті көмек көрсетуге міндетті.

12.6. Сақтанушы сақтандырушыға оның сұрауы бойынша коммерциялық құпияны құрайтын мәліметтерді қоса алғанда, сақтандыру жағдайына байланысты мәліметтерді беруге міндетті.

12.7. Сақтанушы сақтандырушыға (соңғысының талабы бойынша) талаптарды сотқа дейінгі және сот тәртібімен реттеу кезінде Сақтанушының өкілеттігін беруге міндетті.

12.8. Сақтанушы сақтандырушының мүдделеріне қарсы бағытталған әрекеттерді жасамауға, сондай-ақ қандай да бір міндеттемелер жасамауға; қандай да бір ұсыныстарды қабылдамауға; Сақтандырушының жазбаша келісімінсіз осы сақтандыру жағдайына қатысы бар төлемдер жасамауға және қандай да бір төлемдер жасауға уәде бермеуге міндетті.

13. 1.  Сақтандыру төлемін жүзеге асыру туралы шешім қабылдау үшін қажетті құжаттар

13.1. Сақтандырушыға сақтандыру төлемі туралы талапты сақтанушы, сақтандырылған не жәбірленуші тиісті талапты негіздейтін құжаттарды қоса бере отырып, жазбаша нысанда береді.

13.2. Келтірілген залалдарды өтеу туралы өтінішке мыналар қоса беріледі:

1) көлік құралын тіркеу туралы куәліктің көшірмелері / Сақтанушының және оның жәбірленушілерінің(тұлғаларының) техникалық паспорты; көлік құралын басқару құқығына берілген сенімхаттың немесе жол парағының көшірмелері, жүргізуші куәліктерінің көшірмелері,жеке басын куәландыратын құжаттардың көшірмелері;

2) бүлінген немесе жойылған мүлікті иелену құқығын, оның сақтандыру төлемін алу құқықтарының заңдылығын, сондай-ақ оның өкілдерінің құқықтарын растайтын пайда алушы құжаттарының көшірмелері-сақтандырушыда жәбірленушінің мүдделерін білдіру құқығына тиісті түрде ресімделген сенімхат;

3) Ішкі істер органдары бөлімшелері құжаттарының түпнұсқалары немесе уәкілетті адамдар куәландырған көшірмелері (жол жүрісі қағидаларын бұзу туралы хаттама, әкімшілік құқық бұзушылық туралы қаулы, ЖКО схемасы, жол жүрісі қағидаларын бұзу туралы хаттамаға толықтыру, ЖКО-ға қатысушыларды ішкі істер органдары бөлімшелеріне түсіндірмелер, заңды күшіне енген сот қаулысы;

4) тиісті лицензиясы бар тәуелсіз сарапшы жүргізген келтірілген залалдың сомасын айқындау жөніндегі сараптамалық бағалау актісі;

5) ауыстыруға жататын автомобиль көлігінің/мүліктің бүлінген бөлшектерін/бөліктерін беруге кепілдік хат (6.4-тармаққа сәйкес Сақтандырушының талабы бойынша. осы Шарттың).

13.3. Егер шартта өзгеше көзделмесе, құжаттар сақтандырушыға түпнұсқада не нотариалды куәландырылған немесе түпнұсқалық мөрмен куәландырылған және құзыретті ұйымның уәкілетті тұлғасы қол қойған көшірме түрінде ұсынылады.

13.4. Сақтандырушы жоғарыда баяндалған құжаттар тізбесін қысқартуға немесе егер нақты мән-жайларды ескере отырып, олардың болмауы сақтандыру жағдайының басталу фактісін анықтауға және залалдың мөлшерін айқындауға мүмкіндік бермейтін болса, қосымша құжаттарды талап етуге құқылы.

14.Сақтандыру төлемдерін жүзеге асыру тәртібі мен шарттары

14.1. Сақтанушыдан сақтандыру жағдайының басталғаны туралы жазбаша хабарлама алғаннан кейін сақтандырушы мынадай әрекеттерді жүзеге асырады:

1) сақтандыру жағдайының белгілері бар оқиғаның басталу фактісін белгілейді; Сақтанушының өтінішінде келтірілген мәліметтердің сәйкестігін тексереді; салдарынан залалдар келтірілген оқиғаның туындау фактісі мен себептерін айқындайды; сарапшыларды, авариялық комиссарларды тарту қажеттілігін айқындайды, өзге де әрекеттерді жүзеге асырады;

2) оқиға сақтандыру жағдайы деп танылған кезде сақтандыру төлемінің мөлшерін айқындайды.

