Қазақстандықтар ЖЖЕ бұзушылықтарын қаншалықты жиі көреді және қандай бұзушылықтарға жиі жол беріледі? Зерттеу нәтижелері бойынша ең көп таралған бұзушылықтардың рейтингі жасалды.
Вирджиния техника және көлік институтының (Virginia Tech Transportation Institute) ғалымдары зерттеу жүргізіп, жол қозғалысы ережелерін бұзу (қасақана және жүргізушілердің назарынан тыс) апаттың ең көп тараған себептерінің бірі екенін анықтады. Қазақстандағы апаттар статистикасы және ҚР ІІМ деректері мұны растайды. Қазақстандықтар ЖЖЕ бұзушылықтарының қаншалықты жиі куә болғанын және қандай бұзушылықтарға жиі жол берілетінін түсіну үшін "НОМАД Иншуранс" сақтандыру компаниясының мамандары клиенттер арасында сауалнама жүргізіп, оның нәтижелері бойынша ең көп таралған бұзушылықтардың рейтингін жасады.
Сауалнамаға қатысқандардың 83% - ы соңғы аптада кем дегенде бір рет басқа жүргізушілер мен жаяу жүргіншілердің жол қозғалысы ережелерін бұзғанына куә болды. Бұл ретте респонденттердің 47% - ы жол қозғалысы ережелерін кем дегенде бір рет өздері бұзғанын адал мойындады. Көпшілігі тәуекелді анық білетіндерін мойындады, бірақ бәрібір оған барды.
Ең көп таралған себептер: асығыс, жолды қысқартуға деген ұмтылыс және назар аудармау.
Ең көп таралған бұзушылықтарға келетін болсақ, нәтижелер келесідей:
Маневр жасау ережелерін бұзу (78%): дұрыс емес қайта құру, бұрылыстар, бұрылыстар, аялдамалар, қауіпті маневрлер. Сауалнамаға қатысқандардың көпшілігі бұл бұзушылыққа үнемі тап болатынын айтты: көптеген жүргізушілер ережелерді мүлдем білмейді немесе оларды әдейі бұзады, тек өздеріне ғана емес, қозғалыстың басқа қатысушыларына да қауіп төндіреді.
Жылдамдықты арттыру (71%). Жылдамдық режимін сақтамау - ең көп таралған бұзушылықтардың бірі. Айта кету керек, 2018 жылы ол үшін айыппұлдар азая бастады. Мысалы, жылдамдықты сағатына 10 – нан 20 км – ге дейін асырғаны үшін айыппұл – 5 АЕК, жылдамдықты сағатына 20-дан 40 км-ге дейін асырғаны үшін-10 АЕК, жылдамдықты сағатына 40 км-ден асқаны үшін-20 АЕК. Бір жыл ішінде қайталап бұзғаны үшін-30 АЕК.
Жаяу жүргіншілердің жол ережесін бұзуы (67%). Көлік жоғары қауіпті көлік құралы болғанына қарамастан және көбінесе жол-көлік оқиғасының себебі дәл автокөлік иелері болса да, жаяу жүргіншілер де ережелерді бұзады. Ең көп таралған жағдай - жолдың дұрыс емес жерде өтуі.
Көлік жүргізу кезінде ұялы телефонды пайдалану (56%). Көптеген зерттеулердің нәтижелері ұялы телефонды рульде пайдалану қауіпті екенін көрсетеді: егер 50 км/сағ жылдамдықтағы жүргізуші телефонға кем дегенде бірнеше секундқа алаңдаса, бұл апат қаупін бірнеше есе арттырады. Мысалы, Вирджиния техника және көлік институтының ғалымдары көлік жүргізу кезінде телефонмен сөйлесу апат қаупін 3,6 есе арттыратынын анықтады.
Дұрыс емес жерлерде тұрақ (53%). Дұрыс емес жерде тұрақ үшін айыппұлдар 75 АЕК-ке жетеді. Алайда, бұл көптеген автокөлік иелерін мүмкін емес жерде тұраққа қоюға жол бермейді.
Басқа бұзушылықтар: белбеу тағылмаған (23%), қарсы жолаққа шығу (19%).
"Жол ережесін бұзу-ЖКО-ның ең көп тараған себептерінің бірі. Қазақстан жолдарындағы өлім-жітім статистикасын және авариялардың жиі кездесетін жағдайларын ескере отырып, әрбір автокөлік иесі Жолдағы қауіпсіздік бәрінен бұрын екенін түсінуі керек! – Деді "НОМАД Иншуранс "СК" АҚ Басқарма Төрағасы Дәурен Иманжанов. - Кез келген бұзушылық қайғылы салдарға әкелуі мүмкін. Сонымен қатар, автокөлік иесі ғана емес, жол қозғалысының басқа қатысушылары да тәуекелге барады".
Жолдарда өздерін қорғау үшін "НОМАД Иншуранс" мамандары автокөлік иелеріне жол қозғалысы ережелерін сақтауды (рұқсат етілген жылдамдықтан аспауды, сондай-ақ автомобильдер арасындағы қауіпсіз қашықтықты сақтауды), протектордың тозу дәрежесін бақылауды, шиналардың қысымын тексеруді, салондағы ауа айналымын қамтамасыз етуді, шыны тазалағыш щеткаларды уақытында ауыстыруды, жаңбыр кезінде фараларды қосуды, шаралар қабылдауды, сергек болу үшін.