14.2. Сақтандыру төлемін сақтандырушы сақтанушының төлем туралы жазбаша өтініші және ұсынылған құжаттар негізінде жүргізеді.

14.3. Автомобиль көлігінің меншік иесі болып табылмайтын пайда алушыға сақтандыру төлемі оның сақтандыру төлемін алуға құқық беретін автомобиль көлігінің меншік иесінен нотариалды куәландырылған сенімхаты болған кезде жүргізіледі.

15.      Шығындар мөлшерін және сақтандыру төлемінің мөлшерін анықтау

15.1. Зақымдалған Автомобиль көлігіне келтірілген залалдың мөлшері:

1) Сақтандырушының калькуляциясы негізінде; және / немесе

2) тиісті лицензиясы бар тәуелсіз сарапшы жүргізген келтірілген залалдың сомасын айқындау жөніндегі сараптамалық бағалау актісінің негізінде; және / немесе

3)сақтандырушы тағайындаған авариялық комиссардың (сюрвейердің) қорытындысы негізінде;

15.2. Үшінші тұлғалардың мүлкіне келтірілген залалдардың мөлшерін айқындаудың нақты тәсілі тараптардың келісімі бойынша айқындалады және шартта көрсетіледі.

15.3. Тараптар арасында шығынның себептері мен мөлшері туралы даулар туындаған жағдайда Тараптардың әрқайсысының сараптама жүргізуді талап етуге құқығы бар. Сараптама оны жүргізуді талап еткен тараптың есебінен жүргізіледі.

15.4. Ауыстыруды қажет ететін бөлшектер мен тораптардың құны, зақымдалған бөлшектер мен тораптарды ауыстыру және жөндеу жұмыстарының құны, шығыс материалдарының құны өтелуге жатады. Сақтандыру жағдайынан зақымданған тораптар мен бөлшектерді ауыстыру және жөндеу құны өтелуге жатады. Бұл ретте көлік құралының бүлінген бөлшектері мен тораптарын ауыстыру оларды қалпына келтіру жөндеу жолымен одан әрі пайдалану үшін жарамды күйге келтіру мүмкін болмаған жағдайда не егер бұл жөндеу экономикалық тұрғыдан тиімсіз болса, оның құны ауыстырудың жалпы құнынан (бөлшектердің, шығыс материалдары мен жұмыстардың құнын ескере отырып) асып кеткен жағдайда есепке алынады.

15.5. Есептеу кезінде бөлшектер мен жұмыстардың орташа қолданыстағы нарықтық бағасы қолданылады.

15.6. Калькуляцияға енгізілмейді және құны өтелмейді:

1) Автомобиль көлігіне техникалық және кепілдік қызмет көрсету;

2) Автомобиль көлігін реконструкциялауға және қайта жабдықтауға, оның жекелеген бөліктерін, бөлшектері мен тораптарын олардың тозуына, техникалық ақауына және т. б. байланысты жөндеуге немесе ауыстыруға байланысты жұмыстарды қамтиды.;

3) бүлінген автомобиль көлігін, қажетті қосалқы бөлшектер мен бөлшектерді жөндеуді жүзеге асыратын ТҚҚ-да болмауына байланысты автомобиль көлігінің тораптары мен агрегаттарын жинауда ауыстыру (жөндеудің орнына).

15.7. Сақтандыру төлемін есептеу кезінде жоқ немесе бүлінген бөлшектер мен агрегаттардың құны ескерілмейді, олардың болмауы немесе бүлінуі қарастырылып отырған сақтандыру жағдайына тікелей қатысы жоқ.

15.8. Барлық жәбірленушілердің (үшінші тұлғалардың) мүлкіне келтірілген зиян үшін сақтандырушы жүзеге асыратын сақтандыру төлемінің жалпы мөлшері бір сақтандыру жағдайы үшін шартта айқындалатын сақтандыру сомасының мөлшерімен (жауапкершіліктің шекті көлемімен) шектеледі.

15.9. Егер үшінші тұлғалардың мүлкіне келтірілген залалдың мөлшері сақтандыру сомасының мөлшерінен асып кеткен жағдайда, сақтандыру төлемі барлық жәбірленушілерге тең үлестермен жүзеге асырылады.

15.10. Сақтанушының шығындарды болдырмау немесе азайту мақсатында шеккен шығыстарын, егер тиісті шаралар сәтсіз болса да, сақтандырушының нұсқауларын орындау үшін осындай шығыстар қажет болса немесе жүргізілсе, сақтандырушы өтеуге тиіс.

15.11. Мұндай шығыстар нақты мөлшерде өтеледі, алайда сақтандыру төлемі мен шығыстардың өтемақысының жалпы сомасы шартта көзделген сақтандыру сомасынан (жауапкершіліктің шекті көлемінен) аспауы үшін. Егер шығыстар сақтанушының сақтандырушының нұсқауларын орындауы нәтижесінде туындаса, олар сақтандыру сомасына қарамастан толық мөлшерде өтеледі.

15.12. Сақтандырушы ықтимал залалдарды азайту үшін сақтанушының оған әдейі ақылға қонымды және қолжетімді шаралар қолданбауы салдарынан туындаған залалдар бөлігінде сақтандыру төлемін жүзеге асырудан босатылады.

15.13. Сақтандырушы шешім қабылдау үшін барлық қажетті құжаттарды алғаннан кейін 15 (он бес) жұмыс күні ішінде сақтандыру төлемі туралы шешім қабылдайды, бұл туралы сақтанушыға (пайда алушыға, жәбірленушіге) хабарлайды.

15.14. Егер Сақтандырушының жазбаша келісімі бойынша сақтанушының өзі жәбірленушіге (үшінші тұлғаға) шығындарды өтесе, сақтандыру төлемі сақтанушыға сақтандыру төлемі туралы шешім қабылданған күннен бастап 15 (он бес) жұмыс күні ішінде не тараптардың келісімінде айқындалған мерзімде және тиісті түрде ресімделген үшінші тұлғаның қолхатын немесе өтемақы туралы куәландыратын басқа құжатты алғаннан кейін жүзеге асырылады және сақтанушыға шағымдардан бас тарту.

16. Сақтандыру төлемінен бас тарту

16.1.    Егер сақтандыру жағдайы салдарынан болған болса, сақтандырушы сақтанушыға сақтандыру төлемінен толық немесе ішінара бас тартуға құқылы:

1) қажетті қорғаныс немесе аса қажеттілік жағдайында жасалған әрекеттерді қоспағанда, Сақтанушының (пайда алушының) сақтандыру жағдайының туындауына бағытталған не оның басталуына ықпал ететін қасақана іс-әрекеттері;

2) Сақтанушының (пайда алушының) заңнамалық актілерде белгіленген тәртіппен сақтандыру жағдайына себеп-салдарлық байланыстағы қасақана қылмыстар деп танылған әрекеттері.

16.2.    Сақтандырушының сақтандыру төлемін жүзеге асырудан бас тартуы үшін мыналар да негіз бола алады:

1) сақтанушының сақтандырушыға сақтандыру объектісі, сақтандыру тәуекелі туралы көрінеу жалған мәліметтерді хабарлауы;

2) сақтанушының сақтандыру сыйлықақысын толық немесе ішінара төлемеуі/уақтылы төлемеуі;

3) сақтанушының сақтандыру жағдайынан шығынды азайту жөнінде шараларды қасақана қабылдамауы;

4) сақтанушының сақтандырушыға сақтандыру жағдайының басталу мән-жайларын тергеп-тексеруге және келтірілген залалдың мөлшерін белгілеуге кедергі келтіруі;

5) Сақтандырушының сақтандыру жағдайының басталғаны туралы хабарламауы/уақтылы хабарламауы;

6) Сақтанушының заңнамалық немесе басқа да нормативтік актілерде белгіленген өртке қарсы қауіпсіздік, Үй-жайлар мен құндылықтарды қорғау, сақтау, жұмыстарды жүргізу қауіпсіздігі қағидалары мен нормаларын немесе өзге де осыған ұқсас нормаларды бұзуы немесе егер мұндай бұзушылықтар Сақтанушының хабардар етуімен жүзеге асырылса.

16.3.    Егер бұл Қазақстан Республикасының заңнамалық актілеріне қайшы келмесе, Шарттың талаптарында сақтандыру төлемін төлеуден бас тарту үшін басқа да негіздер көзделуі мүмкін.

16.4.    Шарт заңды күшіне енгенге дейін болған оқиғалар сақтандырумен қамтылмайды.

16.5.    Пайда алушы залалдың орнын үшінші тұлғалардан, оның ішінде осы залалды келтіргені үшін кінәлі адамнан – осындай өтеуге сәйкес келетін бөлігінде алған жағдайда сақтандырушы сақтандыру төлемінен босатылады.

16.6.    Шарт талаптарын сақтамау сақтанушыға сақтандыру төлемін жүзеге асырудан бас тартуға әкеп соғады. Сақтандырушыны сақтанушыға сақтандыру төлемін жүзеге асырудан босату бір мезгілде сақтандырушыны пайда алушыға сақтандыру төлемін жүзеге асырудан босатады. Бұл жағдайда пайда алушыға келтірілген зиянды өтеу үшін жауапкершілік Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген тәртіппен тікелей зиян келтірушіге жүктеледі.

16.7.    Сақтандыру сақтанушының (пайда алушының) ар-намысына, қадір-қасиетіне және іскерлік беделіне нұқсан келтіретін мәліметтерді таратудан келтірілген моральдық зиянды, зиянды (оның ішінде айыппұлдар, өсімпұлдар, тұрақсыздық айыбы, сот шығындары, басқа мүлікті жалға алу, басқа үй-жайды жалға алу немесе мүлікті жөндеу кезінде қонақ үйде тұру шығындары, іссапар шығындары,  мүлікті қорғау бойынша шығыстар, өндірістің тоқтап қалуына байланысты залалдар, мүліктің тауарлық құнының/тауарлық түрінің жоғалуы, жоғалған пайда).

16.8.    Сақтандырушы сақтандыру төлемін жүзеге асырудан бас тарту туралы шешім қабылдауға және барлық қажетті құжаттарды алған күннен бастап 15 (он бес) жұмыс күні ішінде сақтанушыға жазбаша дәлелді хабарлама жіберуге міндетті.

16.9.    Сақтандырушының сақтандыру төлемін жасаудан бас тартуына сақтанушы/пайда алушы сотқа шағымдана алады.

17. Шартты Өзгерту

17.1. Шартқа өзгерістер мен толықтырулар енгізу Тараптардың бірінің жазбаша өтініші негізінде тараптардың келісімі бойынша жүргізіледі. Шартқа барлық өзгерістер мен толықтырулар оларды жазбаша ресімдеген және екі Тараптың уәкілетті өкілдері қол қойған жағдайда заңды күшіне ие болады.

18. Шартты тоқтату шарттары

18.1. Шарт мерзімінен бұрын тоқтатылады:

1) сақтандыру объектісі өмір сүруін тоқтатқан кезде;

2) егер сақтандырушы сақтанушыны ауыстыруға қарсылық білдірсе, сақтанушының мүліктік сақтандыру объектісін иеліктен шығаруы;

3) сақтандыру жағдайының туындау мүмкіндігі жойылып, сақтандыру тәуекелінің болуы сақтандыру жағдайынан өзгеше мән-жайлар бойынша тоқтатылған кезде;

4) "сақтандыру қызметі туралы"Қазақстан Республикасының Заңында көзделген жағдайларды қоспағанда, сақтандырушыны мәжбүрлеп тарату туралы сот шешімі заңды күшіне енген;

5) "сақтандыру қызметі туралы"Қазақстан Республикасының Заңында көзделген жағдайларда.

Көрсетілген жағдайларда шарт шартты тоқтату үшін негіз ретінде көзделген мән-жайлар туындаған кезден бастап тоқтатылды деп есептеледі, бұл туралы мүдделі Тарап басқа біреуді дереу хабардар етуге тиіс.

18.2.Егер Қазақстан Республикасының заңдарында және сақтандыру шартында өзгеше көзделмесе, сақтанушы шарттан кез келген уақытта бас тартуға құқылы.

18.3.Шартты мерзімінен бұрын тоқтатудың салдары

1) сақтанушы-жеке тұлға сақтандыру шартынан бас тартқан кезде, ол жасалған күннен бастап күнтізбелік он төрт күн ішінде сақтандырушы сақтанушыға жеке тұлғаға сақтандыру сыйлықақысының (сақтандыру жарналарының) бір бөлігін шегергендегі алынған (алынған) сақтандыру сыйлықақысын (сақтандыру жарналарын) сақтандыру қолданылған уақытқа және сақтандыруға байланысты шығындарға барабар қайтаруға міндетті. алынған (алынған) сақтандыру сыйлықақысының (сақтандыру жарналарының) он пайызынан аспайтын сақтандыру шартын бұзу арқылы жүзеге асырылады.

2) 18.1-тармақшада көзделген мән-жайлар бойынша шарт мерзімінен бұрын тоқтатылған кезде. Сақтандырушының сақтандыру сыйлықақысының жалпы сомасының 35 % (отыз бес пайызы) мөлшерінде сақтандыру және істерді жүргізуге арналған шығыстарды өтеу қолданылған уақытқа пропорционалды түрде сақтандыру сыйлықақысының бір бөлігіне құқығы бар. Сақтандырушы таратылған кезде сақтандыру сыйлықақыларын (жарналарын) қайтару Қазақстан Республикасының сақтандыру және сақтандыру қызметі туралы заңнамасында белгіленген кредиторлардың талаптарын қанағаттандыру кезектілігіне сәйкес жүзеге асырылады.

3) Сақтанушы шарттан бас тартқан кезде, Егер бұл 18.1-тармақшада көрсетілген мән-жайларға байланысты болмаса. осы Шарттың сақтандырушыға төленген сақтандыру сыйлықақысы не сақтандыру жарналары қайтарылуға жатпайды.

18.4. Шарттың мерзімінен бұрын тоқтатылуы Сақтандырушының кінәсінен оның талаптарының орындалмауынан туындаған жағдайларда, соңғысы сақтанушыға өзі төлеген сақтандыру сыйлықақысын не сақтандыру жарналарын толығымен қайтаруға міндетті.

18.5. 18.1-тармақшаларда көзделген міндеттемелерді тоқтату негіздерінен басқа.  осы Шарттың шарты мерзімінен бұрын тоқтатылады:

- Сақтандырушының шарт бойынша сақтандыру сомасы мөлшерінде сақтандыру төлемін (сақтандыру төлемдерін) жүзеге асыруы, бұл ретте шартты тоқтату туралы хабарлама талап етілмейді;

- сақтанушының сақтандыру сыйлықақысын бөліп-бөліп төлеу кезінде кезекті сақтандыру жарнасын төлемеуі, бұл ретте сақтанушыны хабардар ету талап етілмейді;

- сақтанушының сақтандырушыға шарт жасасу кезінде өзіне белгілі болған елеулі өзгерістер туралы хабарлау міндетін орындамауы, егер бұл өзгерістер сақтандыру тәуекелінің ұлғаюына елеулі әсер етуі мүмкін болса не Сақтанушы шарт талаптарының өзгеруіне немесе сақтандыру сыйлықақысының қосымша ақысына тәуекел дәрежесінің ұлғаюына пропорционалды түрде қарсылық білдірсе, бұл ретте шарт сақтандырушыға шарт жасасу кезінде хабарланған мән-жайларда өзіне белгілі болған елеулі өзгерістер туралы хабарлау тәуекел дәрежесінің жоғарылауы.

18.6.18.5-тармақшада көрсетілген мән-жайлар бойынша. сақтандырушыға төленген сақтандыру сыйлықақысы не сақтандыру жарналары осы Шарттың қайтарылуына жатпайды.

18.7.18.1-тармақтарда көрсетілмеген себептер бойынша шартты біржақты тәртіппен бұзған кезде. және 18.5. Тарап екінші Тарапты шарт бұзылған күнге дейін 15 (он бес) жұмыс күні бұрын хабардар етуге тиіс.

19. Тараптардың жауапкершілігі

19.1. Сақтандыру төлемі уақтылы жүзеге асырылмаған кезде сақтандырушы сақтанушыға Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 353-бабында белгіленген тәртіппен және мөлшерде тұрақсыздық айыбын төлеуге міндетті.

19.2. Осы Шарт бойынша міндеттемелерді орындамаған немесе тиісінше орындамаған тарап, егер тиісті орындау еңсерілмейтін күштің, яғни осы жағдайлар кезінде төтенше және алдын алуға болмайтын мән-жайлардың салдарынан мүмкін оказстігін дәлелдесе, міндеттемелерді орындамағаны/тиісінше орындамағаны үшін мүліктік жауаптылықта болмайды.

19.3. Форс-мажорлық жағдайларға мыналар жатады, бірақ олармен шектелмейді: су тасқыны, өрт, жер сілкінісі және басқа да табиғи апаттар, кез келген сипаттағы соғыстар немесе соғыс әрекеттері, блокадалар, мемлекеттік органдардың тыйымдары.

19.4. Форс-мажорлық мән-жайлардың әсерін сезінетін Тарап осындай мән-жайлардың басталғаны туралы екінші Тарапқа 3 (үш) жұмыс күні ішінде хабарлауға міндетті.

19.5. Форс-мажорлық мән-жайлардың қолданылуы құзыретті органдардың тиісті құжаттарымен расталуы тиіс.

20. Дауларды шешу тәртібі

20.1.Шарттан немесе оған байланысты туындайтын кез келген даулар және/немесе келіспеушіліктер келіссөздер арқылы шешіледі.

20.2. Тараптар уағдаластыққа қол жеткізбеген жағдайда даулар және / немесе келіспеушіліктер Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасында көзделген тәртіппен реттелуге жатады.

20.3.    Шартта Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін дауларды шешудің өзге тәртібі көзделуі мүмкін.

21.Қосымша шарттар

21.1.    Осы Ережеде айтылмағанның бәрі Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес реттеледі.

21.2.    Тараптардың келісімі бойынша осы Қағидаларға сәйкес жасалатын шартқа, егер олар Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмесе, ерекше талаптар (сақтандыру ескертпелері, ұйғарымдар, алып тастаулар және т.б.) енгізілуі мүмкін.

21.3.    Шарт пен осы сақтандыру қағидалары арасында қайшылықтар болған жағдайда шарттың ережелері қолданылады.

21.4.    Сақтанушы өзінің қолымен "Дербес деректер және оларды қорғау туралы" Қазақстан Республикасының №94-V Заңына сәйкес сақтанушының, сақтандырылушының (пайда алушының) дербес деректерін жинауға, өңдеуге, сақтауға және үшінші тұлғаның беруіне өзінің келісімін, сондай-ақ Сақтандырушының (пайда алушының) келісімін растайды:

1)Сақтандырушының "Мемлекеттік кредиттік бюро" акционерлік қоғамынан (бұдан әрі – Бюро) деректерді алуына;

2) мемлекеттік дерекқор иелерінің Сақтанушы (сақтандырылған, пайда алушы) туралы ақпаратты тікелей немесе үшінші тұлғалар арқылы беруіне;

3) Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі бойынша Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес мемлекеттік қызметтер көрсету жөніндегі қызметті жүзеге асыратын заңды тұлғаның бюро арқылы Сақтанушы, сақтандырылған (пайда алушы) Бюро және сақтандырушы туралы қолда бар және болашақта келіп түсетін ақпаратты ұсынуына;

4) дербес деректерді трансшекаралық беруге және дербес деректерді үшінші тұлғаларға беруге;

5) сақтандырушының Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 830-бабының 4-тармағына сәйкес сақтандыру құпиясын ашуға мынадай тұлғаларға: "Nomad Life "Өмірді сақтандыру компаниясы" АҚ және "Nomad digital Financial Services" ЖШС сақтандырушы қызметінің мақсаттарын тұтастай іске асыру үшін.

21.5.    Дербес деректерді сақтау мерзімін сақтандырушы дербес деректерді одан әрі сақтау қажеттілігі өткенге дейін айқындайды. Дербес деректерді пайдалану сақтандырушының не үшінші тұлғаның Шарттың және\немесе Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарын орындауы мақсатында, сондай-ақ сақтандырушы қызметінің мақсаттарын тұтастай іске асыру үшін жүзеге асырылады.

21.6.    Сақтанушы сақтандырушыдан (пайда алушыдан) сақтандырушының не үшінші тұлғаның сақтанушының (пайда алушының) дербес деректерін жинауға және өңдеуге жазбаша келісімін, оның ішінде пп-да санамаланған келісімді талап етуге міндетті. 1) -5) Б.21.4.

21.7.    Сақтанушы Сақтанушының (пайда алушының) сақтандырушының не үшінші тұлғаның сақтанушының (пайда алушының) дербес деректерін жинауға және өңдеуге келісімінің, оның ішінде КҚ-да көрсетілген келісімнің болмауына жауапты болады. 1) -5) Б.21.4.